Ngày xửa ngày xưa, trong xứ sở vô tận của những giấc mơ, có một vương quốc nằm khuất bên dưới tất cả những vương quốc khác. Nó chẳng có gì đặc biệt, ngoại trừ một điều: ở đó chỉ có chuột.
Vương quốc ấy giống thế giới của chúng ta. Có cha mẹ chuột, trẻ con chuột, làng chuột và thành phố chuột, có biên giới giữa các vùng. Chuột sinh ra, chuột chết đi. Có những con chuột nổi tiếng và những con ít ai biết tới. Có chuột gian xảo, thậm chí cũng có chuột lương thiện. Có những con làm việc và những con khác, vì lý do này hay lý do khác, không thể làm được.
Điều làm nên nét riêng của thế giới chuột ấy là phương châm: « Hãy khác biệt theo cách bạn có thể, nhưng nhất định phải khác biệt! »
Trong số đó có một con chuột già lười biếng và ranh mãnh, suốt đời chỉ tìm cách nổi bật. Nhưng nó chưa bao giờ tìm ra cách nào phù hợp với mình để sống đúng theo phương châm ấy.
Khi đời nó sắp hết và thời gian chẳng còn bao nhiêu, cuối cùng điều đó lại cho nó một ý tưởng. « Nếu thời gian quý đến thế, tại sao không săn đuổi rồi bắt lấy nó? »
Nó bày ra trò lừa về một chiếc hộp dùng để cất giữ những phút giây. Chiếc hộp trông rất thô sơ, làm bằng bột nhào đem nướng. Nó còn cố ý đốt cho hơi cháy sém.
Ở mọi nơi công cộng, nó dán áp phích quảng cáo phát minh của mình. Điều đó nhanh chóng thu hút sự chú ý của tất cả các tổng thống và những con chuột quyền thế.
Họ mời nhà phát minh đến biểu diễn.
Con chuột già hóa trang bằng cách rắc một ít bột mì trắng lên lớp lông trên đầu. Nó cố tình đến muộn rồi chạy một đoạn vừa đủ để thở hổn hển. Khi xuất hiện trước mọi người, nó liền xin lỗi.
— « Thưa các vị chuột đáng kính, xin hãy tha lỗi cho tôi. Tôi vừa phải đuổi theo phần thời gian đã bốc hơi khỏi chiếc hộp mà các vị đang thấy đây. »
Không chần chừ, nó đi thẳng vào trọng tâm. Nó nói thật nhanh, vì đã đoán trước rằng tốc độ ấy có thể làm cả hội nghị choáng váng. Với giọng điệu đầy thuyết phục, nó khiến mọi người tin rằng ai cũng có thể hưởng lợi từ phần thời gian bị bắt giữ.
— « Ngay cả cái chết của các vị cũng có thể bị trì hoãn! » nó lớn tiếng tuyên bố. « Chỉ cần lấy lại phần thời gian mà các vị đã gửi vào chiếc hộp nhỏ bằng bột nhào nướng cháy này. Tiếc thay, nó quá mong manh và thời gian có thể trốn ra ngoài. Nếu nó được làm bằng vàng, tương lai của các vị sẽ được bảo đảm. »
— Chúng tôi sẽ cung cấp cho ông tất cả số vàng ông muốn. Nếu ông yêu cầu, chúng tôi còn có thể xây một chiếc hộp khổng lồ, cả một tòa nhà bằng vàng để chứa thời gian!...
— Nhưng trước hết, hãy chỉ cho chúng tôi những nguyên tắc căn bản, một vị chuột quyền quý lên tiếng.
Con chuột già yêu cầu mọi người quay mặt về bức tường phía sau. Nhờ vậy, không ai thấy nó lau sạch lớp bột mì trên đầu sau khi ném chiếc hộp mong manh xuống đất, khiến nó vỡ tan thành nghìn mảnh.
Vị quan kín đáo nhất nhưng tinh mắt nhất nhận ra giữa đống mảnh vỡ trên sàn có một chiếc gối nhỏ màu hồng.
— « Thời gian đã đi đâu rồi? » một con chuột quý tộc vừa quay lại vừa hỏi. Rồi nó nói thêm: « Đừng nói nữa, tôi nhìn thấy rồi: ông trẻ lại rồi! »
— « Đúng vậy, tôi cũng cảm thấy thế! Một phần thời gian tôi đã dành dụm đã trở về với tôi, phần còn lại thoát mất. Sự thất thoát là do chất lượng và độ mong manh của chiếc hộp nhỏ », con chuột già nói dối.
— « Thế chiếc gối nhỏ ấy để làm gì? » vài con chuột tinh ý hỏi.
— « Thời gian khi chẳng có gì làm sẽ buồn chán rồi ngủ quên. Muốn dụ nó vào, chỉ cần đặt một chiếc gối thật êm trong hộp. Thời gian ngủ càng lâu thì khi cần dùng lại càng khỏe khoắn và tỉnh táo. Muốn cho thời gian vào hộp cũng rất đơn giản: chỉ cần làm mọi việc nhanh hơn. Chính phần thời gian không được dùng tới sẽ tự đi ngủ. »
Tất cả bọn chuột đều hết lời ca ngợi nhà phát minh.
Không chậm trễ, cả vương quốc bắt tay vào việc: quý tộc, người lao động lẫn kẻ thất nghiệp. Một chiếc hộp vàng khổng lồ, cao như núi, được dựng lên theo bản vẽ của con chuột già. Nó thậm chí còn thuyết phục giới cầm quyền xây bên trong một căn phòng lớn cho mình ở. Lập luận rất đơn giản: nó sẽ canh giữ thời gian, ngăn không cho thời gian trốn mất và đếm từng phút mà chiếc hộp bắt được.
Trong quá trình xây dựng, cả vương quốc cứ thong thả mà làm. Bởi thời gian không thể được cất giữ ở đâu khác ngoài chiếc hộp do con chuột già phát minh, nên chẳng có lý do gì phải vội.
Đến ngày khánh thành chiếc máy bắt thời gian, con chuột già thoải mái dọn vào căn hộ mới toàn bằng vàng. Nó chỉ nằm dài, ăn uống và ngủ gà ngủ gật. Quá sung sướng trong pháo đài bằng vàng ấy, nó chỉ còn quan tâm đến bản thân và khoái chí nhớ lại cách mình đã lừa được tất cả mọi người.
Ở khắp những nơi khác trong vương quốc, tốc độ trở thành bắt buộc. Mọi thứ phải nhanh hơn, rồi nhanh hơn nữa, để bắt được càng nhiều thời gian càng tốt.
Một căn bệnh mới xuất hiện trong vương quốc: không còn thời gian rảnh vì tốc độ điên cuồng. Chuột không nghỉ ngơi nữa, cũng chẳng ngủ nữa. Chúng muốn tiết kiệm thời gian. Mọi thứ phải nhanh hơn, gọn hơn. Công việc, quyết định, trò chơi: chẳng thứ gì thoát khỏi cơn sốt ấy. Mọi việc diễn ra nhanh đến mức không còn con chuột nào dành thời gian để sống. Chúng chẳng còn phân biệt được hạnh phúc với bất hạnh; thậm chí cũng không có thời gian để cảm nhận sự khác biệt.
Tất cả bọn chuột trong vương quốc trở nên căng thẳng và thần kinh đến mức bắt đầu giết những con không làm mọi việc đủ nhanh. « Như thế chỉ càng để lại nhiều thời gian hơn cho những con còn sống! » chúng tự nhủ. Rồi những con còn lại lại tiếp tục làm điều tương tự với nhau.
Con cuối cùng, một kẻ đầy tham vọng không ngừng ép mình làm mọi việc nhanh hơn, cuối cùng gục xuống vì kiệt sức.
Một ngày nọ, khi hết thức ăn, con chuột già quyết định bước ra khỏi hang ổ êm ái của mình. Nó chỉ thấy chết chóc và hoang tàn, và hiểu được phần trách nhiệm của mình trong thảm họa.
Nó muốn xin tha thứ. Giờ thì nó có thừa thời gian.
Nhưng không thể nữa: thời gian của những con chuột khác đã chấm dứt.