ROZDZIAŁ X

Oko burzy jeszcze nad nim nie zawisło. Jej gwałtowność rośnie podstępnie. Siła elektromagnetyczna wzmacnia ślady i znamiona cofania się w czasie. Minione epoki dławią teraźniejszość i przyprawiają ją o zawrót głowy. Bestia śni, wije się z bólu; z zewnątrz niczego nie widać.

Głosy tłoczą się jeden przez drugi, omamy słuchowe usiłują go zniszczyć, a zarazem zmuszają do walki o przetrwanie. Naprzeciw stają zatrute wizje, wyzywając go na pojedynek, lecz wynalazczy umysł każe mu traktować to doświadczenie jak rodzaj psychologicznej homeopatii…

Niedługo osiemnasta. Zwykła pora telewizyjnych wiadomości: zło przeżywane, a jednak konieczne. Cierpienia są tak liczne, że przychodzą całymi grupami. Na całym świecie, od niezliczonych stuleci, ludzie nawzajem zdzierają z siebie skórę. (Zwyczaje i obyczaje?…)

Sennopata nie potrzebuje niczyjej pomocy, by zadawać sobie gwałt. Wystarczy otworzyć zawory pamięci i pozwolić się popchnąć ku epoce krążącej wokół jego muzy. Oszukiwany w cierpieniu przez miękką kanapę, daje się kołysać Beethovenowi w swojej odysei.

Jego prawa ręka ożywa i rozprostowuje się, a palce wykonują ruch okrężny. Ten instynktowny gest jest nieświadomym powtórzeniem pisania, którym niegdyś udawało mu się policzkować trudne godziny. Komunikacja rodzi zrozumienie…

— Porozumiewać się! Porozumiewać! Tylko ten cel pozostał mi w głowie! — wykrzykiwał Damien, posyłając długie, ciężkie westchnienie ku trzeciemu piętru. — Napisać do niej?… Znowu bez odpowiedzi?… Ile listów zredagowałem w niewygodzie słów, które nigdy nie wracały ani w ciepłej postaci podziękowania, ani w bardziej oficjalnej formie potwierdzenia odbioru?… Jak sprawić, by rozpoznała w sobie kobietę z charakterem, „Hard Headed Woman”, prawdziwą muzę mojego twórczego geniuszu? Jakim fortelem skłonić ją do harmonijnego gromadzenia mojej namiętności, do zmiękczania moich przesłań, aż wreszcie zacznie kojarzyć własny dom z moją osobą?…

Niewzruszony spokój sąsiadki blokował jego natchnienie, więc oceniał i ważył wrażliwe punkty Skorpiona, którym była Nielle. Szukał najodpowiedniejszej formy literackiej, takiej, która nieomylnie i wdzięcznie oddałaby jego zamiary, od najbardziej mglistych po najjawniejsze.

— Tyle mam jej do powiedzenia. Tyle obrazów do zamiany w słowa, tyle uczuć ukrytych w głębi myśli do wyznania. — Poza bez prozy. — Wiersz?… Być może?… — Nie dorównam oryginalnością Carlosowi, nie mam ani jego wiedzy, ani zwięzłego, bezpośredniego stylu, ale liryzm stanie się przedłużeniem mojej duszy.

Nie przestając czuwać i co chwila zerkać ku drzwiom, Damien powoli usiadł przy kuchennym stole. Przed nim leżała pojedyncza kartka i całkiem zwyczajne pióro. Wstrzymał oddech, wyciągając z trzewi życiową energię, z której miało zrodzić się dzieło poetyckie godne jego muzy. I spontanicznie, niczym niewinny rymotwórca, napisał kilka dysonansowych strof, które później starannie dopracował…

(Spotkanie z wróżką…
Sen w rzeczywistości.
Olśniewająca piękność!
Cudowne oczarowanie…
czy nieświadome okrucieństwo?
Szybko sprawić, by zapomniano
O tym karzełku, który na twym progu
Szukał dla ulgi
Duszy, która w jednej chwili…
…go poruszyła.
Żwawo! Ofiarować szaloną myśl!
Pragnienie niesienia pomocy
Wszystkim spalonym czarownicom,
Okrutnie,
Przez prawa obcego.
A w przyszłości na wyciągnięcie ręki
W błękicie twych niebiańskich oczu się zanurzyć,
By stać się całością.
Na zawsze…
…Magikiem, a nawet czarownikiem!
Otwórz przede mną drzwi,
W blasku mej duszy!)

Pióro zwolniło, gdy podpisywał swoje nazwisko pod tym kłębowiskiem słów, bo kilka wersów przywołało wspomnienie zniewagi wyrządzonej wróżce, głupoty, o której zdążył zapomnieć. Zachwyt literacką fantazją rozwiał się, a wahanie ostatniego gestu pisania wydobyło na jaw inne, odrażające wspomnienie…

— Albo mnie kochasz!… Albo odchodzisz!

To ostrzeżenie, wykrzyczane z jego klitki do Nielle, okazało się podłością dumnego i sfrustrowanego macho. Nie miał ani powodu, by tak postąpić, ani tym bardziej zalet odpowiadających takiemu typowi mężczyzny. Ta nagonka miała zwrócić uwagę sąsiadki, ale także zrobić wrażenie na publiczności: garstce niedoświadczonych młodych ludzi, których duchowym przywódcą był Bruce.

Przybysze zapełniali pustkę wolności, jaką Damien niedawno zyskał po małżeńskim rozczarowaniu; w zamian pozwalali mu korzystać za darmo ze swoich zakazanych apteczek. Czy to marihuana, ta roślinna syrena, wyrzuciła go na brzegi zarozumiałości? Czy też miłość, której niemożliwość już przeczuwał?

Duszę sennopaty ogarnia niezaprzeczalne pomieszanie splatające się z zawiłymi odgałęzieniami pamięci. Przyczyną zagubienia jest wspomnienie, które subiektywnie wtargnęło w chwili pisania wiersza, ściślej: gdy złożył pod nim podpis. Zawrót głowy znów przywodzi mu wrażenie, że stał się cudzym wspomnieniem… Niczym powrót fali, pogłos, pstryknięcie jego obsesji na punkcie liczby dwa: struktury wątpliwości nieuchronnie wymagającej co najmniej dwóch dróg. Obrzmiały od sceptycyzmu, dotknięty tą przywarą, traci zaufanie do siebie. Jego determinacja gaśnie.

Odzyskać panowanie nad sobą dzięki naiwnemu rozwiązaniu?… Czemu nie! — Pomnożyć problem dziesięciokrotnie, by pozbawić go sił!

Czas go naglił, zaplanował bowiem dobę głębokiego zanurzenia w sobie. Postanowił więc skłamać samemu sobie, wprowadzając anachronizm do wyodrębnionego biegu przeszłości. Kopać w pamięci, grzebać w jej komorach, gdzie kryją się podejrzane przygody przeżyte z grupą młodych cwaniaków.

Sennopata wyobraża sobie samego siebie, Damiena, siedzącego tam przed rymami na błękitnym papierze, oddającego się mistyfikacji. Kłamstwo chronologiczne jest konieczne, bo w owym roku pamięć przenosiła go jeszcze dalej, wstecz…

— Pamiętam!…?…! Mniej więcej dwa tygodnie po tym straszliwym ultimatum skierowanym do Nielle!… Musiałem wyjechać z miasta na wieś, żeby dojść do siebie. Sama myśl o rozwodzie mnie nie poruszała, ale brakowało mi delikatności skóry Mylène i jej czułych pieszczot.

Zanim pojechałem odpocząć u moich tak hojnych rodziców, zostawiłem klucze do swojej klitki Bruce’owi Brouillette’owi, mówiąc beztrosko, żeby korzystał do woli… Ale granice jednego człowieka nie muszą pokrywać się z granicami drugiego. Względność obowiązuje nawet w zasadzie wolności.

W konsekwencji!… Kiedy wróciłem, zobaczyłem tę… dziką ohydę, dzieło Bruce’a i jego przestępczego otoczenia. — Kompletna ruina. — Na pierwszy rzut oka jedynie dwie puste butelki szampana nadawały mojemu mieszkaniu odrobinę uroczystego charakteru. Sypialnia była wywrócona do góry nogami; w kuchni resztki pizzy zasychały na talerzach ku uciesze kilku much; wino musujące wypito, za to prysznic lał się szerokim strumieniem. Ktoś zakręcił wodę…! — Z maleńkiego pomieszczenia rozmiarów toalety samolotowej wyszła młoda kobieta owinięta moim szlafrokiem. Naiwna, skrępowana moją obecnością, zdawała się otulać chmurą pary, która wydostawała się razem z nią z tej ciasnej kabiny, pułapki dla każdego klaustrofoba bojącego się wind. — Właśnie się tam wykąpała.

Wyglądała na jakieś szesnaście, siedemnaście lat i miała, jeśli wolno mi tak rzec… oczy o błękicie „Nielle”. To porównanie natychmiast poruszyło mechanizm mojej wyobraźni. Lecz jej młody wiek i zakłopotanie uświadomiły mi przede wszystkim jedno: sytuacja wymagała, by ją ochronić.

Od razu, wcale niezaskoczony moim powrotem, Mike, handlarz narkotyków z tej grupy, zagadnął mnie i próbował wciągnąć w ich postępowanie, z bezwstydną pewnością człowieka, który w tym, co się stało, nie widział nic złego.

— …Ładna jest! Co nie?… Teraz twoja kolej!… My już zrobiliśmy, co chcieliśmy! Nie, Bruce?!

— Jasne, man!… A powinieneś usłyszeć, cośmy jej zrobili! Ha! Ha!

Czy Bruce odpowiadał tak bezwstydnie i bez zażenowania dla przechwałek?… Prawda, kłamstwo czy bufonada?… Wszystko jedno! Bezradny stawałem się mimowolnym wspólnikiem ich zachowania.

Uparcie trzymając się jednej myśli, Mike powtórzył nieprzyzwoitą propozycję…

— … No, Damien, twoja kolej!… Ona pary z ust nie puści! Prawda, Sophie?

— Nie! Nie chcę już. Mam dość…!

Od chwili tej natarczywej propozycji młodego zboczeńca mówiła już tylko o wyjściu. Zaniepokojona, patrzyła na mnie z tym samym obrzydzeniem, z tym samym wyrazem odrzucenia, który widywałem u Nielle. Bieda i zbyt długa abstynencja wyzierały z mojej przybitej twarzy. Pewnie i dla niej byłem odpychający. Jednak jej odmowa była jednoznaczna i należało ją uszanować.

Jak młodzi rockmani na koncercie, którego początek się opóźnia, cała czwórka szemrała, protestowała przeciw mojej bezczynności i oporowi Sophie. Zasypywali nas groźbami i ostrzeżeniami niczym początkujący mafiosi, zdecydowani narzucić swą pseudoochronę. Nie wiedząc, co robić, zaprowadziłem dziewczynę do jedynego innego pomieszczenia w mieszkaniu, które można było zamknąć na klucz: mojej pracowni.

Stałem nieruchomo i przyglądałem się jej, uważny przede wszystkim na jej niepokój. Cóż innego mogłem zrobić? Zapytałem tylko, czy wszystko w porządku i co chce teraz zrobić.

Zaskoczona, że nie żądam niczego więcej, ciaśniej otuliła się szlafrokiem i powiedziała, że pragnie jedynie wyjść. Ta prostota wzbudziła moją sympatię, ale…!

Ale ja myślałem o Nielle!

Obraz Sophie rozpłynął się w wyimaginowanej przemianie i ukazała mi się moja muza. Ta metamorfoza umysłu miała nieprzewidziany skutek: stałem się fałszywy nawet w reakcji na własne złudzenie.

Ponieważ było późno, wmawiałem sobie, że Nielle leży na łóżku, być może czytając w odprężającej pozycji. Oceniwszy, jak daleko może dotrzeć mój głos dzięki akustyce zamkniętego pomieszczenia, zawołałem wyważonym tonem, pilnując, żeby śpiąca lub czytająca mnie usłyszała, a jednocześnie udając, że zwracam się do zaskoczonej nastolatki: „Kocham kobietę. Moją misją na ziemi jest jej pomagać. Kocham Kobietę przez wielkie K!” Choć zamiar nie był naprawdę nikczemny ani obojętny na sprawę feminizmu, to szaleństwo miało nakłonić Nielle do bardziej idealistycznego spojrzenia na twórcę, którym byłem.

Widząc osłupienie Sophie spowodowane tak wielką porcją obłędu, zacząłem rozmawiać z nią uczciwiej, mniej swobodnie.

Paternalistyczny i moralizatorski, ostrzegałem ją przed niebezpieczeństwami tak ryzykownych stosunków: młoda dziewczyna osamotniona wśród watahy podstępnych wilków. Potem, by wmówić pozostałej czwórce, że dostali, czego chcieli, i pozwolić Sophie wyjść bez dalszych nacisków, wydaliśmy za drzwiami kilka umówionych odgłosów. Usatysfakcjonowani tą inscenizacją prześladowcy pozwolili jej odejść. Sami również opuścili moją klitkę, oddając mi klucz i niezależność.

Ulga, natychmiastowa…! Pozostała jednak myśl o bezbronności Sophie i o ludzkich gestach, na które najwyraźniej przestała już liczyć. Później, zagubiony w troskliwym zaciszu łóżka, głęboko śniłem o Nielle… W głębi mnie purytanin skręcał ku występkowi.

Nazajutrz wybuch gniewu i awantura! Nielle przyszła do mnie i niemal zdarła sobie struny głosowe, wypominając mi hałasy z poprzednich dni. Przygnębiający zbieg okoliczności. Gościnna, przyjęła dwie przyjaciółki z Amsterdamu, które odwiedzały Montreal; życzliwa, sama przenocowała gdzie indziej. Zrobiła wszystko, żeby Holenderki mogły jak najlepiej skorzystać z jej gościnności, schronienia i filantropii, ale przede wszystkim z ciszy i wypoczynku, na które liczyły.

Słusznie poskarżyły się Nielle na hałas; uznały okolicę za niebezpieczną i plugawą, nakłaniały ją do przeprowadzki dla własnego bezpieczeństwa, po czym wyjechały, życząc jej powodzenia.

— Przykro mi! Naprawdę przykro!… Nie było mnie. Zostawiłem klucze Bruce’owi Brouillette’owi i błagam, uwierz mi: gdybym mógł przewidzieć…

— Nie próbuj mnie przekonywać o swojej niewinności, Damien! Jestem pewna, że cały ten harmider, wszystkie wasze idiotyzmy były z góry zaplanowane. Chciałeś mi tym zamieszaniem dokuczyć!… Zatruć mi życie, jakby sama twoja obecność nie wystarczała!

Trafiony!

Nie potrafiłem się usprawiedliwić ani twierdzeniem, ani zaprzeczeniem. Ta tyrada rozbijała na sylaby słowa, które przychodziły mi do głowy; mogłem już tylko podać mętne wyjaśnienie, co jeszcze bardziej ją obraziło. Wybuchły we mnie niezasłużone wyrzuty sumienia, wypierając i miażdżąc moje niewinne pragnienia.

W rzeczywistości chciałem zwrócić na siebie uwagę. Ale wyłącznie przez własną nieobecność. (Naiwniak!)… Porażająca ironia losu. Dziś to Nielle używa tego fortelu oddalenia, udawanej nieobecności. Ta nieuchwytna przeszkoda istnieje dlatego, że sądzi, iż zobaczyła mnie takim, jakim jestem naprawdę. A przecież zdarzały się chwile, które nie przeminęły, choć nie zamierzałem wtedy odsłaniać swoich najmroczniejszych stron. Skoro nie mogłem uznać się za pięknego, wysokiego i silnego, pielęgnowałem niedorzeczną myśl, że w końcu ulegnie, odkrywając moje zalety. — Śmieszność nie zabija?… Nieprawda! — We mnie umarła cześć oddawana absurdowi.

Baśń!… Fairy tale!… Märchen! — Wierzyłem w opowieść o księciu przemienionym w żabę. Niestety, czekając na pocałunek, paliłem diabelskie ziele. „Palcie! Palcie, Panie Płazie. Nabierzcie pełną gębą! Będziecie puchnąć, puchnąć, aż wasze fatum rozerwie was na tysiąc kawałków!” Oto jestem porozrywany. Czuję się pusty, a tę nicość, która sadystycznie ze mną współmieszka, sam zaprosiłem. Wcześniej księżniczka trochę ze mną rozmawiała i czasem na mnie patrzyła. Teraz nic! Zero! Pustka! — Moja miłość cierpi na ślepotę: nie widzę już ani jej, ani światła, które ukrywa przy pomocy bliskich.

Po tych krótkich rozważaniach nad rozsynchronizowanym wspomnieniem Damien ponownie przeczytał wiersz, który dopiero co napisał. Udręki i poczucie winy waliły weń młotem. Chwycił pióro i nie myśląc o konsekwencjach, przekreślił słowo „zanurzyć”. Świadomość, której odwaga chwiała się ku ucieczce, kazała mu zakończyć wers tak: „Od twych niebiańskich oczu się oderwać…”

Starannie przepisany tekst wsunął do błękitnej koperty, po czym, zgodnie ze swoimi rytualnymi podstępami, wrzucił przesłanie zabarwione damienizmem do starej skrzynki pocztowej pod numerem dwa tysiące trzysta siedemdziesiąt dziewięć. Przed nadejściem listonosza zdążył jeszcze, dla zwiększenia szans, złożyć pocałunek na papierowym sercu… w miejscu, gdzie widniało imię ukochanej.

Dalej »