اشتراک‌گذاری

پامپلیتو
قصه‌ها
art-felx.com

روزی روزگاری، در سرزمین بی‌کران رؤیاها، ماهیگیر کوچکی به نام جاکو زندگی می‌کرد. جاکو بیشتر در دریاچهٔ بزرگی که روبه‌روی خانه‌اش بود ماهی می‌گرفت؛ دریاچه‌ای که صبح‌ها مثل آینه به نظر می‌رسید.

جاکو بادهای تندی را هم دوست داشت که موج‌ها را بالا می‌بردند، انگار نفس آسمان آن‌ها را به سوی خود می‌کشید. وقتی تورهایش را جمع می‌کرد، می‌نشست و به قلعهٔ آن سوی دریاچه نگاه می‌کرد؛ قلعه‌ای که تازه به آن لقب «قلعهٔ مردمان دست‌نیافتنی» داده بودند.

این شهرت را مدیون روسترِ جادوگر و گرگِ حریص او بود؛ آن دو راه رسیدن به قلعه را بسته بودند. هیچ‌کس وارد نمی‌شد. هیچ‌کس بیرون نمی‌آمد.

تصویری از قصهٔ پامپلیتو

وقتی به خانه برمی‌گشت، جاکو صیدش را به سه بخش تقسیم می‌کرد: بخشی برای بازار، بخشی برای غذای خودش، و بخش سوم برای آمیختن با مخلوطی از گیاهانِ رازآلود.

دستورش بی‌نقص بود! کوچک یا بزرگ، هیچ شکمی در برابر پامپلیتو مقاومت نمی‌کرد. چه اسم عجیبی جاکو برای این مخلوطِ ماهی‌پایه انتخاب کرده بود!

جاکو هرگز پامپلیتو نمی‌خورد. آن را برای به دام انداختن مرغ‌های دریایی آماده می‌کرد.

وقتی مرغ دریایی در قفس گرفتار می‌شد، جاکو با او حرف می‌زد. پرنده برای چند دقیقه محرم رازِ اجباری او می‌شد.

اول از ماهیگیری، شعر و هرچه به ذهنش می‌رسید حرف می‌زد. بعد دربارهٔ آن مردمان دست‌نیافتنیِ قلعه داستان می‌ساخت. وقتی مجلس تمام می‌شد، پیش از آزادکردن پرنده، تکه‌ای نانِ مالیده به عسل به او جایزه می‌داد.

تصویری از قصهٔ پامپلیتو

اما روزی مرغ دریایی‌ای به دامش افتاد که از همهٔ قبلی‌ها ستیزه‌جوتر به نظر می‌رسید.

برای او استثنا قائل شد و فقط خیال‌بافی‌هایی دربارهٔ مردم قلعه تعریف کرد. آن پرندهٔ وحشی جز این چیزی به او الهام نمی‌کرد.

مرغ دریایی که به‌شدت تقلا می‌کرد، ناگهان از جویدن میله‌های قفس دست کشید. جاکو هرگز شنونده‌ای چنین دقیق نداشت. اما ماهیگیر این نکته را نادیده گرفت و رشتهٔ داستان‌هایش را با آزادکردن پرنده پایان داد.

روز بعد، همان مرغ دریاییِ وحشی برگشت. با یک ضربهٔ بال، پرندگان دیگر را کنار می‌زد و جیغ می‌کشید تا توجه جاکو را جلب کند. خودش می‌خواست به دام افتادنش را آسان‌تر کند!

جاکو لبخند می‌زد، چون امکانِ رام‌کردن پرنده را پیش چشم می‌دید. بنابراین کمی پامپلیتو و حتی نانِ عسل‌مال به او داد.

بعد برای آن جانور کوچکِ جسور، قصه‌های تازه‌ای ساخت.

تصویری از قصهٔ پامپلیتو

مرغ دریایی دیگر در پی فرار نبود و سراپا گوش به حرف‌های زندانبانش سپرده بود. آن شب، جاکو سرشار از الهام بود. سی‌وشش داستان ساخت. احتمالاً زیاده‌روی کرد. ماهیگیر کوچک، خسته‌تر از آن بود که حواسش جمع باشد؛ به خانه رفت و خوابید، بی‌آنکه پرنده را آزاد کند.

نیمه‌های شب، ناله و گریه جاکو را آشفته کرد. همان‌طور درازکش ماند، چون گمان می‌کرد کابوسی دیده است.

سپیده‌دم، متوجه شد پرنده هنوز در قفس زندانی است. در را باز کرد و مرغ دریایی را بیرون آورد. پرنده بی‌آنکه بگریزد به جاکو نگاه کرد و بعد با نوکش این واژه‌ها را روی شن نوشت:

— «مرا زندانی کنید! شبِ آینده را با من بیدار بمانید.»

جاکو که کمی جا خورده بود، از پرنده اطاعت کرد و دوباره او را در قفس گذاشت.

آن روز صیدش ناچیز بود. ذهنش بیش از حد درگیر پرنده‌ای بود که می‌توانست بنویسد. جاکو فقط با یک ماهی برگشت؛ برای خودش و مرغ دریایی‌ای که منتظرش بود.

تصویری از قصهٔ پامپلیتو

جاکو خود را برای شب آماده کرد. آتشی روشن کرد و سی‌وشش داستان دیگر دربارهٔ همان مردمان دست‌نیافتنی ساخت.

— «چه کار دیوانه‌واری که آدم شب را با پرنده‌ای بگذراند که نوشتن بلد است!» میان قصه‌ها مرتب این را می‌گفت.

تازه شب شده بود که دگرگونی شگفت‌انگیزی رخ داد. مرغ دریایی به زن جوان و زیبایی بدل شد.

— «لطفاً درِ قفس را باز کنید. اینجا خیلی تنگ است و زخمی می‌شوم.» زن جوان که جامه‌ای اشرافی بر تن داشت، با لحنی محکم گفت.

جاکو در را باز کرد. هزار پرسش از ذهنش گذشت، اما آن‌قدر مبهوت شده بود که چیزی جز سکوت از دستش برنیامد.

— «من ماری-آن هستم و در قلعهٔ آن سوی دریاچه زندگی می‌کنم.» زن در حالی که از آن زندان تنگ بیرون می‌آمد ادامه داد.

تصویری از قصهٔ پامپلیتو

— من جاکو هستم؛ و اگر شما واقعاً آنجا زندگی می‌کنید، من آدم چندان جالبی نیستم.

— بی‌اهمیت؟ آه، نه! استعداد قصه‌گویی شما مرهمی بر روح اندوهگین من گذاشته است.

— شما به زیبایی آسمانِ روز هستید. با چه جادویی آنجا به شکل مرغ دریایی پرواز می‌کنید؟

— روستر، آن جادوگر پیر! کارِ جادوی اوست! روستر می‌خواست پدرم، پادشاه، من و دو خواهرم را هم شاگرد و همسر او کند. پدرم قاطعانه نپذیرفت. پس روستر ما را طلسم کرد.

هر صبح به پرنده تبدیل می‌شویم؛ هرکدام به پرنده‌ای متفاوت. می‌ترسید هر سه صدای یکسانی داشته باشیم! شب که بدن انسانی‌مان را پس می‌گیریم، خودش به گرگی عظیم بدل می‌شود و نمی‌گذارد از قلعه بیرون برویم و کمک بخواهیم.

حتی در شکل پرنده نیز گریختن ناممکن است، چون غریزه‌مان ما را به قلعه، به آشیانه‌مان، برمی‌گرداند؛ ماری-آن این‌طور نتیجه گرفت.

تصویری از قصهٔ پامپلیتو

بعد، در حالی که نورهای آتش را روی صورت ماهیگیر نگاه می‌کرد، افزود: «می‌دانستم اگر روی شن بنویسم، شما سعی نخواهید کرد مرا به صاحبِ یک نمایشِ دوره‌گرد بفروشید.»

این اعتراف آن‌قدر شبیه قصه‌های خودش بود که جاکو خیلی زود راه‌حلی پیدا کرد.

— «باید بخوابم تا فردا صید خوبی داشته باشم.» جاکو با لبخندی به ماری-آن گفت. «... و دعوتتان می‌کنم وارد خانهٔ سادهٔ من شوید. امیدوارم وقتی مرغ دریایی هستید نترسید. خانهٔ کوچک من بزرگ‌ترین قفسی است که دارم.»

چند ساعت بعد، جاکو زیر آفتاب آواز می‌خواند و نخستین تورهایش را بالا می‌کشید. هرگز چنین ماهر و خوش‌شانس نبود. آن روز آن‌قدر ماهی گرفت که به زحمت توانست قایقش را تا ساحل بکشد.

ماری-آن دلش می‌خواست به ماهیگیر کمک کند، اما همان‌طور که انتظار می‌رفت، پرها برگشته بودند... شاهدخت ماری-آن فقط با فرا رسیدن شب دوباره انسان می‌شد.

تصویری از قصهٔ پامپلیتو

آن‌قدر ماهی آورده بود که پامپلیتو را همان داخل قایق آماده کرد. بعد همهٔ مخلوط را به شکل آدمک‌های کوچک درآورد؛ منظره شبیه بشقاب غول‌آسایی پُر از آدمک بود.

برای حرکت قایق فقط جای اندکی برای جاکو باقی مانده بود. کنار او هم فقط دو کیسهٔ کاملاً پُر از همان ماده قرار داشت.

جاکو بادبان را بالا کشید و بی‌هراس در شب پیش رفت؛ دریاچه را خوب می‌شناخت. باد همان‌گونه می‌وزید که امیدوار بود. هیچ مانعی سفرش را مختل نکرد.

وقتی در نزدیکی قلعه پهلو گرفت، دو کیسه را برداشت. چند قدم رفت، بعد ایستاد و کمی پامپلیتو بیرون آورد. آن را به شکل مردکی نشسته قالب زد.

کمی دورتر همین کار را تکرار کرد. هر تکه که شکل آدمکی کوچک می‌گرفت، ردیفی از جن‌های کوچک به نظر می‌رسید که به ستاره‌ها نگاه می‌کنند.

تصویری از قصهٔ پامپلیتو

— «چه شیرینی‌های خوبی برای کمک به قلعه!» جاکو با خود فکر می‌کرد.

وقتی به دیوارهای قلعه نزدیک شد، بدنش را با پامپلیتو پوشاند. آن‌قدر خودش را به آن آغشته کرد که گرگی که تازه او را دیده بود، ناگهان جاکو را بسیار اشتهابرانگیز یافت.

— «چه بوی خوشی می‌دهید، مرد کوچک!» گرگ به جاکو گفت. «فکر می‌کنم شما را بخورم!»

— «مرا بخورید؟» جاکو گفت. «امیدوارم به من، برادرهای کوچکم و آن‌هایی که پایین در قایق هستند رحم کنید.»

گرگ که برای حمله خیز برداشته بود، از سرعت فرار طعمه غافلگیر شد. جاکوی هوشیار و آماده پیش از آنکه چنگال‌های جانور به او برسد دوید.

هر بار گرگ نزدیک می‌شد، همیشه شیرینیِ وسوسه‌انگیزی از پامپلیتو پیدا می‌شد تا او را کند کند. گرگ، مثل مرغ‌های دریایی و آدم‌ها، نمی‌توانست در برابر بو و مزهٔ تلهٔ خوشمزهٔ جاکو مقاومت کند.

تصویری از قصهٔ پامپلیتو

هرچه گرگ بیشتر می‌ایستاد تا خود را از پامپلیتو پُر کند، جاکو دورتر می‌شد. جاکو گریخت و جانور دیگر فقط آن غذای اشتهابرانگیز را دید که قایق را پُر کرده بود! جاکو صبر کرد تا تله کوچک‌تر و کوچک‌تر شود.

گرگ هرچه در قایق بود یک‌نفس خورد.

همان‌طور که جاکو پیش‌بینی کرده بود، گرگ بیش از حد خورد و قایق به تختخوابِ آن خوش‌اشتها تبدیل شد. خیلی زود سکوت شب با خرناس‌های بلند شکسته شد.

جاکو از خواب گرگ استفاده کرد و قایقش را به وسط دریاچه برد؛ جایی که آب از همه‌جا عمیق‌تر بود.

کلنگی برداشت و کف قایق را سوراخ کرد. آب به‌سرعت وارد شد. قایق زود فرو رفت و گرگی را که از پرخوری بی‌حال‌تر از آن بود که تقلا کند به ته دریاچه برد.

جاکو به سوی نوری شنا کرد که به طرفش می‌آمد. ماری-آن بود که با زحمت قایق کوچکی را پارو می‌زد.

تصویری از قصهٔ پامپلیتو

هر دو شتاب کردند پیش از سپیده‌دم برگردند. جاکو می‌ترسید ماری-آن با برگشتن به شکل پرنده، دوباره به سوی قلعه پرواز کند.

خورشید بالا آمد، دریاچه را درخشان کرد و چهرهٔ زیبای ماری-آن را روشن ساخت؛ اما این بار او همچنان انسان مانده بود.

بی‌درنگ دوباره به سوی قلعه راه افتادند. این بار جاکو تمام مسیر را پارو زد.

در نیمهٔ راه، درست در محل غرق‌شدن گرگ، چیزی شگفت توجهشان را جلب کرد. لباس‌های روسترِ جادوگر همان‌جا روی آب شناور بود؛ جایی که جاکو قایقش را غرق کرده بود.

جاکو لکه‌هایی روی لباس‌ها دید، بینی‌اش را نزدیک برد تا بو کند و بعد زد زیر خنده.

— «چرا می‌خندید؟» ماری-آن پرسید.

— «اگر شما روزها مرغ دریایی می‌شدید، روستر شب‌ها گرگ می‌شد. و من از سر غرور می‌خندم، چون هیچ‌کس در برابر پامپلیتوی من مقاومت نمی‌کند. حتی جادوگران بدجنس!»

وقتی به قلعه رسید، اعضای خانواده‌اش را دوباره دید که از این سو به آن سو می‌دویدند تا او را پیدا کنند. دیگر قربانی جادوگر نبودند؛ جادوگری که حالا غرق شده بود. ماری-آن جاکو را به آنان معرفی کرد و توضیح داد او چگونه کمکش کرده است.

چند روز بعد، پادشاه و نزدیکانش همه را به جشن بزرگی دعوت کردند. برنامهٔ جشن: یک عروسی، پامپلیتوی خوشمزه، و قصه‌های شاهزاده جاکو دربارهٔ قلعهٔ مردمان مهمان‌نواز.