Louise Lang đến trước số 4357 phố Saint-Denis sớm hơn nỗi sợ của chính mình mười hai phút.
Cô đứng bất động một lúc trên vỉa hè, chùm chìa khóa trong tay phải, túi áp bên hông, sổ tay kẹp dưới cánh tay. Con phố vẫn chưa tỉnh hẳn. Vài chiếc xe lướt qua với vẻ uể oải của sáng Chủ nhật, những ô cửa kính lân cận phản chiếu thứ ánh sáng nhợt nhạt, và những người đi bộ đầu tiên trong khu phố dường như đang tìm trong không khí một lý do để bước chậm lại.
Trước mặt cô, mặt tiền cửa hàng ánh lên vẻ mới tinh.
TRÁI TIM BẰNG VẢI
Những chữ vàng kim, được một người thợ tỉ mỉ và hơi lắm lời sơn từ hôm trước, dường như vẫn còn phân vân giữa một bảng hiệu cửa hàng và một lời tỏ tình. Louise đã đắn đo về cái tên ấy từ lâu. Quá dịu dàng? Quá ngây thơ? Quá nữ tính? Quá dễ bị những kẻ chỉ nhìn quần áo như giá tiền, biên lợi nhuận và cơ hội phô trương đem ra chế giễu?
Rồi một buổi sáng, cô thôi nghi ngờ.
Trái tim bằng vải.
Đúng là như thế. Trái tim, vì cô muốn bán nhiều hơn thứ quần áo may sẵn. Vải vóc, vì trong chất liệu có một ký ức mà những người vội vã không hề ngờ tới. Váy áo lưu giữ một phần nào đó của những người phụ nữ mặc chúng. Những chiếc áo vest mang dáng vẻ của những người đàn ông chỉnh chúng cho ngay ngắn. Khăn quàng biết những bí mật của cổ. Ngay cả một lớp lót đơn giản cũng có thể trở thành một lời thú nhận.
Louise mỉm cười.
— Được rồi. Bắt đầu thôi.
Cô tra chìa vào ổ khóa, chậm rãi và chăm chú như người đang cố mở một két sắt. Trong tâm trí cô, cử chỉ ấy đâu chỉ là một thao tác máy móc. Cô không chỉ mở một cánh cửa. Cô đang bước vào một phiên bản khác mà chính mình có thể trở thành.
Chìa khóa xoay.
Tiếng tách vang lên rõ ràng.
Mật khẩu vừa được chấp nhận.
Bên trong, mọi thứ đã sẵn sàng. Hoặc gần như thế.
Những giá treo đứng đúng vị trí với một vẻ thanh lịch có tính toán. Các váy dài, xếp theo sắc độ, rủ xuống như những thác nước im lặng. Những chiếc áo khoác ngắn táo bạo hơn chờ trên móc gỗ sáng màu. Áo sơ mi nữ được xếp theo từng “gia đình tâm trạng”: đoan trang, nhẹ nhàng, táo bạo, chuyên nghiệp, nguy hiểm. Louise thích cách phân loại bí mật ấy. Chẳng ai thấy nó trong bảng kiểm kê, nhưng nó giúp cô hình dung cửa hàng như một sân khấu.
Gần ô cửa kính, ba ma-nơ-canh đã mặc những bộ cô chọn cho ngày khai trương.
Ma-nơ-canh thứ nhất, hơi xoay về phía đường, mặc một bộ màu kem kín đáo, gần như quý phái. Chiếc thứ hai, trông trẻ hơn, mặc chiếc váy xanh đêm với đường cắt như được thiết kế cho một người phụ nữ quyết định thôi xin lỗi vì mình tồn tại. Chiếc thứ ba, đặt lùi vào trong, mặc váy đỏ với tay áo mềm rủ.
Louise tiến lại gần ma-nơ-canh cuối cùng.
— Cô sẽ làm mấy người nhút nhát sợ đấy, cô thì thầm. Tốt lắm.
Cô chỉnh lại đường tay áo. Chỉnh lại vị trí một chiếc ghim. Lùi một bước.
Không. Chưa hẳn.
Cô quay lại. Dịch ma-nơ-canh vài xăng-ti-mét về phía ánh sáng. Lần này, chiếc váy bắt lấy nắng sớm và biến nó thành đồng phạm.
— Thế mới được.
Cô chưa bao giờ tin vào những thứ thành công nhờ ngẫu nhiên. Cô tin vào lao động. Vào danh sách. Vào tính toán. Vào những nhà cung cấp phải gọi nhắc đến ba lần. Vào những ngân sách được kiểm tra đến kiệt sức. Vào những chi tiết chẳng ai để ý nhưng ngăn tai họa xảy ra.
Ở tuổi ba mươi chín, Louise có đầu óc của một nữ doanh nhân và con mắt của một nghệ sĩ. Điều thứ nhất giúp cô sống sót. Điều thứ hai ngăn cô hoàn toàn phản bội chính mình.
Trên quầy, cuốn sổ tay của cô mở ở trang hôm nay.
KHAI TRƯƠNG CHÍNH THỨC — 10 GIỜ
Bên dưới, cô lập một danh sách:
Hoa trước cửa kính.
Kệ trưng khăn quàng.
Cà phê / ly / khăn giấy.
Kiểm tra quầy tính tiền.
Gọi nhà cung cấp số 2.
Nhận các thùng hàng.
Không hoảng loạn.
Không giết Jean.
Cô đọc lại dòng cuối và bất giác mỉm cười.
Jean Chauvet phải đến trước mười giờ. Anh đã hứa. Nhưng lời hứa của Jean có một phẩm chất đặc biệt: chúng vững chắc chừng nào còn phục vụ lợi ích tức thời của anh.
Tám tháng trước, chính anh đã tìm cho cô số vốn cần thiết để khởi động Trái tim bằng vải. Anh trình bày chuyện đó như một cử chỉ của tình yêu, hay đúng hơn, của lòng tin. Với Jean, hai từ ấy có thể hoán đổi cho nhau mỗi khi anh muốn được hôn.
Louise không dễ bị lừa.
Cô biết Jean tin vào cửa hàng chủ yếu vì anh xem nó như một tài sản có khả năng sinh lời. Cô thường giúp anh thoát khỏi những tình huống tài chính khó xử, phát hiện kẽ hở, đánh giá rủi ro, cứu vãn thể diện. Jean ngưỡng mộ trí thông minh của cô khi nó phục vụ việc làm ăn của anh. Anh thấy cô kém quyến rũ hơn khi nó phục vụ tự do của cô.
Điện thoại reo.
Louise giật mình.
— Trái tim bằng vải, xin chào.
Cô cảm thấy một niềm vui gần như trẻ con khi thốt lên cái tên.
— Louise? Anh đây.
Giọng Jean mang thứ tự tin trơn nhẫy của những người đàn ông tự tha thứ cho mình trước cả khi phạm lỗi.
— Chào Jean.
— Em đã ở cửa hàng rồi à?
— Tất nhiên. Hôm nay khai trương.
— Ừ, ừ, anh biết. Chính vì thế. Anh sẽ đến hơi muộn một chút.
Louise nhắm mắt.
— Bao lâu?
— Không nhiều. Có lẽ một tiếng.
— Jean.
— Anh không thể làm khác được. William Lee vừa gọi lại. Có một tài liệu cần xem lại. Có khả năng sẽ ký. Em hiểu mà, chuyện này quan trọng.
— Quan trọng hơn ngày khai trương cửa hàng của em sao?
Một khoảng im lặng ngắn theo sau. Jean ghét những câu hỏi đòi một câu trả lời thành thật.
— Đừng bắt đầu ngày mới như thế, Louise. Anh đã giúp em, đúng không? Anh ở bên em mà.
— Từ xa.
— Anh sẽ đến. Với lại em đâu cần anh để bán váy. Em hoàn hảo trong vai đó.
Vai đó.
Louise nhìn các giá treo. Những chiếc váy của cô. Ô cửa kính của cô. Quầy tính tiền mới. Những nhãn giá viết tay.
— Đây không phải một vai diễn, Jean.
— Đừng nhạy cảm thế. Em biết anh muốn nói gì mà.
Cô biết quá rõ. Đó chính là vấn đề.
— Mấy nhà cung cấp sắp tới bất cứ lúc nào. Những thùng rất nặng. Rất nhiều thùng.
— Nhờ ai đó giúp đi.
— Ai?
— Cô bạn xem bói của em ấy.
— Marie-Soleil không phải thầy bói. Cô ấy có trực giác.
— Thì anh nói thế mà.
— Không. Anh không nói thế.
Jean thở dài. Louise biết tiếng thở dài ấy. Nó có nghĩa: « Anh quá quan trọng để bận tâm đến sắc thái này. »
— Anh sẽ đến nhanh nhất có thể, anh nói. Và thư giãn đi. Mọi thứ sẽ thành công. Em có gu, có bản năng, có sự hậu thuẫn của anh.
Sự hậu thuẫn của anh.
Trong cách nói ấy, cô cảm thấy sợi xích vàng nhỏ mà anh thích quàng quanh cổ cô.
— Gặp anh sau, Jean.
Cô cúp máy trước khi anh kịp thêm vào một lời âu yếm có tính toán.
Vài giây sau, chuông cửa leng keng.
Louise quay phắt lại.
Marie-Soleil Myhrre bước vào cửa hàng như thể cô chẳng bao giờ đi qua một cánh cửa mà không chào các linh hồn trong phòng trước. Cô mặc váy rộng, choàng khăn màu ngọc lam và đeo nhiều vòng tay va vào nhau theo từng cử động. Ở tuổi bốn mươi, cô có một vẻ trẻ trung kỳ lạ, không phải trên gương mặt mà trong cách đón nhận mọi chuyện. Như thể chẳng điều gì xảy đến với cô mà không lập tức biến thành một điềm báo.
— Tớ cảm thấy cậu căng thẳng từ tận góc phố, cô tuyên bố.
— Chào cậu luôn.
Marie-Soleil dang tay.
Louise để mình rơi vào vòng ôm ấy. Cái ôm khiến cô dễ chịu.
— Anh ta đến trễ à? Marie-Soleil hỏi.
— Ai?
— Con kền kền đẹp mã.
— Jean.
— Thì tớ vừa nói đấy.
Louise bật cười. Tiếng cười tháo một nút thắt trong ngực cô.
Marie-Soleil lùi lại để ngắm cửa hàng.
Vẻ mặt cô thay đổi. Mắt cô lướt qua các giá treo, những tấm gương, ba ma-nơ-canh trong cửa kính, những chiếc khăn còn chưa bày, các ngọn đèn ấm, quầy, những bức tường sáng màu, những nhãn giá thanh lịch. Cô không nói ngay. Hiếm khi cô như thế. Louise cảm động.
— Sao? Louise hỏi.
Marie-Soleil đặt một tay lên tim.
— Nó có sức sống.
— Có sức sống?
— Ừ. Không chỉ đẹp. Có sức sống. Cứ như những bộ quần áo ấy đang chờ những người phụ nữ mà chúng vốn đã thuộc về.
Louise cảm thấy mắt mình hơi ướt. Cô quay đầu đi, giả vờ chỉnh lại một chiếc móc.
— Cậu lúc nào cũng nói quá.
— Tớ chỉ nói cho chuẩn, theo một cách khác thôi.
— Thế cậu thử “nói cho chuẩn” hộ tớ mấy chiếc khăn quàng này được không? Chúng cứ chống đối tớ.
Marie-Soleil đặt túi sau quầy.
— Rất sẵn lòng. Khăn quàng là những con rắn văn minh. Phải dỗ dành chúng.
Cô bắt tay vào việc với vẻ nghiêm túc như làm lễ.
Gần hai mươi phút, hai người phụ nữ chuẩn bị cửa hàng mà không nói nhiều. Louise kiểm tra quầy tính tiền, hóa đơn, máy thanh toán, các túi in tên cửa hàng. Marie-Soleil sắp khăn theo màu, rồi theo “năng lượng”, điều Louise chấp nhận chỉ vì kết quả quá đẹp.
Chín giờ ba mươi, những rắc rối đầu tiên xuất hiện.
Không phải dưới hình dạng con người.
Mà dưới hình dạng những chiếc thùng.
Một chiếc xe tải giao hàng đột ngột dừng trước cửa hàng. Hai người đàn ông bước xuống và mở cửa sau xe. Một ngọn núi thùng các-tông hiện ra.
Louise đưa tay lên trán.
— Không thể nào.
— Gì thế? Marie-Soleil hỏi.
— Hôm nay họ chỉ phải giao một nửa, nửa còn lại ngày mai.
Người giao hàng bước vào, tay cầm máy tính bảng.
— Bà Lang?
— Vâng.
— Giao toàn bộ.
— Vấn đề là lẽ ra không được giao hết!
— Trên này của tôi ghi « giao toàn bộ ».
— Anh không thể chở lại một phần sao?
Anh ta nhìn cô đầy thương cảm, như thể cô vừa nhờ mặt trăng quay lại vào thứ Ba.
— Thưa bà, tôi giao hàng. Tôi không triết lý.
Marie-Soleil lẩm bẩm:
— Tiếc thật. Biết đâu anh ta sẽ thú vị.
Chẳng bao lâu, các thùng hàng chiếm lối vào, rồi khoảng trống gần quầy, rồi một phần lối đi giữa. Louise ký, chỉ đạo, di chuyển, ghìm cơn hoảng loạn bằng những mệnh lệnh ngắn và nhanh.
— Không phải ở đó. Bên trái. Không, đừng đặt lên khăn! Cẩn thận ma-nơ-canh đỏ. Nhẹ tay hơn. Đúng. Không. Không! Đừng chắn phòng thử đồ.
Khi những người giao hàng đi khỏi, cửa hàng trông ít giống một nơi sắp khai trương hơn là một nhà kho đang cố cải trang thành phòng trà.
Marie-Soleil nhìn cảnh hỗn loạn.
— Rất có triển vọng.
— Đây là thảm họa.
— Thảm họa là những lời hứa chưa tìm được vũ đạo của mình.
— Marie.
— Gì?
— Bớt lời sấm. Thêm tay.
Cả hai bật cười rồi bắt đầu chuyển các thùng.
Chín giờ năm mươi, Claire từ quán cà phê bên cạnh sang, mang theo một khay ly nhỏ, hai ly cà phê và một đĩa bánh quy.
— Tớ sang xem các quý bà danh giá của làng thời trang có sống sót sau cuộc sinh nở không.
— Claire! Louise kêu lên. Cậu đúng là thiên thần.
— Không, tớ là một cô phục vụ bị giãn tĩnh mạch. Hữu ích hơn nhiều.
Cô đặt khay lên quầy rồi nhìn quanh cửa hàng.
— Ở đây đẹp thật. Đẹp lắm. Cứ như chỉ thở thôi cũng tốn tiền.
— Hy vọng như thế sẽ khiến người ta muốn mua.
— Nó sẽ khiến người ta muốn ăn mặc đẹp hơn chỉ để vào ngắm.
Pierrette thò đầu qua cửa phía sau Claire.
— Claire! Ông Prahallis muốn biết cậu có định quay lại làm việc trước khi ông ấy nghỉ hưu không.
— Bảo ông ấy là tôi đang góp phần vào kinh tế địa phương.
Pierrette cũng bước vào, lau tay lên tạp dề rồi ngước nhìn những chiếc thùng.
— Trời đất ơi. Cô mở cửa hàng hay đang dọn cả một công quốc vậy?
Louise giải thích ngắn gọn chuyện giao toàn bộ hàng.
Pierrette gật đầu với thứ khôn ngoan thực tế của những người phụ nữ cả đời đã nhìn những kế hoạch của người khác bị một chiếc thùng đặt sai chỗ làm đảo lộn.
— Được rồi. Chúng tôi sẽ giúp cô mười phút.
— Hai cậu đâu cần phải giúp.
— Chính thế. Vì vậy mới đáng kể.
Bốn người phụ nữ bắt tay vào việc. Chỉ trong vài phút, sự hỗn loạn bớt ngạo mạn. Những thùng cồng kềnh nhất được đẩy vào phòng sau, những thùng cần mở gấp được mở, những món bắt mắt nhất được treo lên ngay. Một chiếc áo khoác ngắn màu ngà khiến Claire khẽ reo lên. Một chiếc áo sơ mi nữ màu xanh lục làm Marie-Soleil thở dài. Còn Pierrette thì rước ngay một chiếc khăn màu mận chín làm của riêng, tuyên bố rằng nó quá đẹp để giao cho một khách hàng thiếu óc phán đoán.
Đúng mười giờ, Louise đứng trước cửa.
Thế giới không hề thay đổi. Phố Saint-Denis vẫn thở bình thường. Xe cộ đi qua. Người ta bước đi. Bầu trời vẫn dửng dưng. Bên ngoài, chẳng có gì báo hiệu rằng giấc mơ của Louise Lang vừa chạm đến ngưỡng cửa.
Cô lật tấm bảng nhỏ.
MỞ CỬA
Chuông cửa gần như lập tức vang lên.
Vị khách đầu tiên bước vào.
Một người phụ nữ khoảng sáu mươi tuổi, dáng rất thẳng, tóc bạc, áo khoác xanh nhạt. Bà bình thản nhìn cửa hàng rồi nhìn Louise.
— Cửa hàng mới à?
— Vâng. Hôm nay chúng tôi khai trương.
— Cô có vẻ căng thẳng.
— Một chút.
— Dấu hiệu tốt đấy. Những người quá tự tin thường bán những thứ xấu xí.
Louise mỉm cười.
— Vậy xin chào mừng bà đến với Trái tim bằng vải.
Người phụ nữ chậm rãi đi giữa những giá treo. Bà chạm vào một tay áo, rồi một tấm vải, rồi một chiếc khăn. Những ngón tay bà đọc trước cả đôi mắt. Louise nhận ra cử chỉ ấy. Một khách hàng thật sự. Không chỉ là người đi dạo. Một người phụ nữ biết rằng chất liệu biết nói.
— Chiếc váy kia, bà nói, chỉ vào chiếc màu xanh trong tủ kính. Tôi có thể thử không?
Louise cảm thấy nhẹ nhõm đến mức gần như chóng mặt.
— Tất nhiên.
Marie-Soleil đứng gần quầy ném cho cô một ánh mắt chiến thắng. Claire và Pierrette, vẫn ở lại với lý do giúp thêm một chút, đứng sững như hai khán giả trong nhà hát.
Chiếc váy xanh rời khỏi người ma-nơ-canh.
Vị khách bước vào phòng thử.
Vài phút sau, bà bước ra.
Chiếc váy ấy hợp với bà một cách tuyệt vời.
Không giống hóa trang. Mà như một sự sửa sai của số phận.
— Tôi lấy chiếc này, bà nói đơn giản.
Louise im lặng nửa giây.
— Tuyệt. Tôi chuẩn bị cho bà.
Khi ghi nhận món hàng bán được — món hàng thật sự đầu tiên — cô gần như cảm thấy bằng thân thể rằng có một thứ đang mở ra trước mặt. Không phải gia tài. Chưa phải thành công. Một cánh cửa. Một lời cho phép.
Vị khách thanh toán, cầm túi rồi dừng lại trước khi ra ngoài.
— Cô biết không, bà Lang, một bộ quần áo đẹp không thay đổi được một đời người. Nhưng đôi khi nó có thể cho ta can đảm để giành lại cuộc đời ấy.
Louise nhìn bà, ngạc nhiên.
— Cảm ơn bà.
Người phụ nữ bước ra.
Marie-Soleil nghiêng người về phía Louise.
— Bà ấy không phải khách hàng.
— Không à?
— Đó là một phước lành khoác áo màu xanh.
Louise muốn bật cười, nhưng mắt cô vẫn dừng ở cánh cửa.
Bên kia đường, một người đàn ông vừa dừng lại.
Pascal Pascal.
Cô nhận ra anh ngay. Chiếc mũ. Chiếc lông. Áo choàng. Dáng vẻ của một người đàn ông ăn mặc để tạo ra một cái cớ cho sự cô độc của mình. Anh đứng bất động trước cửa kính, mê mải nhìn bảng hiệu, rồi những chiếc váy, rồi cô.
Louise cảm thấy cơ thể mình căng cứng.
— Anh ta làm gì ở đây? cô thì thầm.
Marie-Soleil nhìn theo ánh mắt cô.
— Ai?
— Người đàn ông ở quán cà phê.
— Người làm bẩn chiếc váy phép thuật của cậu à?
— Ừ.
Pascal không nhúc nhích. Anh đọc bảng hiệu như người ta đọc một lời tiên tri. Rồi anh nhìn thấy, dán trên cánh cửa bên cạnh, tấm bảng nhỏ mà Louise vẫn chưa gỡ xuống.
CĂN HỘ CHO THUÊ
3 ½ — CÓ SƯỞI
LIÊN HỆ TẠI CỬA HÀNG
Louise chợt nhớ mình phải gọi cho chủ tòa nhà để nhờ ông gỡ thông báo ấy. Căn hộ phía trên đang trống, nhưng cô hy vọng có một người thuê yên tĩnh. Một kế toán. Một y tá. Một người bước chân nhẹ.
Không phải một nhà thơ cài lông vũ.
Ngoài đường, Pascal mỉm cười.
Một nụ cười rất nhỏ, nhưng Louise nhìn thấy.
Nụ cười ấy không nói: « Thật trùng hợp. »
Nó nói: « Tôi sẽ bước vào câu chuyện của cô. »
Chuông cửa leng keng.
Pascal vừa mở cửa.
— Xin chào, anh nói, tháo mũ với vẻ chậm rãi có tính toán. Tôi nghĩ số phận đã quên đóng một ô cửa sổ.
Louise nhìn thẳng vào anh.
— Ở đây, ông Pascal, chúng tôi bán quần áo. Không bán lời bào chữa.
— Tôi đến vì căn hộ.
Marie-Soleil mở to mắt.
Claire, cuối cùng cũng chuẩn bị trở lại quán cà phê, lẩm bẩm:
— Ôi không. Đừng thế chứ.
Pierrette thì khoanh tay, với vẻ của một người phụ nữ không đời nào bỏ lỡ cảnh này.
Louise nhìn Pascal, rồi tấm bảng, rồi cầu thang bên trong dẫn lên căn hộ phía trên cửa hàng.
Ngày khai trương đầu tiên của cô mới chỉ vừa bắt đầu.
Vậy mà số phận đã bắt đầu tự tiện làm thân.
HẾT CHƯƠNG II