Cuối tuần cuối thu. Một trận mưa lạnh, gần như buốt giá, trút dữ dội xuống thị trấn mọc lên như nấm mang tên Joujou City.

Được dựng lên quanh một nhà máy đồ chơi, Joujou City giờ có thể khiến người ta tưởng như chẳng còn tồn tại. Xưởng sản xuất nằm giữa trung tâm thành phố đã đóng cửa sau cái chết bi thảm của ông chủ kỳ quặc... Henri Toutrec. Chính ông từng phác sơ đồ cả thành phố chỉ trong một đêm.

Một nét kiến trúc hiếm thấy: đến nay nhà máy vẫn ôm trọn một nhà nguyện đầy những thánh tượng được cách điệu theo lối trẻ con hóa. Trước khi đóng cửa, ban quản trị nhà máy, toàn những tín đồ mộ đạo, thường kéo chuông báo động để long trọng loan tin những giờ làm thêm bị áp đặt lên đám công nhân ngoan đạo và phục tùng. Có lúc mang giọng châm biếm, hồi chuông tang còn hát lên những vụ sa thải thô bạo đối với các nhà hoạt động công đoàn, thậm chí cả những cô thư ký có mùi nước hoa nổi loạn. Những công nhân thời ấy đến giờ vẫn quả quyết rằng chuông nhà máy có những cái lưỡi thật khỏe!

Nhưng vào ngày mười ba tháng Mười Một ấy, một ngày sau cái chết của người sáng lập, những chiếc chuông không còn ngân nữa. Một thứ bất an khó gọi tên đã len vào không khí. Đó là một buổi sáng buồn chán, vậy mà chuyện nhỏ nhặt nào cũng gây bực bội: tiếng ồn nặng nề từ các đại lộ, tiếng nước nhỏ giọt đến phát cáu từ những vòi chưa vặn kín, lũ ruồi tìm cách chiếm đóng bếp núc để trú đông. Tất cả những phiền toái vụn vặt ấy dường như giải thích cho những ánh nhìn dữ dằn ném vào đủ loại mặt đồng hồ. Lớp sương phủ Joujou City khiến nơi đây đặc biệt thích hợp cho bí ẩn và những câu hỏi hiện sinh. Thời tiết điều khiển nỗi u ám, nhưng còn rõ rệt hơn là tâm trạng của những người sống trên các con đường cụt, bởi họ cảm thấy mình bị nhốt như chuột trong bẫy.

Một trận mưa rào dai dẳng đi cùng màn sương lì lợm dường như làm nản lòng những người vẫn thường ra phố: tín đồ chạy bộ hay đi bộ suy tưởng, những kẻ nhìn trộm đi tìm khoái cảm trong tưởng tượng, khách du lịch lạc đường. Tất cả, trừ lũ trẻ hiếu động quá mức. Sự vắng mặt dễ nhận ra nhất? ... Những chủ chó mà mới hôm qua còn trang trí sân nhà hàng xóm như những thợ làm bánh đang nổi giận. Những bồn hoa xinh xắn được chăm chút hoàn hảo và trang hoàng cực kỳ kitsch! Tượng Manneken-Pis và hồng hạc bằng đồng, thần Vệ Nữ bằng đá granit và những chú ngư phủ nhỏ bằng thiếc. Khó tin, nhưng tất cả những thứ ấy vẫn trông nhạt nhẽo bên cạnh các món đồ chơi quảng cáo cỡ lớn bằng nhựa tổng hợp của nhà máy: hề, gấu con có bộ lông chống thấm, vịt và những anh hùng biết bay. Hoặc, sát mặt đất hơn đôi chút... những tên ác nhân hiểm độc, nụ cười sún răng, bàn chân khổng lồ, khoác những sắc tím hoa cà và vàng thủy tiên đã úa.

Bầu không khí lạ lùng và ủ ê ấy, với vẻ lòe loẹt ngây ngô của nó, xem ra xứng đáng với một bộ phim giật gân tâm lý hạng nhất. Quả thật, đây không phải ngày thích hợp để thả chó chạy tung tăng khắp nơi.

Mọi trục đường trong thành phố đều mang tên chó. Ai muốn nói gì thì nói, nhờ vậy mỗi khu phố đều có một bộ mặt rất ra... mõm. Hãy hình dung đại lộ Bulldog kỳ lạ, đại lộ lớn Labrador, con phố Chihuahua bé xíu. Còn con phố Chó Lai đầy năng động, sinh ra ở giao lộ Fox Terrier và Spaniel thì sao! Hay khúc cong Poodle Về Chuồng, mới được đổi tên thành Đuôi Ve Vẩy.

Từ « caniche » (chó xù) đã biến mất khỏi tên đường của thành phố. Con cuối cùng của giống chó ấy ở Joujou City là Arthur. Chủ nó, Henri Toutrec, đã cho nhuộm nó màu xanh kaki như thể muốn bộ lông xoăn của con chó sủa quý giá trông nghiêm túc và nam tính hơn. Mỗi khi hàng xóm hỏi vì sao ông lại nhuộm màu cho chú chó xù, Henri liền đáp bằng vẻ thông thái rởm với câu chuyện bịa sau đây. Ông rút một mẩu giấy khỏi túi và đọc những gì một cô thư ký mắc chứng rối loạn thần kinh đã viết theo chỉ thị của mình.

— « Mục nhỏ... a! Nó tên Arthur là để vinh danh nhà văn Arthur Miller. Nhỏ... để thành một cặp, bởi đồng loại của nó sống đúng một kiếp chó. Lũ lệch trục. Các vị thấy sao? » Và ai nấy đều im bặt, vì chẳng hiểu ông đang nói cái quái gì.

Dù sao thì ai dám bác lại những lời ấy? Chẳng phải ông là vị thị trưởng bất khả chiến bại của Joujou City, và trên hết là người sáng lập nhà máy đồ chơi « Những Kẻ Lừa Đảo Nhí » đó sao?

Hơi giống Howard Hughes nổi tiếng, Henri, tựa một hoàng hôn buồn, rơi vào trạng thái tâm lý bất ổn và một sự suy đồi tính cách không kiềm chế. Bằng chứng cho tình trạng sa sút bệnh hoạn ấy: trong cơn hoang tưởng của một triệu phú điên, ông đã đổi Arthur vừa mới nhuộm và chải chuốt xong lấy vài bao thạch cao Paris.

Một mặc cảm được hun đúc từ những dồn nén chăng? Henri Toutrec mắc chứng nhút nhát nghịch lý, khó hiểu đối với một ông chủ doanh nghiệp. Vẫn rất nhất quán với chính mình, để bù đắp lỗ hổng ấy trong cá tính, ông thường xuyên thay đổi diện mạo bằng cách đổi tên.

Ông luôn bảo đảm mọi việc hợp pháp tuyệt đối bằng cách không bao giờ quên hỏi ý kiến đám luật sư quỷ quyệt. Chu kỳ bắt đầu vào ngày mồng một tháng Sáu. Một ngày trọng đại trong đời ông: ngày sinh của Norma Jean! Còn lúc này, giữa mùa thu, người ta có thể nhận ra Henri Toutrec qua chòm râu nhọn nhỏ, cặp kính tròn, chiếc mũ quả dưa, cây gậy có núm, một cây cọ « lưỡi mèo » gài sau tai và... một chiếc cặp ngoại giao. Toàn bộ màn pha trộn ấy nhằm tạo ra mối liên tưởng giữa chính khách Mỹ Henry Kissinger và họa sĩ Toulouse-Lautrec.

Chứng mê ấy chủ yếu nhằm điều chỉnh ngoại hình cho phù hợp với những bí danh ghép đôi. Vì thế, những năm trước ông từng mang các tên « Elvis Einstein », « Woody Marx » (ám chỉ Karl), « Marius Mandela », « Alexandre Legrand-Piaf », « René Trudeau », « Buffalo Confucius », « Pablo de Gaulle » và « Walt Lennon ». Hỗn hợp cuối cùng trong số những bí danh được hợp thức hóa, đồng thời cũng gây sửng sốt nhất bởi vẻ cổ sơ và lưỡng tính, là « Adam Ève ». Tuy nhiên, thể trạng hơi mảnh khảnh cùng những phản ứng bất ngờ với hormone nữ đã buộc ông từ bỏ bản thể táo bạo ấy.

Như một vật tổ, giống lúc người ta đặt lại tên cho hướng đạo sinh, ông nhào nặn từng căn cước của mình. Từ thứ nhất, tên riêng, chỉ điều ông tin chắc mình đang là; từ còn lại... chỉ điều ông mơ được trở thành. Trước khi sa đà vào những trò hạ phẩm giá công dân này, ông từng khiến đồng bào kính nể. Từ đó, cả ở nhà máy « Những Kẻ Lừa Đảo Nhí » lẫn ngoài thành phố, trong chuyện trò thường ngày, người ta gọi ông là kẻ lập dị, « chiếc chong chóng đội ngàn chiếc mũ ».

Như trong một ngày hội, vào mồng một tháng Sáu, vài công dân quả cảm hóa trang theo thời đại tương ứng với những cơn ngẫu hứng của thị trưởng. Nhưng chẳng ai chấp nhận nổi việc người sáng lập công ty lại làm trên dây chuyền lắp ráp, mặc đồ bơi ba lần mỗi tuần, thay vì quản lý nhà máy trong văn phòng với bộ vest sẫm màu và cà vạt mang logo công ty. Vào những giai đoạn tỉnh táo của một doanh nhân, ông dự tính sản xuất hàng nghìn món đồ chơi mô phỏng những lần biến hình kỳ quặc của mình.

Trong họa vẫn có cái may! Cả thành phố háo hức chờ tháng đặc biệt ấy để được bất ngờ trước căn cước mới của ông chủ. Ngày người dân bị ông cho một vố nặng nhất hẳn là hôm ông xuất hiện dưới tên « Adolph Teresa », mặc như một sĩ quan SS nhưng đội chiếc khăn trắng hoàn hảo có ba sọc xanh. Dẫu vậy, năm ấy ai nấy vẫn mừng vì ông không chọn cái tên « Mẹ Führer ».

Trong ngày thứ Bảy mưa gió ấy, những cánh cửa đóng kín của nhà máy báo hiệu một kỳ nghỉ vĩnh viễn dành cho tất cả.

Vậy mà ngày hôm trước, Henri Toutrec vẫn thực hiện nghi thức của những cuối tuần gần đây, những cuối tuần mà ông muốn ngày càng kéo dài hơn. Ông tự nhốt mình trong nhà, nằm dài trên giường, bên cạnh là vài sợi lông của Arthur và tấm ảnh ngôi sao yêu thích. Nghi thức quen thuộc của những ngày nghỉ cuối tuần cuối đời: Henri cố nhấp thứ nước bưởi chùm âm ấm (đồ lạnh khiến ông đau quặn bụng) rồi nhấm nháp chẳng mấy ngon lành những lát bánh mì nướng nguội được chuẩn bị từ hôm trước.

Đúng tám giờ là đến lượt truyền hình, Internet hoặc một buổi chiếu phim theo lối cổ. Phim hoạt hình trẻ em... lối giải tỏa ưa thích của ông. Ông mê nhất những phim hoạt hình có vịt đóng vai chính. Cơn ám ảnh của ông là đếm các trò bạo lực. Dụng cụ: một cuốn sổ và chiếc bàn tính đếm hạt, kỷ vật thời thơ ấu. Những bảng tổng kết của ông ghi: tám nghìn một trăm vụ nổ, một trăm năm mươi cánh tay gãy, ba trăm mười cú rơi xuống vực, ba mươi chín vụ điện giật, một nghìn hai mươi sáu cú búa tạ, bảy mươi hai vụ chặt đầu và chỉ có hai chiếc bánh kem ném vào mặt. Đừng tưởng ông ghét vịt. Chỉ là mỗi năm, vào mỗi mùa di cư, trong mỗi đàn bay qua, thế nào cũng có một con chế giễu ông bằng cách giải quyết nhu cầu không thể tránh khỏi của nó.

Sau đó ông ngâm mình trong bồn tắm đầy bọt thơm mùi oải hương, tuyệt nhiên không có bất kỳ loại vịt nào. Cuối cùng, ông quấn mình trong một chiếc áo bó cưỡng chế đã cũ và hơi thủng, kiên nhẫn xắn tay áo lên. Ông còn can đảm mặc thêm một bộ yếm hoa có từ thời hippie của thế kỷ trước. Tất cả chỉ để cuối cùng lao vào thứ ông xem là dự án sáng tạo và giải trí nhất đời.

Ông vội vã xuống tầng trệt, lại quay lên lầu. Rồi làm ngược lại, cứ thế mãi. Tất cả hoạt động thể lực ấy chỉ để cuối cùng khuân những bao thạch cao cuối cùng lên gác mái. Màn thể dục này góp phần đưa tác phẩm tiến gần đến hoàn thành.

Giữa căn nhà sang trọng, ông đang tất bật tạc một phụ nữ khỏa thân cao sáu mét. Tư thế: tượng Nữ thần Tự do theo thế contrapposto.

Cuối tuần cuối cùng, bao thạch cao cuối cùng, nỗ lực cuối cùng. Chặng cuối trước khi lên màu. Ông đã mường tượng cảm giác dịu dàng khi dùng từng nét cọ vuốt ve người đàn bà bằng thạch cao, hiện thân cho tự do của chính ông. Khát vọng hoàn thành thật nhanh khiến ông thêm liều lĩnh. Sự vội vã xóa khỏi đầu mọi lời khuyên từng nhận. Ham muốn và hứng thú đẩy khỏi trí nhớ cả những lời gièm pha truyền đến tai ông lẫn mọi đề nghị, từ tầm thường nhất đến mang tính quyết định.

Không chỉ sự khỏa thân của tác phẩm khiến thiên hạ bàn tán. Còn có lớp bụi trắng do chà nhám dữ dội, phủ khắp nhà ông và cả khu xóm đang kinh ngạc.

Tuy nhiên, những lời bình phẩm về việc cải tạo kiến trúc ngôi nhà khiến ông hơi khó chịu. Ai cũng đồng ý rằng một khoảng mở kép dài mười mét xuyên qua hai tầng đang đe dọa nghiêm trọng kết cấu căn nhà. Việc gia cố các tầng lẽ ra là tuyệt đối cần thiết.

Tác phẩm chỉ còn cần thêm đúng một bao thạch cao. Tính cả khung kim loại, nó đã đạt trọng lượng đáng kinh ngạc: hai nghìn ba mươi sáu ki-lô-gam. Ông thậm chí còn tự cho phép lắp một hệ thống sưởi bên trong để nàng sưởi ấm ông khi mùa đông rét buốt kéo đến. Cơ chế ấy được kích hoạt bằng ngón chân út.

Cho đến lúc ấy, chẳng điều gì cản nổi sức sáng tạo đáng kinh ngạc và niềm đam mê khó gọi tên của ông. Một thứ cuồng tín vô độ đối với phụ nữ ư? Không, đúng hơn là một tình yêu méo mó dành cho duy nhất một người. Henri đã đưa ra quyết định không thể đảo ngược: tái tạo nàng! Nàng!... Duy nhất!... Người tóc vàng rực rỡ mà dịu ngọt sắc pastel nhất!... Ngôi sao Mỹ nhất trong các ngôi sao!... Nàng! Marilyn Monroe! Lòng chung thủy bất chấp mọi điều của ông chỉ dựa trên một lời hứa đơn giản đã có từ mấy chục năm trước.

Henri Toutrec nhớ lại năm mình tám tuổi. Vốn mộ đạo, cậu dành một lòng sùng kính đáng kể cho Đức Trinh Nữ Maria. Khi trở thành lễ sinh, cậu lơ đãng nghe cha xứ Narcisse Tourabalais giảng. Vị giáo sĩ phóng tác câu chuyện tiệc cưới Cana bằng giọng khoa trương và đầy kích động. Henri mơ mộng như mọi đứa trẻ cùng tuổi, thấy mình mặc bộ tuxedo satin trắng, đứng trên một chiếc ghế, tươi cười trao một chiếc nhẫn vô giá cho một người phụ nữ tuyệt đẹp, lớn tuổi hơn cậu rất nhiều. Với sự đồng ý của Chúa Giêsu đang chủ trì hôn lễ, cậu hôn vị thánh « Love-you » của mình.

Cậu lễ sinh trẻ, trở về với nửa phần thực tại, kín đáo pha chút ngượng ngùng, từ từ ngước mắt nhìn tượng Đức Mẹ. Thành kính nhưng lóa mắt trước những dải sáng lấp lánh đổ xuống từ các ô kính màu tráng lệ được mặt trời chiếu rực, cậu bỗng cất tiếng thật to, bằng sự chân thành ngây thơ, thốt lên một lời cầu nguyện táo bạo đến mức tai hại.

— Ôi, quý bà xinh đẹp của con, con ngưỡng mộ người trên các pho tượng cũng như trên những bức hình đẹp người ta cho con mỗi khi con ngoan... con rất muốn người thuộc về con. Nhưng người lại ngủ với ông hay đóng đinh ấy. Đôi khi con làm chuyện ngốc nghếch, người ta cũng bảo con « khùng như búa »... Vậy chẳng phải con có đủ mọi thứ để làm người vui sao?... Người không thấy con yêu người ư?

Trong nhà thờ im đến mức có thể nghe cả một con quỷ bay qua. Ngay cả Tourabalais cũng nín lặng.

Rồi cậu bé tiếp tục bằng giọng đầy uy quyền, quyết liệt chẳng kém:

— Sao? Người không trả lời con!... Được thôi! Nếu người không muốn đổi chồng, con sẽ cưới một Marie khác. Mặc kệ, đó sẽ là cô gái đầu tiên con nhìn thấy và con sẽ làm cho cô ấy một Giêsu bé con. Con thề!

Các giáo dân cười phá lên không chút kìm giữ. Cha xứ cố vô ích để khỏi phì cười.

Tiếng cười, như khói hương, bay lên mái vòm, lên trời, cùng lời hứa mang dáng dấp một sự uy hiếp. Với tất cả sự đãng trí mà Henri thời bé có thể có, cậu đã thốt lời thề ấy thành tiếng. Và rõ ràng, khi hoàn hồn, Tourabalais đổi sắc mặt. Ông đỏ bừng vì giận, cố kìm cơn ghen cho đến câu Ite missa est.

Thế nhưng sau buổi lễ ấy và những lời quở trách của vị giảng đạo, cậu bé giàu tưởng tượng nhưng ngay thẳng vẫn chờ câu trả lời của Đức Mẹ đặt trong bàn thờ. Một mình trong phòng áo, giữa những vật thánh và những tội lỗi ma quái, cậu cẩn thận sắp xếp các đồ dùng phụng vụ của linh mục thì bị một cuốn « sách thánh » kỳ lạ thu hút.

Tận đáy ngăn kéo, trên bìa cuốn sách, một Marie quyến rũ và lấp lánh đang chào cậu! Một phép màu của sắc đẹp! Đúng vậy! Chỉ dành cho cậu, Marie của cậu đã nhận lời! Vì Henri mắc chứng khó đọc và chỉ mới biết đọc chưa lâu, cậu giải mã những thông tin cốt yếu với một sự chậm chạp đến khổ sở. Cậu cầm quyển « sách lễ » bìa mềm đầy mặc khải của mình, cuốn thánh thư riêng, vừa lần mò ngẫu nhiên qua các chữ.

— P… L… A… Y… B… O… Y…: Playboy! — M… A… R… I… L… Y… N… M… O… N… R… O… E…: Marilyn Monroe!

Nín thở, nghẹn lại vì xúc động mạnh, cậu nói thêm: Dù sao Marilyn cũng gần giống một Marie mà!

Tin chắc đây là dấu hiệu của Chúa, như một số người lớn vẫn nói, cậu im lặng vài giây để cân nhắc hậu quả của những mơ mộng và chắc rằng chúng không đáng bị kết tội. Trong đầu cậu bật lên một ý nghĩ đáng nhớ: từ nay vị giáo sĩ kia phải sám hối vì bộ sưu tập « ảnh thánh » này.

— Cha Tourabalais sẽ chẳng nói gì đâu. Cha từng bảo mình cứ lấy mọi ảnh thánh mình muốn mà.

Cậu bé nhìn bìa cuốn tạp chí dành cho đàn ông bằng ánh mắt hau háu.

— Mình đã có thể chọn tượng thánh Madeleine hay thánh Véronique. Nhưng làm như cha, đi dọc các lối để thực hiện « Đàng Nụ Hôn » của mình, hôn lên miệng tượng các bà thánh, thì mình không làm được. Mình còn quá thấp.

Ở giữa cuốn tạp chí minh họa, cậu sửng sốt nhận ra một điều bất thường đối với một cuốn sách thánh: một trang gấp mở ra được.

Henri chấm câu cho dòng suy nghĩ bằng một khoảng im lặng nữa, rồi...

— Ôi!... Bọn người xấu muốn hành hạ thánh Marilyn! Chúng lấy hết quần áo của người rồi. Không sao, con sẽ luôn nhớ người như vị thánh hoàn toàn khỏa thân. Người nhận ra con không? Con là chồng của người đây, cậu kết luận mà không hề tưởng tượng rằng ngay tối hôm ấy, khám phá này sẽ đánh thức một sự bối rối thầm kín, để lại dấu ấn lâu dài trong trí tưởng tượng của cậu.

Trò đánh lừa của số phận ấy, cách diễn giải ngây thơ về một tạp chí bình thường ấy, đã khởi đầu một lòng chung thủy không lay chuyển dành cho Marilyn Monroe.

Giờ đây, khi đã trưởng thành, ông đang tất bật tái tạo ngôi sao với kích thước mà ông cho là xứng tầm lời hứa ám ảnh từ thuở nhỏ.

Nóng lòng hoàn tất bức tượng, ông trông như Noureev đang múa bắt chước một con bướm bay. Nhanh như chớp, ông lại lao xuống tầng trệt, phóng lên tầng một rồi tiếp tục leo đến gác mái. Xuống, lên, lại xuống. Leo hay lao, trèo hay trượt, cách nào cũng chẳng quan trọng. Toàn bộ chiến thuật ấy chỉ để ước lượng tỷ lệ của người phụ nữ khỏa thân khổng lồ. Và ông làm thế bất chấp những âm thanh kỳ quặc, lạ lùng, chưa từng có vọng ra từ sàn và tường chung quanh. Những tiếng răng rắc ông phớt lờ, bởi ông đã sẵn sàng, và thạch cao cũng vậy.

Trên gác mái, cầm trong tay hỗn hợp cuối cùng, tối hậu, mang tính quyết định, Henri chuẩn bị đổ chất trắng để làm phồng lọn tóc nổi tiếng ở phía phải khuôn mặt tác phẩm. Lọn tóc khiến người ta có cảm giác nữ diễn viên chỉ cảm nhận được một nửa mọi chuyện.

Henri cho rằng mái tóc còn thiếu độ bồng. Để chắc chắn Marilyn của mình quyến rũ hơn, gây xao động hơn, ông dịu dàng nhưng không hề dè sẻn bôi thứ vật liệu đang bắt đầu đặc lại.

Vừa đủ độ phồng... nhưng quá nhiều tiếng nứt và quá nặng! Thêm một chút nữa... Và RẮC!

Một vụ sụp đổ bất ngờ xảy ra! Một tiếng động kinh hoàng! Sàn tầng trệt rơi thẳng xuống tầng hầm. Một số bức tường đổ ụp lên pho tượng vừa hoàn tất; cả khối công trình ngã và vỡ sập như lâu đài bằng quân bài, còn nhà điêu khắc nằm bên dưới. Trở nên quá nặng, người đàn bà bằng thạch cao, nỗi ám ảnh của đời ông, kéo ông dữ dội vào cái chết.

Một lớp bụi thạch cao mịn và ngột ngạt vẫn lơ lửng trong không khí, khiến những người hàng xóm hốt hoảng đến hiện trường càng khó xoay xở. Khi bới đống đổ nát, họ phát hiện thân thể bất động của gã triệu phú ngốc nghếch nằm dưới tầng hầm, bị ghim dưới đầu pho tượng. Đôi môi bê bết máu nằm dưới đôi môi thạch cao khô cứng, như chặng cuối cùng của một Đàng Nụ Hôn; một cuộc hôn phối vào phút chót.

Đứng quanh thi thể, những người hàng xóm trắng xóa như vừa bị lăn bột im lặng suy ngẫm về tương lai của nhà máy và thành phố.

Tiếp »