ROZDZIAŁ VIII

Na krótko zakrada się diabelska pokusa. Wywołać u siebie objawy rozpadu psychicznego. Usłyszeć choć jedno słowo swojej muzy. Znów ujrzeć ukochaną, choćby przejrzystą jak widmowe światło.

Oszaleć czy wrócić oszalałym? Stan psychicznego rozkładu jest mu obojętny, niezależnie od skutków. O dwa kroki od wiecznej nocy — a przynajmniej tego pragnie — uznaje, że tylko piekło może go uwolnić od psychicznych tortur. Na zewnątrz niepokoi go jeszcze bardziej ów „fałszywy porządek”, jakim jest miasto. Wypadki, rozmaite zbrodnie i frustracje potęgują chaotyczny pochód obrazów z innej epoki, następujących jeden po drugim, przyspieszających i bezlitośnie go dręczących. Jego kule: dziennik, fotografia, a nawet rozdwojenie jaźni, same tracą rację bytu. Bezużyteczność tych podpórek jest oczywista: wpadł w tryby maszyny.

— Ale co Nielle wyprawia?… Trzy tygodnie zmarnowane na czekanie choćby na króciutki wgląd w jej pracę! — Każe mi czekać, zamartwiać się w oczekiwaniu na rezultat. Niepewny. Czy chce mnie odizolować? A do diabła!… Teraz oboje będziemy prowokować!

Zagrożę, że odbiorę jej skopiowany dokument. Może wtedy przyłoży się do pracy?… To ultimatum zmusi ją do częstszych spotkań ze mną. Na pewno.

W chwili, którą uznał za odpowiednią, zdenerwowany Damien wyszedł z domu i po kilku sekundach zadzwonił na trzecim piętrze. Prosto z mostu, bez dyplomacji, w jeszcze krótszym czasie zwrócił się do Nielle. Rozdrażnienie nadało jego słowom jadowity ton.

— Cześć! Przyszedłem po mój dokument. Za długo zwlekasz. Twoje tempo hamuje moją wydajność. Kończę naszą współpracę.

Nielle, zapewne przestraszona niemal agresywnym zachowaniem Damiena, nie próbowała się bronić. Nie padło najmniejsze wyjaśnienie.

— Chcesz swój dokument…? Poczekaj!… Zaraz go przyniosę.

Milczenie między nimi wyznaczało granice pobocznym myślom i refleksjom każdego z nich. Potem wróciła.

— Masz! Oto twój cholerny, zasrany projekt amatorskiego „twórcy komiksów”. Żałosna amatorszczyzna, jeśli w ogóle można to tak nazwać! Cześć!

Nielle nagle zmieniła nastawienie, a jej prawdziwe pożegnanie sprowadziło się do zgrzytania zębami i trzaśnięcia drzwiami.

Damien wrócił do swojej nory na poły zadowolony, na poły rozczarowany. Radość płynęła z samej przyjemności ujrzenia ukochanej. Rozczarowanie zaś — z własnego zachowania: wielkiej niecierpliwości, bezwstydnego braku szacunku i wreszcie głupoty, że nie zapytał nawet o najdrobniejszy przebłysk natchnienia, choćby lichy, który Nielle mogła zanotować.

Już w jego marzeniach dosięgły go wyrzuty sumienia.

— …a jeśli dzieło nie odniesie sukcesu?… Jeśli okaże się monumentalną klapą?… Przez moje rozdrażnienie!

Między tym błędem a próbami naprawienia go minęło kilka dni obfitujących w mea culpa.

Sam w kuchni, z łokciami na krawędzi stołu, pięściami podtrzymującymi głowę ciężką od skruchy i podręcznym lusterkiem ustawionym naprzeciw, żałował za grzechy, oskarżając się jak przy konfesjonale przed doraźnym kierownikiem sumienia: własnym odbiciem.

— Za pokutę… upiecze jej pan tort czekoladowy.

— Hę!… Co takiego?

— Czy nie mamy listopada? Czyż ona nie jest Skorpionem? Czy właśnie w tych dniach nie przypadają jej urodziny?…

— Ale prawie nie mam już pieniędzy; w kieszeniach zostało mi ledwie dziesięć dolarów, a zapasy żywności się skończyły!

— To trudno! Pustka w pańskim żołądku dotrzyma towarzystwa pustce pańskiego umysłu… Hm! A może „węgierskie plasterki”?… Nie! Lepiej ten słynny austriacki przepis, „Sachertorte”! Znam nawet kilka składników.

— Ach tak! Jakich?

— Czekolada do wypieków, rzecz jasna najsłodsza i najbogatsza w smaku. Cukier, jajka oraz niezbędny osobisty dodatek: dobrze wymieszane pozytywne myśli!

Przyrządziwszy wiedeński tort z całą należną troską, poczekał, aż atmosfera ostygnie… aby wręczyć go w idealnej temperaturze. Tak minął cały dzień.

Kroki Nielle. Jedyny wierny kontakt z tym, co działo się tam w górze, powiadomiły go o obecności muzy. Samolubne kroki zdradzały ją nieustannie, posuwając się w swej niedyskrecji aż do donosicielstwa, zadowalając się jedną zapłatą: gotowością Damiena do milczenia podczas ich krętych zwierzeń.

Nie namyślając się ani chwili, stanął przed jej drzwiami.

— Dzień dobry, Nielle! (tłumaczenie: „Kocham cię, najdroższa, ale jestem głupcem!”). Czekałem na ciebie wczoraj cały dzień. Nie wróciłaś do domu?… (interpretacja: „Cholera! Czy to moja sprawa?!”). Proszę! To ciasto dla ciebie. Sachertorte, które upiekłem na twoje urodziny. Jesteś spod znaku Skorpiona, prawda?

— Tak.

— Nie wiedziałem, kiedy dokładnie się urodziłaś, a miałem trochę wolnego czasu…

— No i?

— Szczerze?… Nazwałbym tę niespodziankę bogatą. Bogatą w żal. — Próbuję w ten sposób uzyskać wybaczenie wszystkich moich wstydliwych postępków, choćby tamtego lubieżnego pragnienia, żeby z tobą spać. Dawno temu!… Pamiętasz?… Ale przede wszystkim żałuję zaufania, które tak gorzko ci odebrałem.

— Dobrze. Przyjmuję twoje przeprosiny, ale pod warunkiem, że wezmę tylko połowę Sachertorte.

— Nie, Nielle! Przygotowałem je dla ciebie. Do widzenia i dziękuję!

Wyrzucił z siebie te słowa, szczęśliwy, że nastrój sąsiadki nieco się poprawił, mimo iż Nielle nie okazywała entuzjazmu. Już obliczał procent wybaczenia, którego mu udzieli, na podstawie liczby smakowitych kęsów, jakie zje.

Zbliżenie na wnętrze głowy chorego marzyciela, niespełnionego kochanka. Obrazy przesuwają się z szybkością bicia jego serca.

Pytania?… Nic nowego. — Odpowiedzi?… Czekać!

Od jednego snu do następnego, ilekroć pojawiała się muza, marzenia rozsadzały mu noce. Od jednej rzeczywistości do drugiej, w pożądliwym świecie jego rojeń, niegodne noce przybiegały, by przywrócić mu siły.

Czas rzeczywisty: jedna sekunda. Czas pamięci: jeden tydzień.

— Ktoś puka do drzwi?!… Czyżby moja miłość raczyła podzielić się opinią o tej wybornej czekoladowej niespodziance? — Shit! — To sylwetka kucharza. Trudno! Otworzę.

Osłupiał, gdy ujrzał Lou trzymającego talerz, na którym wręczył tort Nielle; tym bardziej że Lou przypominał te przebiegłe dzieci, które czują się szczęśliwe jedynie wtedy, gdy bawią się cudzymi zabawkami.

— Cześć, Damien!… Pyszne było to twoje Sachertorte. Dość ciężkie, ale naprawdę smaczne…!

— …!

— Nielle poczęstowała mnie wielkim kawałkiem; właściwie o wiele większym niż połowa, prawie trzema czwartymi. Resztę zjadły jej siostra i jedna z koleżanek. Powiedziała mi, że zresztą woli znacznie lżejsze desery.

— No to już! Muszę lecieć. Oto talerz!… Naprawdę znakomite!… Doprawdy! — zakończył Lou, uśmiechem wyrzucając z siebie satysfakcję, iż zobaczył u Damiena rozczarowanie dużo trudniejsze do przełknięcia niż sam deser.

Sam. Na chwilę zbity z tropu. Damien patrzył na talerz pusty od radości, których spodziewał się kiedyś zaznać. Reagując nadzwyczaj szybko, jakby chciał rzucić wyzwanie losowi, zawołał do swojej kotki, która przyglądała się naczyniu w nadziei znalezienia ciekawych resztek.

— No to trudno! Koniec z ciastami! W końcu nie jestem cukiernikiem. Teraz będzie wielkie wyznanie! Wiesz przecież, że nigdy jasno nie powiedziałem jej, co do niej czuję… Mam wymarzoną sposobność i oryginalny sposób, żeby wyznać jej miłość!

Czyż jako artysta nie mam bezpośredniej łączności z nieświadomością zbiorową? Czyż nie jest ona kobietą wykształconą, kobietą o wyrafinowanym smaku?

Będę ją subtelnie uwodził wyjątkowym dziełem, które z pewnością jej się spodoba.

Kotka już go nie słuchała, woląc nasycić się suchą karmą niż dziwnym miauczeniem człowieka. On zaś trwał w swoim uniesieniu.

— Proste w formie. Wyrafinowane w przesłaniu. Czarno-biały rysunek. Tusz. Przywołać atmosferę spokoju, marzeń; sielską rozkosz; szczyptę damienizmu. Mnóstwo szczegółów!… Niezwykle subtelnych! Zmusić do kontemplacji.

Za cztery dni muszę skończyć, bo będzie dwudziesty piąty listopada, dzień świętej Katarzyny. Patronki starych panien. Czy Nielle nie jest panną po dwudziestym piątym roku życia? — Genialnie, Damien!… Zamaskowane oświadczyny. A właściwie coś podobnego. To ogromne ryzyko. Jak zareaguje?

Unikając odpowiedzi, która mogłaby go zranić, natychmiast bierze się do pracy. Dzieło będzie opracowane starannie, dopieszczone z największą delikatnością. (Pięć motyli fruwających wokół dzikiego krzewu różanego; zainteresowany kot czai się na jednego z tych efemerycznych owadów.

Motyw centralny i lejtmotyw: wyobrażona Nielle… siedzi osłonięta od słońca pod drzewem, które nie rzuca cienia.

W dłoniach trzyma książkę, symboliczne przedstawienie artystycznego projektu marzyciela. Na jednej z otwartych stron drobnymi literami napisano: „Kocham cię, Nielle!”.

W dali, na drugim planie, po lewej zatoka zapraszająca morze do małżeństwa. Po prawej las liściasty, w którym możliwe stałyby się wszelkie przygody…)

W wewnętrznej podróży sennopaty godziny utożsamiają się z upływającymi sekundami. Po raz kolejny dokonuje tego samego wyboru: dostarczyć niekonwencjonalny prezent do nowego miejsca pracy Nielle, by ją zadziwić, nie narażając się na krytykę i wymówki.

Te same gesty, ta sama droga, wszystko jest mechanicznie identyczne.

Śródmieście. Pada deszcz! Każda kropla na jego twarzy łączy się z przyszłymi planami albo nadchodzącymi lękami… kiedy wszystko będzie lepiej lub jeszcze gorzej.

W pobliżu domów towarowych stoi biurowiec. Na szóstym piętrze mieściła się placówka uniwersytetu, na którym zresztą oboje uzyskali stopień licencjata. Dokładne miejsce: ośrodek studiów międzyeuropejskich.

Na scenie własnych neuronów poddaje się analizie: nerwowość ściskająca jelita, niespokojna intuicja. Dostrzega źle skrywaną nieśmiałość, która dręczy go, gdy zbliża się do dyżurującej recepcjonistki.

— Dzień dobry! Nielle… czy jest… tutaj?

— W tej chwili jej nie ma. W czym mogę pomóc?

— Ja… ja… chciałbym się z nią zobaczyć. Czy zechce pani… przekazać jej tę kopertę… z rysunkiem… proszę!

— Nie ma problemu!

— Proszę uważać, obchodzić się ostrożnie… dziękuję!

Kończąc, wykonał powolny gest nakazujący największą ostrożność, jakby w kopercie znajdowała się bomba. Potem odszedł, nadkładając drogi i zmieniając trasę powrotu.

Wykorzystując gwałtowny deszcz, potraktował go jak środek przeczyszczający, który miał wypłukać niepewność; był przekonany, że recepcjonistka opowie Nielle o jego wahaniach. Lecz kiedy wrócił do swej kryjówki, wątpliwości wprowadziły się razem z nim. Paranoja czy zalążek miłości-namiętności?… Rządził nim pewien sceptycyzm. Czy koperta trafi do właściwego adresata?

Uznawszy, że pech prześladuje wszelkie próby porozumienia się z Nielle, postanowił czekać na nią przy oknie i obserwować je przez cały dzień, aż do jej powrotu.

Korzystając z obowiązku, który tak chętnie sam na siebie nałożył, nadal o niej marzył. Jak zwykle do nierealnych scenariuszy dopisywał następne. Z tych wyolbrzymień wydobywał czystą esencję, a potem przenosił ją w baśnie. Opowiadał sobie te piękne historie, odgrywał je gestami. Gdy dotarł już do opowieści fantastycznych, delikatne odgłosy dały mu do zrozumienia, że muza wróciła. Jego czułe chimery często zacierały kontury rzeczywistości, zwłaszcza kiedy wzbudzała je oporna inspiratorka.

Na wypadek gdyby domyśliła się jego zamiarów i nie raczyła odpowiedzieć, kiedy zadzwoni, ruszył ostrożnie. Taktyka się opłaciła: otworzyła. Ale na widok Damiena rozpoczęła rozmowę… chłodną jak tamten poranek, kiedy wyznaczała warunki…

— Cześć! Czego chcesz?

— Chciałem tylko zapytać, czy rzeczywiście dostałaś dużą beżową kopertę z ilustracją.

— Tak! Przyszłam do biura zaraz po twoim wyjściu. Twoja winda zjeżdżała, moja jechała w górę!… Śmiali się ze mnie. Wiesz, że mogłeś na mnie zaczekać?…

— Przepraszam.

— Już dobrze!… Dziękuję za ten rysunek, był… bardzo piękny.

Na krótką chwilę zapadła między nimi cisza. Przekazała wiadomość w formie mimowolnego przejęzyczenia; on ją wychwycił. Po tej chwili, kiedy nie powiedzieli sobie nic, nastąpiły zwyczajne pożegnania.

Wrócił do siebie przygnębiony, roztrząsając czas przeszły, jakiego muza użyła, mówiąc o rysunku. Zaniepokojony wyciągnął się na kanapie, nadstawił ucha, słuchał… badał, szukał najlżejszego szmeru, rozpoznawał nawet najdelikatniejsze ruchy Nielle.

Najtrudniejsze miało nadejść później. Głowiłby się nad sposobem nawiązania kontaktu z nią, zobaczenia jej, usłyszenia jej z bliska, bez filtra z drewnianych desek, którym był sufit. Często pytałby o jej obecność. Odpowiedź: nie ma jej! Odpowiedź nie do zniesienia, skoro rozpoznawał jej kroki, subtelniejsze od wszystkich innych.

Dalej »