Louise lẽ ra nên nói không.

Cô biết điều đó đúng vào khoảnh khắc Pascal Pascal đặt chiếc mũ lên quầy của Trái tim bằng vải như thể đang đặt xuống đó một bằng chứng của định mệnh.

— Tôi đến vì căn hộ, ông nhắc lại.

Câu nói nghe có vẻ đơn giản. Nhưng không hề. Với Pascal, chẳng điều gì giữ được vẻ đơn giản quá lâu. Một mẩu thông tin biến thành điềm báo, một lần vụng về thành huyền thoại, một món nợ đạo đức thành một chương tiểu thuyết.

Louise khoanh tay.

— Ông thật sự đang tìm chỗ ở à?

— Đã nhiều năm rồi.

— Vậy ông tìm nhà kém thật đấy.

— Hoặc rất kiên nhẫn.

— Hoặc rất khó tính.

— Tôi thích nói rằng mình đang đợi một trần nhà hợp ý hơn.

Marie-Soleil đứng gần những chiếc khăn quàng, cố nén cười. Claire và Pierrette, suốt hai mươi phút qua vẫn viện cớ rằng phải trở lại quán cà phê, không nhúc nhích lấy một xăng-ti-mét. Ngay cả những ma-nơ-canh trong cửa kính cũng như đang nghiêng người về phía cuộc trò chuyện.

Louise chỉ về phía cửa.

— Tấm biển ấy ở đó do nhầm lẫn. Chủ nhà đáng lẽ phải gỡ nó xuống.

— Một tấm biển đặt nhầm chỗ thường thành thật hơn một lời mời.

— Ông lúc nào cũng nói như thế sao?

— Chỉ khi tôi không còn gì để tự vệ.

— Lạ thật. Tôi lại nghĩ là: khi ông đang tìm cách lách qua một cánh cửa đóng.

Ông hơi nghiêng đầu, gần như khâm phục.

— Bà đánh giá tôi quá khéo léo rồi.

— Tôi cho rằng ông có quá nhiều dụng ý.

Pascal mỉm cười.

Nụ cười dịu dàng, gần như khiêm nhường. Nhưng Louise cảm thấy sau nụ cười ấy có ai đó đang ghi chép. Không bằng bút chì. Bằng một thứ trí tuệ khó nắm bắt hơn. Ông không chỉ nhìn cửa hàng. Ông đánh giá con người. Khoảng cách. Những do dự. Những điểm yếu.

Jean hẳn sẽ nhìn căn hộ như một khoản đầu tư. Pascal lại muốn chiếm lấy nó như người ta chiếm lấy một sân khấu.

— Để bà yên tâm, ông nói. Tôi là một người thuê nhà rất kín đáo.

Claire ho khẽ.

Pierrette ngước mắt lên trần.

Pascal quay sang hai người.

— Gì vậy?

— Kín đáo à? Pierrette nhắc lại. Anh sao?

— Tôi nói rất kín đáo, chứ không nói vô hình.

— Anh mặc áo choàng trong một quán ăn khu phố.

— Chính vì thế. Tôi dồn hết sự kỳ quặc vào quần áo để khỏi phải rải nó khắp nơi.

— Không hiệu quả đâu, Claire nói.

Louise không nhịn được cười. Một giây. Chỉ một giây. Nhưng Pascal thấy. Ông nhận tiếng cười ấy như một lời khích lệ.

— Bà thấy đấy, bà Lang, ông lập tức biện hộ. Tôi vô hại. Đôi khi lố bịch. Thường xuyên nghèo. Nhưng vô hại.

Louise cứng người.

Ông vừa chơi lá bài ưa thích của mình: tự hạ thấp để làm đối phương mất cảnh giác.

— Những người tự nhận mình vô hại khiến tôi thận trọng.

— Phản xạ khôn ngoan.

— Ông đang tự làm hỏng việc của mình đấy.

— Ngược lại. Tôi thích cho bà đúng trước khi bà phải tự bảo vệ mình trước tôi.

Câu nói thật sắc sảo. Quá sắc sảo. Nó khiến sự dè chừng của Louise gần như trở nên cao quý, đồng thời đặt chính Pascal vào phía những người đàn ông sáng suốt và chân thành. Ông vừa thua vừa thắng chỉ trong cùng một nước cờ. Đó chính là sức mạnh của ông.

Marie-Soleil chậm rãi bước tới.

— Nghe nói ông là nhà văn?

— Về nguyên tắc.

— Đã xuất bản chưa?

Louise suýt mỉm cười. Marie-Soleil vừa chạm đúng vào vết thương đã bị khơi lên ở quán cà phê ngay sáng hôm ấy.

Pascal đặt tay lên ngực.

— Cô cũng vậy sao?

— Tôi nữa cái gì?

— Cô cũng thích đánh đàn ông đúng vào nơi họ cất những bản nháp à?

— Tôi thích biết mình đang nói chuyện với ai.

— Vậy thì đúng, tôi là nhà văn. Không, tôi chưa được xuất bản. Và đúng, sự mâu thuẫn ấy bám theo tôi như một con chó gầy.

— Chó gầy đôi khi cũng cắn, Marie-Soleil nói.

Pascal nhìn cô chăm chú. Lần này nụ cười của ông đến chậm hơn.

— Cô nguy hiểm thật đấy.

— Không. Tôi chỉ để ý.

Louise nhìn bạn với lòng biết ơn. Marie-Soleil có một năng khiếu như thế: cô có thể nói một điều kỳ lạ mà vẫn chạm đúng ngay tâm điểm.

Pascal quay lại với Louise.

— Hãy để tôi xem căn hộ. Chỉ xem thôi. Nếu không hợp, tôi sẽ biến khỏi ngưỡng cửa và khỏi buổi sáng của bà.

— Ông hứa chứ?

— Tôi hứa sẽ không còn xuất hiện trước ngưỡng cửa nhà bà.

— Còn buổi sáng của tôi thì không?

— Bà Lang, bà đã làm bẩn buổi sáng của tôi rồi khi từ chối tha thứ cho tôi.

— Chính ông mới làm bẩn váy của tôi.

— Bà thấy chưa. Chúng ta đã có một quá khứ chung rồi.

Louise định trả lời. Chuông cửa leng keng. Một khách hàng bước vào. Rồi một người khác. Ngày khai trương vẫn tiếp tục, bất chấp những tai họa đã bắt đầu tìm chỗ trọ trong đó.

Khi được liên lạc qua điện thoại, chủ nhà đồng ý để cô dẫn khách lên xem qua căn hộ. Ông ta vui mừng. Vui quá mức. Theo lời ông, bất cứ người thuê nào không có chó, không chơi trống và không vừa phá sản đều là một phước lành.

Pascal không có chó. Về chuyện trống, ông thề mình chưa bao giờ cảm thấy có thiên hướng tiết tấu. Còn phá sản, ông đáp rằng sự nghèo túng của mình ổn định đến mức chẳng thể có chuyện sụp đổ.

Một giờ sau, ông theo Louise lên cầu thang.

Căn hộ phía trên cửa hàng rộng hơn cô tưởng. Một phòng khách hẹp nhìn ra phố, một phòng ngủ sáng sủa, một căn bếp nhỏ hơi cũ, những tấm ván sàn kêu cót két một cách lịch lãm, và một cửa sổ phía sau nhìn ra các mái nhà, cầu thang, vài sợi dây điện cùng một mảnh trời.

Pascal đi xem trong im lặng.

Sự im lặng ấy khiến Louise lo hơn cả những câu nói của ông.

Ông đưa tay dọc theo bậu cửa sổ. Dừng giữa phòng khách. Lắng nghe sàn nhà dưới chân. Rồi hơi cúi người, như thể nơi này đã nói chuyện với ông từ lâu.

— Thế nào? Louise hỏi.

— Ở đây, tôi có thể viết.

— Đó đâu phải là lời bảo đảm của một người thuê nhà.

— Không. Nghiêm trọng hơn thế.

Ông tiến lại gần cửa sổ nhìn ra phố. Từ đó có thể thấy bảng hiệu mạ vàng Trái tim bằng vải, phản chiếu ngược trên kính.

— Tôi cũng có thể trông chừng bảng hiệu của bà.

— Nó không cần ai trông chừng.

— Thứ gì lấp lánh cũng thu hút quạ.

Louise thở dài.

— Ông Pascal, tôi chẳng bao giờ biết ông đang nịnh tôi, dọa tôi hay chuẩn bị một câu văn.

— Cả ba hoàn toàn tương thích.

Ông nhìn cô. Lần này bớt kịch tính hơn. Gần như đơn giản.

— Tôi cần căn hộ này.

— Tại sao lại là căn này?

— Vì nó ở ngay trên cửa hàng của bà.

— Đó là một câu trả lời rất tệ.

— Nhưng là câu trả lời thành thật duy nhất.

Cô lùi lại một bước.

— Ông không biết tôi.

— Không. Nhưng tôi đã gặp bà rồi.

— Ông đã làm đổ cà phê lên người tôi.

— Đó là lần hợp tác đầu tiên của chúng ta.

— Hợp tác?

— Bà cho tôi một sân khấu. Tôi cho bà một vết bẩn. Tôi thừa nhận là không cân xứng.

Louise vẫn nghiêm nghị. Cô muốn đi xuống, đóng cửa lại, gọi cho chủ nhà và giải thích rằng người thuê này không thích hợp. Nhưng một phần trong cô, tò mò hơn thận trọng, lại tự hỏi người đàn ông này thực sự được làm bằng thứ gì.

Ông không đẹp theo nghĩa thông thường. Có lẽ quá thấp, như thể khoác lên người quá nhiều cái tôi, quá ý thức về hiệu quả mình tạo ra. Nhưng ông có một sự hiện diện không thể phớt lờ. Một sự hiện diện đáng ngại. Ông dường như luôn chực ngã, vậy mà lần nào cũng đáp xuống đúng nơi mình muốn.

— Ông sẽ trả tiền thuê chứ?

— Có.

— Đúng hạn?

— Thường xuyên nhất có thể.

— Câu trả lời tệ.

— Vậy thì: có.

— Ông sẽ không làm khách của tôi bỏ chạy chứ?

— Tại sao tôi lại làm thế?

Louise nhìn ông rất lâu.

— Tôi không biết. Chính điều đó mới làm tôi khó chịu.

Pascal giơ tay phải như trước tòa.

— Tôi long trọng thề sẽ không cố ý gây hại cho Trái tim bằng vải.

Từ cố ý lơ lửng trong không khí.

Louise nhận ra.

— Ông thật hết thuốc chữa.

— Tôi thì luôn sẵn sàng.

Cô lẽ ra nên nói không.

Cô nói:

— Tôi sẽ nói chuyện với chủ nhà.

Pascal khẽ cúi đầu.

— Bà sẽ không hối tiếc đâu.

Điều mà trong miệng một số đàn ông thường có nghĩa là: bà sẽ hối tiếc khi đã quá muộn.

________________________________________

Những tuần đầu tiên của Trái tim bằng vải bề ngoài thật đẹp.

Tủ kính trưng bày thu hút ánh nhìn. Khách bước vào để sờ chất liệu, đặt câu hỏi, khen ngợi, hứa sẽ quay lại. Louise đón nhận mỗi lời dễ nghe như một đồng xu nhỏ được thả vào con heo đất vô hình.

Nhưng lời khen không trả được tiền thuê.

Còn doanh số thì vẫn mong manh.

Quá nhiều phụ nữ do dự. Quá nhiều người thấy váy đẹp tuyệt nhưng chờ một dịp đặc biệt. Quá nhiều người quay lại cùng một người bạn để chỉ cho cô ấy xem một chiếc áo khoác, rồi cả hai cùng ra về, chỉ giàu thêm một niềm hào hứng miễn phí.

Louise vẫn giữ nụ cười. Cô gói những món hàng ít ỏi bán được thật cẩn thận. Cô trả lời câu hỏi. Ghi lại các cỡ khách hỏi. Ba ngày lại đổi cách bày cửa kính. Buổi tối, một mình sau quầy đã đóng, cô ngồi làm sổ sách.

Những con số kém tế nhị hơn khách hàng.

Chúng nói: cẩn thận.

Rồi: cẩn thận thêm nữa.

Rồi: thế này sẽ không đủ.

Ba tuần sau ngày khai trương, Jean ghé vào một chiều thứ Ba. Anh bước vào với mùi nước hoa đắt tiền, điện thoại trong tay và vẻ tự tin khiến mọi căn phòng đều có cảm giác đang bị kiểm tra.

— Đẹp đấy, anh nói.

Louise đang xếp áo sơ mi nữ.

— Cảm ơn.

— Rất đẹp. Có lẽ đẹp quá.

— Đẹp quá?

— Quá cá nhân. Khách hàng phải có thể hình dung chính mình trong đó. Ở đây, đâu đâu cũng thấy cảm quan riêng của em.

— Đây là cửa hàng của em.

— Chính vì vậy. Một cửa hàng phải thuộc về những người mua, chứ không chỉ thuộc về người mơ.

Cô chậm rãi đặt chiếc áo trở lại giá.

— Anh đến để khích lệ em hay để sửa em?

— Cả hai, nếu em đủ thông minh.

Jean đưa mắt quét khắp không gian. Anh chạm vào một nhãn giá.

— Em nên giảm giá vài món.

— Em không thể.

— Em không thể không bán.

— Em mới bắt đầu.

— Em đang tiêu tiền.

— Em đang đầu tư.

— Từ ngữ không thay đổi được các cột số.

Cô không trả lời. Jean có lý, và chính điều đó càng khiến anh trở nên đáng ghét.

— Anh có thể giới thiệu cho em một người, anh nói tiếp. Một chuyên gia tiếp thị. Rất hiệu quả.

— Em không có tiền.

— Anh có thể ứng trước cho em.

— Không.

— Louise.

— Không, Jean.

Gương mặt anh khép lại đôi chút. Không nhiều. Jean quá thành thạo việc che giấu sự bực bội để lộ nó ngay.

— Em thích thất bại vì tự ái hơn sao?

— Em thích không mắc nợ anh thêm nữa.

Anh mỉm cười.

— Em đã nợ anh rất nhiều rồi.

Câu nói lùa vào cửa hàng như một luồng gió lạnh.

Đúng lúc ấy, tiếng bước chân vang lên từ cầu thang bên trong. Pascal đang đi xuống.

Ông xuất hiện gần cửa sau, cầm một tách trà, mặc chiếc áo gi-lê đen dài khiến ông trông như một linh mục hoàn tục đã bỏ lỡ sự nghiệp ở nhà hát opera.

— Một câu thật duyên dáng, ông nói.

Jean quay lại.

— Xin lỗi?

— “Em đã nợ anh rất nhiều rồi.” Tuyệt vời. Người ta nghe được trong đó tình yêu dịu dàng của một chủ nợ.

Louise nhắm mắt.

— Pascal…

— Tôi im.

— Ông là…? Jean hỏi.

— Người thuê tầng trên.

— À. Nhà thơ.

— À. Quý ông thích “ứng trước” nhỉ.

Jean nheo mắt.

— Chúng ta từng gặp rồi.

— Qua một ô kính. Khi ấy, bàn tay ông đặt ở phần lưng dưới của bà Lang quả là biết nói.

Louise lập tức chen vào.

— Pascal, đủ rồi.

Ông cúi đầu.

— Xin lỗi. Đôi khi tôi nhầm sự thẳng thắn với một món trang trí thừa.

Jean cũng mỉm cười, nhưng nụ cười của anh chẳng nhẹ nhàng chút nào.

— Louise, giờ anh hiểu hơn vì sao em từ chối lời khuyên của anh. Em đang nhận lời khuyên từ một người đàn ông đi xuống trong áo choàng ngủ giữa giờ mở cửa.

— Đây không phải áo choàng ngủ, Pascal nói. Đây là một chiếc gi-lê bi kịch.

— Trước hết, nó rất thiếu tính thương mại.

— Về chuyện đó thì ông là chuyên gia.

Hai người đàn ông nhìn nhau.

Louise cảm thấy có thứ gì nguy hiểm đang hình thành giữa họ. Jean kiêu ngạo, nhưng trực diện. Pascal thì dường như thích làm sự kiêu ngạo của người khác vấp ngã để che giấu sự kiêu ngạo của chính mình.

— Jean, cô nói, chúng ta sẽ nói lại sau.

— Chắc chắn rồi.

Anh cầm lại điện thoại, cúi xuống và đặt lên má cô một nụ hôn giống như một chữ ký.

— Suy nghĩ đi. Lòng kiêu hãnh đắt lắm.

Anh đi ra.

Pascal đợi ba giây.

— Chàng trai dễ mến thật. Người ta chỉ muốn bán cho anh ta một chiếc cà vạt để anh ta tự siết cổ thật thanh lịch.

Louise quay phắt sang ông.

— Ông chẳng phải đang làm việc sao?

— Tôi đang lắng nghe sự im lặng thương mại.

— Ông nghe qua sàn nhà.

— Sàn mỏng. Tôi vô tội.

— Ông hiếm khi vô tội.

Ông có vẻ xúc động.

— Bà tiến bộ rồi đấy.

— Tiến về đâu?

— Về phía sáng suốt.

Louise nhìn ông, bực tức.

— Pascal, cửa hàng của tôi không khá như tôi hy vọng. Tôi cần yên tĩnh. Nghiêm túc. Khách hàng. Chứ không cần những cuộc đấu khẩu giữa các giá treo.

— Tôi có thể giúp.

— Không.

— Bà còn chưa nghe đề nghị của tôi.

— Nhờ thế tôi trả lời nhanh hơn.

— Tôi có thể viết một đoạn ngắn cho cửa kính. Một đoạn giản dị. Thanh lịch. “Váy không che giấu phụ nữ, chúng hé lộ cho họ một cách bước đi.”

Louise bất giác im lặng.

Câu ấy đẹp.

Quá đẹp.

— Bà thấy chưa, Pascal nói. Tôi có thể hữu ích.

— Chính điều đó làm tôi lo.

________________________________________

Buổi tối, khi cửa hàng vắng khách, Louise vẽ.

Cô khóa quầy tính tiền, tắt bớt đèn, khóa cửa rồi ngồi xuống sau quầy cùng bút chì, giấy, mẫu vải và một tách trà mà gần như lần nào cô cũng quên uống.

Vẽ khiến cô dịu lại.

Những con số bảo cô phải bán. Vải vóc nhắc cô vì sao mình đã bắt đầu.

Cô vạch những đường dài, những đường eo, tay áo, cổ áo, nếp gấp. Có những chiếc váy ra đời như một câu trả lời. Có những chiếc như một lời từ chối. Khi Jean làm cô lo, cô vẽ những bộ vest nữ với đường cắt thẳng, chính xác, gần như tàn nhẫn. Khi Pascal làm cô bực, cô vẽ những chiếc váy mềm mại hơn, táo bạo hơn, như thể muốn tạo ra thứ quần áo có thể thoát khỏi những người đàn ông thích bình luận về chúng.

Một tối, Marie-Soleil bắt gặp cô đang cúi trên một tờ giấy.

— Cậu vẫn còn ở đây à?

— Tớ sắp đóng rồi.

— Cậu nói câu đó cả tuần nay.

Louise không ngẩng đầu.

— Xem này.

Cô xoay bản phác thảo về phía bạn.

Chiếc váy thật lạ. Thoạt nhìn, đường cắt có vẻ đơn giản, nhưng một nét chuyển động xiên, gần như bí ẩn, chạy qua thân váy. Chất vải dường như thay đổi theo ánh sáng. Kín đáo khi nhìn thẳng, gây xao động khi nhìn nghiêng.

Marie-Soleil chậm rãi ngồi xuống.

— Chiếc này cậu phải làm.

— Tớ không có thời gian.

— Chính vì thế. Làm nó đi.

— Marie, tớ có hóa đơn, thùng hàng, tồn kho, những khách hàng chỉ ngắm mà không mua, và Jean thì nói chuyện với tớ như thể tớ là một chi nhánh quản lý tồi của cái tôi của anh ta.

— Còn Pascal?

Louise thở dài.

— Pascal nói chuyện với tất cả mọi người.

— Đó là nghề của ông ấy.

— Nghề của ông ấy là nhà văn.

— Không. Nghề của ông ấy là len vào.

Cuối cùng Louise cũng ngẩng lên.

— Len vào?

— Len vào các cuộc trò chuyện. Những khoảng im lặng. Những vết thương. Những cửa hàng. Những căn hộ phía trên cửa hàng. Những ý nghĩ của những người phụ nữ đáng lẽ giờ này phải ngủ.

— Cậu đang kịch hóa mọi chuyện.

— Có thể. Nhưng ông ấy nhìn cậu như một người đàn ông đã bắt đầu dùng cậu trong một câu văn.

Louise hạ mắt xuống bản phác thảo.

— Tớ biết.

— Và cậu thích thế à?

— Không.

Một khoảng im lặng.

— Một chút, cô thú nhận.

Marie-Soleil gật đầu, không phán xét.

— Vậy thì cẩn thận. Jean muốn sở hữu cậu. Nặng nề, nhưng nhìn thấy được. Pascal muốn biến cậu thành câu chuyện của ông ấy. Nhẹ nhàng hơn. Và tệ hơn.

Louise im lặng rất lâu.

Từ căn hộ phía trên vọng xuống tiếng bước chân. Pascal đang đi lại. Hoặc vừa đi vừa viết. Hoặc chuẩn bị một màn xuất hiện. Từ khi ông sống ở đó, cửa hàng không bao giờ còn hoàn toàn yên tĩnh.

— Chiếc váy này, Louise nói, tớ sẽ gọi nó là L’Échappée.

— Tên hay.

— Không phải tiêu đề. Là tên mẫu.

— Với cậu, hai thứ ấy nhập làm một.

Louise mỉm cười yếu ớt.

Rồi chuông cửa leng keng.

Cô giật mình.

— Tớ đã khóa cửa rồi mà.

Pascal đi vào từ phòng sau, qua cầu thang bên trong. Ông cầm một tờ giấy.

— Tôi đã viết đoạn cho cửa kính.

— Tôi đâu có nhờ ông.

— Tôi biết. Nhờ thế tôi có nhiều tự do hơn.

Marie-Soleil đứng dậy.

— Chào buổi tối, ông khách thuê tầng trên.

— Chào buổi tối, quý cô có trực giác nguy hiểm.

Ông đặt tờ giấy trước mặt Louise.

Cô không muốn đọc.

Cô đọc.

« TRÁI TIM BẰNG VẢI

Dành cho những người không chỉ tìm một chiếc váy, mà tìm khoảnh khắc khi dáng hình của họ gặp được lòng can đảm của chính mình. »

Louise tự nguyền rủa bản thân vì thích câu ấy.

— Văn vẻ quá.

— Bỏ từ “chỉ” đi.

— Tại sao?

— Vì tôi vừa nhận ra.

— Ông đang sửa chính sự khoa trương của mình à?

— Hiếm khi lắm. Hãy tận dụng.

Marie-Soleil cũng đọc.

— Hay.

— Cảm ơn.

— Hay quá.

Pascal mỉm cười.

— Nghe giống một lời khen thành thật rồi đấy.

— Không. Một lời cảnh báo.

Ông giả vờ không hiểu. Đó cũng là một trong những kỹ năng của ông.

Louise gấp tờ giấy lại.

— Tôi sẽ suy nghĩ.

— Bà sẽ dùng nó.

— Đừng quá chắc chắn như thế.

— Tôi chỉ tin chắc vào những câu khiến bà phải im lặng.

Ông vừa chọc đúng vào chỗ đau của cô. Nhẹ nhàng. Chính xác.

Marie-Soleil thấy. Louise cũng thấy.

Nhưng Pascal đã lùi lại một bước, như thể ông chỉ vừa đặt xuống một bông hoa.

— Chúc ngủ ngon, các quý cô. Tôi trở về với những đống đổ nát của mình.

Ông đi lên cầu thang.

Marie-Soleil đợi đến khi tiếng bước chân biến mất.

— Cậu thấy chưa?

— Thấy.

— Ông ấy khiêu khích cậu rồi rút lui trước khi ai có thể buộc tội.

— Tớ thấy.

— Và cậu vẫn sẽ dùng đoạn của ông ấy.

Louise nhìn tờ giấy.

— Có thể.

________________________________________

Đoạn văn được đặt trong tủ kính trưng bày vào hôm sau.

Hiệu quả đến ngay lập tức.

Phụ nữ dừng lại đọc. Có người mỉm cười. Có người tò mò bước vào. Hai khách mua khăn quàng. Người thứ ba thử váy mà không mua, nhưng hôm sau quay lại cùng người chị hoặc em gái của mình.

Louise lẽ ra phải vui mừng.

Và cô đã vui.

Cô cũng lẽ ra phải cảnh giác hơn.

Pascal thì rất nhanh hiểu quyền lực của ngưỡng cửa.

Mỗi sáng, ông xuống quán cà phê của ông Prahallis, rồi chậm rãi quay về trước Trái tim bằng vải. Ông chào cửa kính. Đôi lúc chỉnh tấm bìa nhỏ mang câu chữ của mình, như thể ông là người canh giữ nó. Ông giả vờ giúp đỡ.

Nhưng ông giúp theo cách của mình.

Nghĩa là thu hút sự chú ý về phía mình trước, rồi nếu có hứng mới chuyển nó sang cửa hàng.

— Thưa bà, ông nói với một người qua đường thanh lịch, xin thứ lỗi vì sự đường đột. Chiếc áo khoác của bà xứng đáng có một cuộc đối thoại với chiếc váy xanh kia.

— Xin lỗi?

— Đừng lo, tôi không bán gì cả. Tôi chỉ là nhân chứng cho một khả năng hài hòa.

Những người vội vã tránh ông.

Những người tò mò dừng lại.

Những người lãng mạn mỉm cười.

Ông biết nhận ra họ.

Chẳng bao lâu, ông bắt chuyện với phụ nữ trước cửa hàng bằng vẻ thản nhiên của một tay chèo kéo siêu hình. Ông ca ngợi một tay áo, một màu sắc, một thứ vải, nhưng hầu như lần nào cuối cùng cũng nói về chính mình. Về tiểu thuyết của ông. Về sự nghèo túng. Về chiếc váy bị bẩn. Về định mệnh. Đôi khi về Louise, với đủ tinh tế để có vẻ tôn trọng và đủ dai dẳng để trở nên phiền nhiễu.

Có khách bước vào vì thấy thú vị.

Có người bỏ đi vì bực.

Một phụ nữ rất thanh lịch, ban đầu tỏ vẻ quan tâm đến chiếc áo khoác màu ngà, quay gót sau khi Pascal tuyên bố:

— Bà có dáng đi của một nữ anh hùng chưa hề biết đến bi kịch của chiếc cổ mình.

Bà ta nhìn ông lạnh lùng.

— Còn ông, thưa ông, có sự tự tin của một người đàn ông chưa hề biết đến sự lố bịch của cái miệng mình.

Người phụ nữ bỏ đi.

Louise đã thấy hết từ quầy.

Cô lập tức đi ra.

— Pascal!

Ông quay lại, giả vờ ngạc nhiên.

— Vâng?

— Ông vừa làm một khách hàng bỏ đi.

— Có thể. Nhưng câu đáp hay biết bao! Bà ấy có khí chất tuyệt vời.

— Tôi không bán khí chất. Tôi bán quần áo.

— Chính vì thế. Bà ấy sẽ chẳng mua gì đâu. Bà ấy có quá nhiều vũ khí để tự vệ.

— Ông biết gì đâu.

— Tôi biết đọc dáng người.

— Ông chủ yếu đọc những gì có lợi cho mình.

Lần này, ông không mỉm cười ngay.

— Bà muốn tôi dừng lại?

— Đúng.

— Được thôi.

Ông tháo mũ, cúi chào rồi băng qua đường về phía quán cà phê, như một diễn viên bị xúc phạm rời khỏi một sân khấu tồi.

Louise trở vào, giận dữ.

Bên trong, Élodie, cô nhân viên trẻ mà Louise vừa thuê bán thời gian, đang chỉnh lại móc áo với nụ cười mơ màng.

— Có chuyện gì làm cô cười thế?

— Không có gì.

— Élodie.

— Ông Pascal vui tính mà.

Louise linh cảm một rắc rối mới đang nhen lên.

— Ông ấy nói chuyện với cô à?

— Một chút.

— Khi nào?

— Hôm qua. Và sáng nay. Ông ấy nói tay em giống tay nghệ sĩ piano và em nên mặc xanh lục đậm để làm nổi bật tâm hồn.

Marie-Soleil, đến giúp buổi chiều, chậm rãi ngẩng đầu lên.

— Tâm hồn của em à?

Élodie đỏ mặt.

— Nghe hay mà.

Louise nhắm mắt.

Pascal không chỉ dừng ở khách hàng.

Ông bắt đầu ve vãn cả bầu không khí của cửa hàng.

Vài ngày sau, Claire bước vào cười lớn, cầm một mẩu giấy.

— Nhà thơ của bà để cái này trên khăn ăn cho tôi.

Louise cầm lấy chiếc khăn.

« Claire, cô bưng những tách cà phê như người ta mang tin từ chiến trường. »

— Giờ ông ấy viết cho cậu nữa à?

— Ôi, ông ấy cứ thấy thứ gì nhúc nhích là viết cho thứ ấy. Đừng lo. Nhưng ông ấy hỏi tớ có nghĩ Pierrette là một nữ diễn viên bi kịch bị kìm hãm không.

— Còn cô ấy?

— Cô ấy bảo điều thực sự bị cản trở là công việc của cô ấy mỗi khi ông ta bước vào quán.

Louise không cười.

Vấn đề là Pascal có sức hấp dẫn.

Không phải với tất cả mọi người. Không lâu dài. Không rõ ràng. Nhưng ông gây xao động. Ông tâng bốc. Đôi khi khiến phụ nữ có cảm giác dễ chịu, đôi khi khó chịu, rằng họ bỗng được nhìn như những nhân vật quan trọng. Ông phân phát sự quan tâm như người khác phát danh thiếp.

Và mỗi lần như thế, Louise lại mất thêm một chút quyền kiểm soát đối với chính phông cảnh của mình.

Một khách hỏi:

— Ông ấy là chồng bà à?

Người khác:

— Quý ông đội lông chim kia làm việc ở đây sao?

Người thứ ba:

— Tôi sẽ quay lại khi ông ấy không đứng trước cửa.

Câu nói cuối cùng ấy đọng mãi trong đầu Louise.

Vì những con số vẫn tiếp tục lên tiếng.

Doanh số có hôm tăng lên rồi lại sụt xuống. Khách vào nhiều hơn, nhưng nhiều người không mua gì. Có người đến để xem nhân vật ấy. Có người tránh ông. Cửa hàng đúng là đang được biết đến, nhưng theo một cách Louise không hề chọn.

Trái tim bằng vải có nguy cơ trở thành nhà hát của Pascal Pascal.

Còn cô, chủ nhân của sân khấu.

Một tối, Jean bước vào không báo trước.

Anh thấy Louise ngồi sau quầy, xung quanh là những bản phác thảo. Cô cắm cúi vẽ không ngừng. Mẫu váy L’Échappée đã có ba biến thể. Một mẫu ngắn. Một mẫu dài. Một mẫu đen với ve áo sáng màu. Giờ cô vẽ không chỉ để sáng tạo. Cô vẽ để khỏi hét lên.

Jean cầm một tờ.

— Mới à?

— Ừ.

— Đây không phải thứ dễ bán nhất.

— Em biết.

— Vậy sao lại phí thời gian?

Cô nhẹ nhàng lấy tờ giấy khỏi tay anh.

— Vì đó là thứ duy nhất ngăn em phát điên.

Jean nhìn các bản vẽ rồi nhìn cửa hàng gần như trống.

— Louise, chúng ta phải nói chuyện nghiêm túc.

— Em nghe đây.

— Nếu cứ thế này, em không trụ nổi sáu tháng.

Cô không trả lời.

— Anh có thể giúp, anh nói tiếp.

— Với điều kiện gì?

— Sao em lúc nào cũng nói về điều kiện?

— Vì với anh, ngay cả sự dịu dàng cũng có điều kiện.

Anh cười buồn, nhưng mắt vẫn lạnh.

— Anh có thể nắm phần lớn hơn. Tái cấu trúc. Định vị lại cửa hàng. Cắt tỉa.

— Cắt tỉa?

— Phong cách quá cá nhân. Những mẫu bất khả thi. Các câu chữ trong cửa kính. Nhà thơ.

Cô ngẩng lên.

— Pascal không liên quan đến chuyện này.

Jean bật cười khẽ.

— Ngược lại. Anh ta liên quan quá nhiều rồi. Người đàn ông đó làm hại hình ảnh của em.

— Hình ảnh của em chỉ khiến anh quan tâm khi nó có thể phục vụ hình ảnh của anh.

— Còn anh ta thì sao? Em nghĩ anh ta phục vụ cái gì? Nghệ thuật? Thi ca? Anh ta dùng em, Louise. Dùng cửa hàng của em, ánh sáng của em, tên của em. Anh ta sẽ biến em thành nhân vật phụ trong cái thần thoại nhỏ của mình.

Cô không trả lời.

Lần này Jean đã đánh trúng.

Và điều đó làm cô khó chịu gần như chẳng kém gì việc Pascal nói dối.

— Em nên đóng cửa hai ngày, Jean nói tiếp. Nghĩ lại tất cả. Anh có thể gọi ai đó tới.

— Không.

— Em định cố chấp à?

— Đúng.

— Vậy thì đừng đến khóc với anh nếu Trái tim bằng vải biến thành một cơn bốc đồng tốn kém.

Anh rời cửa hàng.

Louise ở lại một mình.

Phía trên, Pascal đang đi.

Ngoài phố, xe cộ lướt qua.

Trên quầy, những bản phác thảo như đang chờ cô chọn giữa thận trọng và cố chấp.

Cô cầm bút chì.

Ở cuối một tờ giấy mới, cô viết:

VÁY DÀNH CHO NGƯỜI PHỤ NỮ TỪ CHỐI ĐÓNG CỬA.

Rồi cô vẽ.

Rất lâu.

Rất, rất lâu.

Cuối cùng, khi ngẩng đầu lên, cô thấy tủ kính trưng bày đã tối đen. Trong bóng phản chiếu, cô thấy gương mặt mình mệt mỏi nhưng vẫn cứng cỏi. Phía sau cô, trên cầu thang bên trong, một bóng người đang đi xuống.

Pascal.

Ông đứng trong bóng tối.

— Bà làm việc muộn thật.

— Còn ông, ông cũng rình muộn thật.

— Tôi viết.

— Viết về tôi?

Một khoảng im lặng.

— Không chỉ về bà.

Cô chậm rãi quay lại.

— Ra khỏi cửa hàng của tôi, Pascal.

Ông không nhúc nhích ngay.

— Tôi có thể cứu bà.

Lời nói buông xuống, trầm và gần như dịu dàng.

Louise cảm thấy một cơn rùng mình vì giận dữ.

— Đó chính xác là lý do ông nguy hiểm.

— Vì tôi muốn giúp bà?

— Vì ông gọi là “cứu” một việc thực ra chỉ cho phép ông tiến vào sâu hơn.

Pascal đứng im. Lần đầu tiên, ông không lập tức tìm được một câu văn để tô điểm cho chính mình.

Rồi ông mỉm cười.

Một nụ cười buồn. Được lựa chọn rất khéo.

— Chúc ngủ ngon, Louise.

Ông đi lên.

Cô ở lại một mình với những bản phác thảo, những món nợ, những chiếc váy và một điều chắc chắn kỳ lạ: Jean có thể khiến cửa hàng của cô phải đóng cửa bằng tính toán, nhưng Pascal có thể khiến nó chết đi trong khi vẫn tự nhận rằng mình đang trao cho nó một linh hồn.

HẾT CHƯƠNG III

Tiếp »