«معشوقهٔ رئیس‌جمهور ایالات متحده». آیا این عنوانی که در راهروها دهان‌به‌دهان می‌شد، اگر مریلین پوچی واقعی آن را برای پیوستن به نام‌های بزرگ تاریخ درک می‌کرد، باز هم برایش همان اندازه جذابیت یا حتی همان اندازه اثر داشت؟ در نگاه نخست، هیچ‌کس نمی‌تواند انکار کند که مریلین پدیده‌ای جامعه‌شناختی و مصرفی است. اما آیا می‌توان «حضور او» را نیز نوعی حادثهٔ تاریخی دانست؟
صدای فریادهای اعتراض را می‌شنوم! (اوف!) صدای هوراها را هم می‌شنوم! (بالاخره!) بسیار خوب! او به تاریخ سینما تعلق دارد و خوراک شایعات هالیوود بود. اما حضورش در تاریخ جهان نیز انکارناپذیر است. عجیب است!... دیوانه‌وار است!... انقلابی است! بااین‌همه، تکامل بشر نیز همین ویژگی‌ها را دارد.
هیچ‌چیز مانع نمی‌شد زنی که می‌دانست چگونه به دوربین نگاه کند یا در برابر آن مورد تحسین قرار گیرد، از سطح بالایی از خودآگاهی برخوردار باشد. این نشان‌دهندهٔ سطح بالایی از توان انتزاع است.
همه می‌دانند که بیشتر هم‌عصرانش او را زیبارویی ابله می‌پنداشتند؛ بلوندی دلربا که امکان ساختن خیال‌های خوشایند و، در خلوت، رهایی آرامِ میلی نهفته را فراهم می‌کرد... اما آیا این حالتِ بهرهٔ هوشی پایین، پوشیده در معصومیتی ظاهری، تقریباً به شیوه‌ای ماکیاولیستی از سوی نورما جین طراحی نشده بود؟
زمانی که هنوز چیزی جز مدلی ساده و ستارهٔ نوپای گرسنه‌ای نبود، نورما جین تصمیم گرفت سطح فرهنگی خود را بالا ببرد. چند نفر از ما، برای لذت آموختن، فروید یا داستایفسکی و دیگران را می‌خواندیم و هم‌زمان، با سادگی‌ای دلنشین، آشکارا میل خودآموزی‌مان را نشان می‌دادیم؟
اکنون مریلین به «تاریخ نوین جهان» پرتاب شده است؛ تاریخی که هزارهٔ سوم پس از میلاد مسیح را آغاز کرده! اما پرسش همچنان باقی است: اگر با خانوادهٔ کندی معاشرت نمی‌کرد، آیا به همین سطح از شهرت می‌رسید؟ شاید... اما امروز ستاره‌ای که هنوز می‌درخشد دیگر JFK نیست، بلکه مریلین است.
برای دریافتن بُعد نمادین ماجرا، باید تأکید کرد هرآنچه انسان بتواند لمس کند، بسازد یا بیافریند، چیزی از خود او را بازمی‌تاباند. درگیری‌های بزرگ، این تومورهای بدخیمِ هوش انسانی، استثنا نیستند. افسوس که جنگ‌های سنتی، این کشتارهای جمعیِ قانونی‌شده، همه‌جا رخ می‌دهند و هیچ کشوری از خطر درگیری مصون نیست. هیچ‌کس نیز نمی‌تواند وجود شکل دیگری از جنگ، نوعی «تهاجم» در روزگار ما را انکار کند.
در واقع، مریلین مونرو با ظاهر، جذابیت و نامش نمادی پرقدرت بود! و در جهان دیگر نیز همچنان چنین نمادی است. در سال ۱۹۵۹، آن تماس معمولی... با نیکیتا خروشچف، آن مرد طاسِ بلندپایه، چیزی جز نبردی ساده میان دو ایدئولوژی، دو قدرت و دو نماد نبود. مریلین به‌آسانی آن دور را برد.
هر جنگ و هر قتل، جرقه‌ای یگانه را از زمین می‌رباید؛ حیاتی را که هرگز بازنخواهد گشت. فقط بدن‌ها نیستند که فرو می‌افتند: سرنوشت‌ها، لبخندها، عشق‌ها و رؤیاهایی هستند که برای همیشه ناپدید می‌شوند.
فکرش را بکنید: در میان این مردگان، چند نابغه پیش از آن‌که جهان را دگرگون کنند خاموش شدند؟ چند مخترع هرگز اختراع نخواهند کرد؟ چند هنرمند هرگز چشم‌ها و گوش‌های ما را شگفت‌زده نخواهند کرد؟ چند روح بخشنده هرگز فرصت نخواهند یافت تنهایی دیگری را آرام کنند، دستی دراز کنند، یا فقط دوست بدارند؟
فرزندان احتمالی آنان نیز به سکوت ابدی محکوم‌اند. این پسران و دخترانی که هرگز زاده نخواهند شد، این دودمان‌های کاملی که محو شده‌اند، جهان‌هایی‌اند که هرگز روشنایی را نخواهند دید. موسیقی فردا می‌توانست غنی‌تر باشد. علوم، جسورتر. هنرها، درخشان‌تر. دل‌های ما، شادتر.
لحظه‌ای درنگ کنیم. تصور کنیم اگر جنون انسان‌ها این کاروان کشتار را بر تاریخ تحمیل نکرده بود، تاریخ چه می‌توانست بشود. کدام امپراتوری‌ها بدون جنگ شکوفا می‌شدند؟ کدام تمدن‌ها در صلح رشد می‌کردند؟ اگر خشونت نیاکانشان را درهم نشکسته بود، چه کودکان شگفت‌انگیزی وارث زمین می‌شدند؟
اندیشه‌ام را نثار همهٔ این قربانیان می‌کنم. روزی یکی از آنان گفت: «بروید و افزون شوید.» اما اگر ملت‌های ما همچنان یکدیگر را بدرند و به دست انسان خاموش شوند، چگونه می‌توان چنین کرد؟
نمی‌توانیم مردگان را دوباره زنده کنیم. اما می‌توانیم همین‌جا و همین حالا انتخاب کنیم که جهانی دیگرگونه بسازیم. با دعاها، سخنان، گفت‌وگوها، اعتراض‌ها و امتناعمان از خون‌ریزی می‌توانیم بر کسانی که حکومت می‌کنند اثر بگذاریم. می‌توانیم به آنان یادآوری کنیم که عظمت واقعی در حکومت‌کردن با ترس نیست، بلکه در پاسداری از زندگی است.
جنگ‌ها پایان یابند. قتل‌ها پایان یابند. صلح دیگر رؤیایی شکننده نباشد، بلکه حقیقتی بدیهی و یگانه باشد.
حق سزار را به سزار بدهیم... همین! بخش اصلی این متن را به هوش مصنوعی سپردم و از آن خواستم صیقلش دهد.