ROZDZIAŁ VI

Z zawodowego nawyku sennopata wyobraża sobie dymki pełne słów krążące wokół fotografii Nielle. Komiks przenoszący w obce strony. Może w nim przeczytać, jak w pewnym foto-Damienie, pozbawiony onomatopei opis własnego zachowania i po lekturze kilku rozdziałów pojmuje, że podstęp może zrodzić się z efektu…

Jego dni sprowadzały się do wstawania z łóżka tylko po to, by potem wyciągnąć się na kanapie i spisywać wrażenia w dzienniku. Prostotę Damien rozbierał na części, obracał i analizował, aż stawała się zawiła. Z naukową dokładnością badał najdrobniejszy dźwięk, zmieniał jego kontekst.

— Dziwne! Nie rozumiem wymowy tej chwili. Zupełnie nieczytelna. Co wyraża szybkim rytmem kroków? — Damien! Ty idioto! — Tam na górze są dwie.

To pewnie nowa sąsiadka Nielle. Podnajemczyni mieszkania Jonathana.

Ładna i zwyczajna. Ma w sobie tyle życzliwości, że zamienia ze mną choć parę słów, nie oburzając się na mój anachroniczny, idący pod prąd hipisowski wygląd. Sympatyczna, w przeciwieństwie do przedmiotu mych pragnień…, zwraca się do mnie bez wydawania sądów. Czy usiłuje zwabić kolejnego klienta? Prowadzi interes niedaleko wieży telewizji państwowej. Restaurację. Nazwa jest tak osobliwa, że trudno mi ją zapamiętać. Nigdy nie wiem, czy mówić „Gula Lupus”, czy „Lupus Gula”. — Nieważne! — Ta rudowłosa to fajna dziewczyna, kocha koty. Jej kotka nazywa się „Minouchka”.

Kilka dni temu kotka leżała sobie spokojnie na samym dole schodów. Mruczała instynktownie i pozwalała się głaskać, nie ruszając się z miejsca. Moje pieszczoty były tym szczersze, że byłem przekonany, iż zwierzę należy do Nielle.

Bez skrępowania, głosem słyszalnym aż przy oknach trzeciego piętra, rzuciłem: „Masz oczy równie piękne jak twoja pani!”. Podnosząc wzrok, zobaczyłem tę nieznajomą, która po mojej osłupiałej i zmieszanej minie pojęła, że komplementy nie były skierowane do niej.

Zanim zeszła z dachu, gdzie właśnie dokończyła opalanie, doszedłem do wniosku, że to ona jest prawdziwą właścicielką zwierzęcia. Nie zmieszała się moją pomyłką, lecz przedstawiła się po prostu.

— Cześć! Jestem Rachelle. Ty musisz być Damien? Jonathan mi o tobie opowiadał. — Piękna jest moja kotka, prawda? Tak uwielbia głaskanie, że wręcz kolekcjonuje pieszczoty. Potem odwróciła się do zwierzątka. — Co ty wyprawiasz na dworze, moja kochana Minouchko? Mmm!… Chodź, idziemy do domu. Cześć, Damien.

— Do zobaczenia, Rachelska, eee… Rachelle.

Nielle doprowadza mnie do kompletnego szaleństwa! Wywraca mnie do góry nogami. Zrobiła ze mnie niezdarę, który potyka się o własne błędy, jakbym bawił się w przeskakiwanie przez swoje głupoty. W jej obecności i przez nią popisuję się niezręcznością. Codzienne gafy i dziwaczne nieporozumienia, w które się wikłam, biorą początek w emocji płoszącej się na samą przelotną myśl skierowaną ku muzie.

W każdej chwili sprowadzam wszystko do niej. Przy każdej okazji sam, bez niczyjej pomocy, dostarczam sobie dowodów na własną ekstrawagancką obsesję. — Teraz są u niej trzy osoby. Z czystej sennej fantazji przez sekundę pomyślałem, że wyrosło jej sześć nóg!

Jaka oszałamiająca fascynacja każe mi śledzić historię Nielle?… Jestem jedynym narratorem i jedynym słuchaczem baśni, w której tylko ona jest bohaterką. W moim wyimaginowanym kosmosie stanowi żywy pomnik, najbardziej egzotyczny i fantastyczny z możliwych. Jest fontanną młodości, która unieśmiertelnia jedno marzenie. Moje. O miłości do niej. Jej obecność w moim życiu przypomina spełnienie cudu, który usuwa wszelkie ślady nieuleczalnej choroby. Dziwne!… Jak rozkoszne schorzenie, które pomaga mi przeżyć, a nawet „nadumrzeć”.

Tak! „Nadumierać” dzięki mojej inspiratorce! Każda poetycka chwila, nawet najkrótsza, jest jak całe życie. Kiedy pojawia się następna myśl, poprzednia umiera. Każdy rozbłysk światła, który wznieca moja muza, wydaje kolejny. Każdy „płomień-matka” żegna się już z każdą cząstką zrodzoną w chwili jego pojawienia się. To właśnie sama idea śmierci umożliwia świadomość życia. — Nielle, przez ciebie nadumieram!

Paradoks mojego istnienia! Jesteś źródłem moich złudzeń i ich zagłady; kontrolujesz ich przepływ oraz ich szalone, nieprzewidywalne wybuchy.

Do licha! Gdzie ja jestem? Znów wędruję po eterze. Na szczęście kroki na wewnętrznych schodach przywróciły mnie rzeczywistości. — Cholera! Nielle wychodzi z nimi! — Szybko!

Odległość jest niewielka. Drzwi były już otwarte; latem prawie nigdy ich nie zamykał. Wydawało mu się, że w ten sposób łatwiej oddycha. Wystarczyło wypowiedzieć czasownik „marzyć”, by znaleźć się w progu. Nielle, Rachelle i mężczyzna o falujących, niemal kręconych włosach schodzili już po schodach na zewnątrz.

— Cześć, Nielle!… Wychodzicie zaczerpnąć powietrza? Ta bezceremonialność zaczepki kontrastowała z elegancją ubiorów całej trójki.

— Tak…, idziemy… na degustację do restauracji Rachelle. — Specjalność bliskowschodnia. — A przy okazji to doskonały moment, żeby przedstawić ci Lou Jobima. Jest kucharzem w „Gula Lupus” i…

— A ja myślałem, że restauracja nazywa się Lupus Gula! Żart przeszedł bez echa; nie zachęcił go nawet cień uśmiechu.

Dostrzegłszy zakłopotanie Damiena, Nielle dokończyła wreszcie zdanie przerwane przez niegrzeczność wielbiciela.

— Lou w przyszłym tygodniu wprowadza się na miejsce Rachelle.

— Już wyjeżdżasz! Nie lubisz tej dzielnicy?

— Nie o to chodzi, Damien. Włożyłam oszczędności w kupno domu na wsi. Wolę świeże powietrze, ot i wszystko. Ale bez obaw, Lou jest miły. Z pewnością okaże się dobrym sąsiadem.

— Zobaczysz, Damien, świetnie się dogadamy. — Ale wybacz, musimy już iść. Jestem szefem kuchni i mam nadzorować podanie dań. Jedno muszę jeszcze przygotować… Cześć! — zakończył uprzejmie nowy lokator.

Patrzył, jak cała trójka odchodzi szczęśliwa i podekscytowana, i zastanawiał się, czy kucharz, jego przyszły sąsiad, nie zamierza przypadkiem przyrządzić również jego samego.

***

Sennopata się poci. Im brzydsze, ale bardziej życiowe zdarzenia, tym mocniej marszczy mu się czoło, z którego spływają maleńkie wodospady potu. Przymusowa praca przynosi ból głowy. Najgorsze jeszcze przed nim.

Jest południe. Anioł Pański rozbrzmiewa mu w uszach jak dzwon pogrzebowy. W połowie drogi między wyzdrowieniem a zgubą? Na dworze panuje spokój; gromada ludzi na zasiłkach i innych ubogich zmusza się do jedzenia przeterminowanej mortadeli. Reszta społeczeństwa syci się ich nieszczęściem.

Coraz bardziej nerwowy, zalękniony, wręcz wstrząśnięty, wyczuwa niesprawiedliwość panującą nad zniewolonymi wspomnieniami. Nie musi już czytać dziennika. Wystarczy go dotknąć, musnąć, by powróciła historia sentymentalnej epopei. Powstaje między nimi połączenie. Strony, niezaprzeczalni świadkowie przełomowych godzin, zaczynają opowiadać własne historie, najpierw łagodnie.

— Przychodzę ci z pomocą. Ty masz tylko cierpieć i zapomnieć o muzie. Nie wierzysz?… Nie ufasz mi, własnemu dziennikowi, niezawodnemu powiernikowi? Dlaczego jesteś tak niezależny, tak dziki, że odrzucasz moją pomoc? Ta postawa zawsze ci szkodziła, wiedziałeś?

— Nie, przeciwnie! Była zbawienna.

— Tak sądzisz? Jesteś tego naprawdę pewien?… Dobrze pamiętasz tego kucharza, prawda?

— A jakże! Gotował nawet ludzi, z którymi się zadawał.

— Te sposobności bezpośredniego porozmawiania z Nielle. Te okazje podawane ci na srebrnej tacy — czy już wyrzuciłeś je z pamięci?

— Wymień choć jedną!

— Nielle chciała sprzedać swój stary grat. Powiedział ci, że zamierza pozbyć się kupy żelastwa. Zasugerował po prostu, żebyś kupił samochód, skoro własnego nie miałeś.

— Tylko po to, żeby pokazać, jaki jest wspaniały!

— Czy także dla własnej chwały powiedział ci, że Nielle jest bez pracy i pobiera zasiłek dla bezrobotnych? — Zorientowawszy się, że sam tworzysz te różnice klasowe, których tak nienawidzisz, czy nie wskazywał ci czegoś wspólnego między wami… podobnych kłopotów finansowych?

— Może, ale jak współczuć cudzemu nieszczęściu, kiedy wiadomość ocieka złośliwym uśmieszkiem!

— A jednak czy nie dawał ci okazji zbliżenia się do kobiety, która od ponad dziesięciu lat nawiedza twoje życie? — Za każdym razem, gdy przedstawiał ci taką szansę, wycofywałeś się. Zmieniałeś temat, licząc, że piękność będzie miała dość dobrego wychowania, by sama oddać ci się bez zaproszenia. — Trzeba przyznać, że twoja odmienność każe ci żyć wbrew naturze. Nieprawdaż?

— Zawsze uważałem za mdłą myśl, że zaloty to wyłącznie męska gra, a kobieta może tylko spojrzeniem podsunąć sugestię.

— Do tego stopnia, że sam się zastanawiasz, dzięki jakiemu mechanizmowi zdobyłeś Mylène, tę, którą wciąż nazywasz aniołem? — Jesteś tylko konsumentem gotowej, podanej na tacy miłości. Gdyby było to możliwe, kupowałbyś uczucia przy ladzie z mrożonkami!

Łza powoli spływa po policzku sennopaty i rozbija się na dzienniku. Jakby udręczony nie znalazł innego sposobu, by uciszyć powiernika. Te objawienia, które dotąd usiłował ukrywać nawet przed sobą, są trudniejsze do zniesienia niż opowieść o jego odysei ku wyzwoleniu z cierpienia. Marzyciel dostrzega, że mimo kolejnych oczywistości, które dopiero nadejdą…, ponosił większą winę, niż przypuszczał.

Drżącymi koniuszkami palców ponownie dotyka pergaminu. Ta mapa drogi zmusza go do dalszej analizy, której szlak zdaje się już wytyczony. Dokument, niczym wieloletni przyjaciel, na nowo zaczyna go strofować z jeszcze większą zaciekłością.

— Po prośbie sformułowanej szorstko i chłodno wciąż dziwisz się, że Nielle odmówiła współpracy nad tekstem twojego komiksu?… Dałeś jej odczuć, że jej nie ufasz! Tak bardzo bałeś się, że skradnie ci rozgłos: ona piękna i inteligentna, ty brzydki i głupi! — Tymczasem dziś widać wyraźnie, że twoja praca jest ckliwa, zdradza samozadowolenie, a ukryty narcyzm stanowi jej prawdziwą nić przewodnią. I jaki rezultat?… Nadal jesteś nieznanym, marnie ubranym artystą.

Byłeś tak paranoiczny, że za każdym razem, gdy wychodziłeś z domu, nosiłeś oryginały w tej starej walizce, którą wciąż trzymasz. Naprawdę myślisz, że Nielle była aż tak niemądra, by nie dostrzec dziwactwa tego nawyku? Lęk przed kradzieżą rysunków czy plagiatem doprowadził cię do pogrzebania drugiej szansy!

Jedyna fotografia Nielle dołącza do oskarżeń dziennika.

Jego giętka wyobraźnia jest bronią obosieczną. Posługuje się nią bez rozwagi. Poprzez projekcję pomaga mu na nowo odkryć skrawek „uśpionych” wspomnień. Sennopata urządza sobie kino…

Rozczarowanie! To nie fikcja, lecz dokument. Krótka sekwencja, jak wszystkie sceny jego życia. Jeszcze raz się o tym przekona. Narrator pozostaje ten sam. Zimny, zakurzony i niemal ludzki, jego dziennik opowiada, posuwając się aż do technicznych szczegółów…

— Plan ogólny: salon; nic się nie zmieniło. Ta sama kanapa. Ta sama lampa nad nią. — Był wieczór, ani zbyt wczesny, ani zbyt późny.

Znów, a może nadal rozciągnięty, próżnowałeś w błogim bezruchu. Starając się nie zwracać uwagi na obecność lub nieobecność Nielle w jej mieszkaniu, słuchałeś muzyki jednym uchem.

Ktoś dzwoni do twoich drzwi, jakby chciał oficjalnego spotkania. Powoli wstajesz i bez przekonania idziesz otworzyć, bo nie pragniesz nikogo widzieć; przyzwyczajałeś się do samotności. Nie wykazując szczególnej ostrożności, zwalniasz zasuwę, mocnym szarpnięciem pociągając za sznur, dzięki któremu leniwie otwierasz drzwi, nie schodząc po schodach. Z przyjemnością stwierdzasz, że wpuściłeś piękną nieznajomą.

Ujęcie z góry: bursztynowe światło potęguje znaczenie pożółkłych ścian klatki schodowej, i tak już ochrowych. Nieznajoma, niepewna siebie, nie pozwala jednak drzwiom zatrzasnąć się za nią. Twoje wymowne oczy zdają się ją krępować.

— Dobry wieczór panu! Wiem, że jest już trochę późno…, ale… jestem Mia, siostra Nielle, pańskiej sąsiadki. Tej z trzeciego piętra. Byłyśmy umówione. Ale ona nie odpowiada! — Czy mogę zadzwonić?…

Nie mogłeś odmówić. Z grzeczności? Z humanitaryzmu? Ani trochę! Tylko pragnienie i radość patrzenia na nią. Czyż nie była zachwycająca? Czyż nie uważałeś jej za ambasadorkę?

Plan amerykański. Ujęcie z dołu: kamera skierowana na marzyciela, którego twarz szpecą niewyraźne, ruchome cienie. Żarówka wisząca na długim przewodzie pod sufitem wciąż się kołysze.

— Oczywiście, nie mam nic przeciwko temu. Wejdź na górę!…

Plan ogólny salonu. Oświetlenie: bez zmian. Dźwięk?… Żaden. Telefon, matowy pod cienką warstwą kurzu, jakby rozchwiany nierównościami stołu, na którym stoi, utrudnia Mii zadanie, gdy po raz trzeci wybiera numer.

— Na pewno nie ma jej w domu. Mimo wszystko dziękuję.

— Możesz mówić mi po imieniu.

Nie zamierzałeś przepuścić takiej okazji. Starając się zręcznie oczarować ją najlepiej, jak potrafisz, dowiedziałeś się, że studiuje film. Ponadto powiedziała ci, że sprawy związane z jej przyszłym zamieszkaniem u siostry były powodem tej nieudanej, choć zaplanowanej wizyty.

Żeby upiększyć czas… zapraszasz ją do drugiego pokoju, który służy ci za pracownię. Gadatliwy niczym przewodnik turystyczny, opowiadasz anegdoty związane z każdym elementem wystroju. Sufit udrapowany wielobarwnymi tkaninami pozostałymi po przyjęciu był jedynie oryginalnym sposobem ich przechowywania. Na ścianach plakaty kinowe, same reklamy filmów z Marilyn. Tam, zagubiony w kącie, stół podświetlany, jedyna pozostałość po twoich zawodowych latach w animacji filmowej.

Na stole kreślarskim, niczym porozumiewawcze mrugnięcie, dwa niedokończone arkusze. Twój słynny komiks, ambitne przedsięwzięcie.

Aby zatrzymać czas…, próbowałeś ją uwieść, prezentując rysunki jak kolekcjoner japońskich drzeworytów. Przeskakując od szczegółu do szczegółu, rozbudzałeś jej apetyt, chcąc po prostu zaimponować. Cały ten pokaz miał bowiem jedynie przekonać Mię o wysokiej jakości graficznej dzieła. Tak, by uległa zachwytowi podczas tej operacji uwodzenia i podsunęła siostrze pomysł współpracy nad tekstem.

Zbliżenie na Mię. Twoja nadzieja rośnie wraz z zainteresowaniem przybyłej. Ostrożnie odwraca ostatni ukończony arkusz i spokojnie komentuje.

— Wspaniała robota. Ile szczegółów… Zaproponuję Nielle, żeby współpracowała przy tekście. Właśnie tego chcesz, prawda?… — A teraz… zostawię cię. Dziękuję za gościnę.

Plan półogólny: Damien zwrócony ku obiektywowi. Mia pod światło. Twoje wyćwiczone ucho wychwytuje trzask na górze. Ta poszlaka staje się doskonałym argumentem, by przedłużyć o kilka chwil poznawanie twojej dziwacznej osobowości, za co Mia już płaci.

— Twoja siostra jest w domu!

— Skąd wiesz?

— Mały palec mi drży! — Moje tylne drzwi prowadzą prosto pod jej mieszkanie, jeśli chcesz spróbować raz jeszcze.

— Czemu nie!

Kamera ruchoma: scena na zewnątrz. Stoisz, jakby balansując na progu, z ramionami skrzyżowanymi dla ochrony przed zimnem, i obserwujesz Mię.

Dzwoni raz, drugi. Żadnej odpowiedzi. Puka raz, dwa, trzy. Nic. „3297 A” milczy.

Porzucając wszelkie zahamowania, wręczasz jej miotłę i zapraszasz z powrotem do środka. Sam chwytasz teleskopowy trzonek starego mopa.

Bez słowa uśmiechasz się do Mii i wskazujesz sufit. Kobieca przenikliwość — od razu wszystko rozumie. Rozbawiona pomysłem idzie za tobą tam, gdzie uderzenia będą najlepiej rezonować. I zaczyna się kanonada ciosów i śmiechu. Zapewne był to jedyny moment, kiedy między wami zrodziła się nić koleżeńskiej sympatii.

Te uderzenia, niczym w teatrze, zapowiadały w istocie długi, ostatni akt. Jak u aktorów improwizujących na ślepo ku nieprzewidzianemu finałowi, siła ekspresji jednego podsuwała grę drugiemu. Wśród werbli dobywała się ostatnia kwestia.

— Sezamie, otwórz się!

Drzwi na trzecim piętrze uchylają się. Nielle, ukrywająca się w mieszkaniu, ulega uporowi perkusistów.

Zmiana ujęcia i atmosfery. (Wedle intuicji). Sceneria: wewnętrzne schody prowadzące na trzecie piętro. Towarzyszyłeś wspólniczce, żeby wyjaśnić Nielle, iż to ty wywołałeś hałas. Zamiar był piękny, lecz daremny.

Twoja piękność była wściekła na młodszą siostrę. Mia uprzejmie zaproponowała, żebyś odszedł. Czy obawiała się reakcji Nielle? Wyrzutów, jakie was czekały? W gruncie rzeczy było ci to zupełnie obojętne. Ta gwałtowność, której się dopuściliście, pozwoliła ci uczłowieczyć idealną kobietę, jaką widziałeś w Nielle, odsłaniając jej barwną stronę: gniew.

***

Słońce nie stoi już w zenicie. Poszukiwanie nie osiągnęło szczytu. Sennopata ma dość. Chęć zwymiotowania na własną przeszłość odbiera mu oddech. Zazdrości prostym ludziom ich zwyczajnych nadziei.

To spostrzeżenie czyni go agresywnym i roznieca gniew, który dziennik podsycał morałami rozsypanymi między wierszami. Damien impulsywnie ciska biograficznym powiernikiem w ścianę mieszkania, które zaczyna go bezlitośnie dusić. Ma po dziurki w nosie napomnień od czegoś, co samo nie jest doskonałe. Ta nagła odraza pozwala mu pojąć, że przeżywa wydarzenia z przeszłości z energią teraźniejszości.

Aby zagwarantować powodzenie emocjonalnej wędrówki niczym polisą ubezpieczeniową, chwyta papier, pióro i spleen, po czym pisze wiersz, którego zabroni sobie krytykować i analizować. Pozwala, by ciąg słów podążał za nieprzerwanym ruchem ręki.

(Żeglować na tym statku, co osiadł na mieliźnie?

Ryzykować skórę, sny i grzechy w morskiej bliźnie?

Prędko! Ściągnąć go na wodę, niech wypłynie w morze,

By znów żyć pośród gorzkich huraganów, które mnożę.

Podnieść lęki, łzy, mdłości i cierpienie,

Kołysać się w drodze, co budzi przerażenie…

Z tęsknoty duszy i życia jak na galerze,

Utopić miłość, ogień piekła, w którym wierzę.

Płynąć ku skarbowi minionych, startych lat,

Instynktem go odnaleźć i przenieść w inny świat…

Na dziewicze ziemie, białe od światłości,

Atramentem kreślić tysiąc granic w ich nagości.

Dniami i nocami odkrywać te krainy,

Te smutne kraje patrzące z głębiny.

Ich wiosna jest jedynie czarną zimą,

A jednak wczorajsze życie moje nimi ukoją.

Stopić się z tymi miejscami, obrazami przeszłości,

Wypić ocean za tę, która zapomniała o miłości,

Dzięki temu okrętowi o niepewnym nastroju,

Mojej mrocznej pamięci wywróconej bez spokoju.)

Zadowolony, że przekonał siebie, by nie ustępować, zamyka oczy. Jak we śnie widzi siebie z okresu po spotkaniu Mii, niecierpliwego. Podobnie jak dziennik czy fotografia, postrzega siebie jako kogoś trzeciego, jakby wspominał obcego człowieka.

— „Słyszę cię, Nielle! Tak, jesteś tam! Twoja siostra też.

Damien wahał się, czy pójść do swojej muzy; poranek był jeszcze zbyt młody na taką społeczną umowę. Bezczelność telefonu, tego wścibskiego intruza intymności, zapewniłaby mu znośny dostęp. Jeden dzwonek…! Drugi!

— Ta, która teraz dzieli z tobą przestrzeń i kawałek życia. — Czy Mia zdążyła powiedzieć ci, co sądzi o moim komiksie? Tak bardzo chcę, żebyś współpracowała nad tekstem. Nie wiem, czy mój pokaz uroku odniósł skutek, a ta ciekawość mnie dręczy. Gdybym tylko mógł połączyć się z jedną lub drugą… — A przecież tam są!… Słyszę kroki, nawet ich głosy.

Marzyciel był roztrzęsiony. Powietrze z trudem przepływało mu przez tchawicę. Cały się kurczył i drżał. Tego dnia doskonała znajomość porannej ciszy pozwoliła mu rozróżnić każde słowo krótkiej wymiany zdań między siostrami.

— Jeśli to Damien, proszę, powiedz mu, że mnie nie ma! Zgoda, Mia?…”

Szósty dzwonek!… Ostatni sygnał? Nie śmiał odłożyć słuchawki, poruszony intuicją, jaką wykazała się jego muza. Skąd wiedziała? Dlaczego się odważyła?

— Nielle, nie masz prawa mnie bojkotować! Co się stało z twoim zaufaniem?… Czy aż tak cię uspokoiłem tymi niestrudzonymi telefonami po kradzieży, której padłaś ofiarą, że stałem się teraz zupełnie niepotrzebny?

— Halo!… Halo!… Kto mówi…?

— …Mia?… To ja, Damien! Mogę rozmawiać z Nielle?… Z pogwałceniem własnej dumy zadał to bezcelowe pytanie. Mógł zdradzić, że przyłapał je na obgadywaniu go; ważniejsze było jednak zachowanie korzyści z tej akustyki, sprzyjającej wykradaniu najczulszych tajemnic Nielle.

— …Nie ma jej chwilowo. Zostawić wiadomość?

Tak jak oczekiwał, Mia potwierdziła solidarność z siostrą. Być może z litości nie rozłączyła się jednak, zanim nie wspomniała artyście, że wychwalała jego zdolności i projekt.

Nieoczekiwany postęp czy nagły regres? Sennopata, nadwrażliwy na wspomnienie odtrącenia, wydaje się znieruchomiały. Zbawienny wstrząs? Z natury rozdwojony, znów czuje, jak jego osobowość rozpada się na kawałki. Bada własne ego, by odnaleźć całe „ja”.

Być zwyczajnym, nie będąc normalnym ani tautologicznym: bezcześci uświęcony frazes, słynny szekspirowski urywek: „Być albo nie być… czy też być tylko niebytem?… Ja?… On?… A może My?… Oto gdzie kryje się pytanie!”. Po co to pytanie? — Szuka siebie.

— Gdzie się podziałem? Kim jestem? Jakie są prawdziwe zalety Damiena? Jego największa wada?…

— Widzieć podwójnie, nie pijąc!

— Kto mówi?

— Ja, Damien!

— Ale przecież to ja jestem Damien.

— Skoro ty jesteś mną, to kim jestem ja?

— My obaj, czyli ja, Damien, mały marzyciel. Ten, który swoją śmiercią pociągnie za sobą twoją. I odwrotnie.

— Jesteś właśnie dowodem, że musimy się z tego wydostać.

— Tak! Wydostać się obaj z łańcuchów, które Nielle splotła wokół naszych szyj.

Odwracając się przeciwko sobie.

— On musi z tym skończyć!

— Kto „on”? — Ty?… Czy my?

— Zaraz, na czym stanęliśmy? To znaczy na czym stanąłem?

— Chcesz powiedzieć: na czym stoisz! Bo ja jestem „on”, a ty jesteś „ja”.

— Tak, właśnie! Jestem Damien. A ty, „on”, nie masz nic wspólnego z rzeczywistością. Jesteś wytworem, wręcz produktem ubocznym mojej nieustannie majaczącej wyobraźni. Doprowadzasz mnie do wściekłości! Niekiedy ośmielam się pragnąć, by nigdy nie dano mi zdolności śnienia wszędzie i w każdych warunkach. Przeżywam to złudne zjawisko, którego już nie wywołuję, którego nawet nie obserwuję, lecz w którym uczestniczę bezpośrednio, w sposób trywialnie naturalny. Żądam, abyś odszedł na wygnanie do krainy nonsensu, poboczny alter ego!

— Nie! Teraz ja będę ci opowiadał! Bo ja niczego nie zataję!

Cień gwałtownie odzyskuje głos. Wciąż niewierny, lecz prawdziwszy od niego. Obaj przywiązani do tych samych kół ratunkowych — wspomnień, które trzeba odtworzyć niczym chińską łamigłówkę.

To przedpołudnie, smutne od odrzucenia i przygnębiające deszczem, nie miało się skończyć bez pogłębienia zdumienia Damiena. — Lou Jobim miał przyjąć pod dach młodego studenta. — Bruce Brouillette, który wpadł jak burza zapalić skręta z haszyszem, wspomniał o tym Damienowi. Marzyciel chciałby dowiedzieć się więcej, ale Bruce zniknął wraz z rozwiewającym się błękitnym dymem. Przypadek sprawił jednak, że wyjście syna Brouilletów zbiegło się z wyjściem kucharza, który ruszał zarabiać na chleb, już pogwizdując miłosne serenady swoim garnkom.

Damien, otulony niewinnością i dziecinną miną, pośpiesznie wyszedł z domu i pobiegł do Lou podskakując. Nieco odmieniony przez poranną konsumpcję, zapomniał duszą i ciałem o kilku sąsiadach, którzy z oddali ciskali w niego zjadliwymi, pełnymi wyrzutów spojrzeniami.

— Hej, Lou! Co słychać? Idziesz do pracy, prawda?

— Owszem, drogi przyjacielu, ale czas mnie goni.

— Podobno masz lokatora?

— Wieści szybko się rozchodzą po dzielnicy!

— Tak, ledwo nie wyprzedzają wydarzeń. — Ale dość żartów, chciałem powiedzieć ci coś innego. Sen.

— Sen!… Pośpiesz się, mój autobus już skręca z bulwaru — westchnął z rozdrażnieniem, odwracając głowę, by uniknąć mętnego wzroku Damiena, który więcej gestykulował, niż opowiadał.

— …Przy stole siedzi Nielle i trzy inne osoby. Z tyłu rozlega się głos: „Dziewczyny chodzące do restauracji już się nieźle najadły!”.

— I to wszystko?

— Tak, ale śniłem o Nielle!

— Jakie to interesujące i jaki zabawny zbieg okoliczności: koniec twojej opowieści zbiega się z przyjazdem mojego autobusu. — Cześć!

Wpatrzony w Lou, Damien z tym samym figlarnym uśmiechem, który przypieczętował odpowiedź, życzył mu, żeby w zatłoczonym autobusie nie znalazł ani jednego wolnego miejsca. Potem, niespokojny, zastanawiał się, czy słusznie wypalił w pośpiechu tylko pierwszą część snu. Jak miałby odsłonić całość, skoro Lou odgrywał w nim główną rolę, a znaczenia były jeszcze bardziej niejasne, podstępne i niemal obciążające?

(Los Angeles. Idę Sunset Boulevard. — Na chodniku ślady stóp. Niebieskie. Dziwnym trafem to moje ślady. Podążam w ich kierunku. Tajemniczy szlak prowadzi na agorę.

Przestrzeń wyznaczają wielkie, przezroczyste zasłony, ledwo przysłaniające wysokie kolumny z korynckimi kapitelami. Kilka metrów dalej, na szerokim podium, stoi długi i szeroki stół przykryty białym obrusem. Na nim apetyczne egzotyczne potrawy, kunsztowne konstrukcje kulinarne na złotych talerzach. Za tą gargantuiczną prezentacją stoi Lou, ubrany jak szef kuchni.

W centrum sceny Nielle w wieczorowej sukni jest dyskretnie adorowana przez czterech mężczyzn. Ja także należę do tego kwartetu zalotników. Wzrost nie daje mi tu większej przewagi niż w rzeczywistości; jestem małym błaznem zabawiającym pozostałych.

Następnie Lou zaprasza wszystkich do skosztowania wspaniałych dań. Hojnie obsłużywszy innych gości, pogardliwym gestem rzuca na mój płaski talerz kilka okruszków.

Nielle tańczy wtedy z jednym z pretendentów, jak gdyby idąc za niewerbalnymi zaleceniami Lou, dokonała już wyboru, wybrała swojego księcia. Ze smutkiem zazdroszczę tańczącym. Jestem sam i odtrącony nawet we śnie).

Autobus znika na horyzoncie w tej samej chwili, gdy kończy się opowieść jednego snu. Nie plagiatując kucharza: „Zabawny zbieg okoliczności!”.

Chłód, od którego Damien zaczynał drżeć, sprowadził go do rzeczywistości. Wracając do domu, szedł z wysoko podniesioną, wręcz zadartą głową, wpatrując się w jedno z okien z okiennicami na trzecim piętrze. Wyobrażał sobie tam sylwetkę wzbudzającą w nim tęsknotę. Nielle, która zapewne wykorzystała wyjście swego nie do opisania sąsiada z dołu, by się ulotnić.

Dalej »