اشتراک‌گذاری

نیِل
رمان
art-felx.com

فصل یازدهم

رؤیاپات در میانهٔ ماجرایش مکث می‌کند. پردهٔ تیرهٔ توفان و خشونت باد، غروب روزی آخرالزمانی را شبیه‌سازی می‌کنند. پس از بستن کرکره‌ها، هرچند برخی جزئیات را از قلم انداخته، بتهوون را فراموش نمی‌کند. درست هنگامی که میان یک آلگرو و یک آندانته صاعقه سپیداری نزدیک را می‌شکافد، رؤیابینِ سرخورده خطاها و درخشش‌هایش را از نو طبقه‌بندی می‌کند. تصادف‌های خوش و دردسرهای پیش‌بینی‌ناپذیر…

دامین که دو روز بود داوطلبانه خود را در خانه حبس کرده و اسیر غیبت‌ها و حضورهای گریزپای نیِل شده بود، بی‌وقفه قدم می‌زد که سایهٔ کارلوس روشنایی شیشه‌های در را پوشاند. پیش از آن‌که فرصت کوبیدن داشته باشد، دانشجویی را که لبخندهای احمقانه بر چهره داشت به داخل دعوت کرد؛ انگار در مسابقه‌ای برای نوشیدن توانسته باشد رکورددار گینس را شکست دهد.

— سلام دامین! نصف بطری شراب قرمز دارم. یعنی… اِ… بهتر است بگویم نصفِ یک بطری مانده. دلم می‌خواست با تو تمامش کنم. می‌خواستم وسط یک گپِ حسابی کمی شرابِ بنجل بخوریم… نه، یعنی وسط یک شرابِ حسابی، گپ بزنیم… وای، منظورم این است که مثل دو رفیق بنشینیم و حرف بزنیم!

دامین بی‌آنکه چیزی بگوید، حواس‌پرت به پرگویی‌های تکراری کارلوس دربارهٔ کیفیت آموزشیِ «…گهی!…» هیئت علمیِ «…گه‌آلود!…» دانشگاهِ «…گه‌بار!…» گوش می‌داد و دو لیوان ناجور از کابینت بیرون آورد. درحالی‌که با وسواسِ کارآگاهی تمیزی‌شان را می‌سنجید، از خود می‌پرسید آیا این مست در جست‌وجوی تسلی آمده یا زیرکانه می‌خواهد تعادل روحی او را محک بزند و از گرفتاری‌هایش سر درآورد.

کارلوس شراب را سر می‌کشید؛ دامین جرعه‌جرعه می‌نوشید. در همین حال دربارهٔ اثر آبسنت در گذشته، اسکاتچ یا ویسکی در میانهٔ قرن و مواد مخدر امروزی بر هنرمندان بزرگ گفت‌وگو کردند. پس از آخرین جرعه، رؤیابین که شرابِ تند او را به حرف‌های پرطمطراق کشانده بود و خودش را روزی نهایتِ آفرینندگان کمیک می‌دید، حتی در خیال جایزهٔ «Yellow Kid» را می‌گرفت، نتوانست جلوی خودش را بگیرد و از کارلوس پرسید چرا شعری که فرستاده بود هیچ واکنشی برنینگیخته است. بااین‌حال شکل نوشته را پنهان کرد تا سوءظنِ سرقت ادبی برنینگیزد.

— می‌دانی نیِل آخرین نامه‌ام را گرفته یا نه؟… دارم عذاب می‌کشم، هیچ‌وقت جواب نمی‌گیرم!

— خبر ندارم!… نیِل را هیچ‌وقت نمی‌بینم! بیشتر خواهرش را می‌بینم. الان اوست که آنجا زندگی می‌کند، یا دست‌کم فکر می‌کنم…

کارلوس سرخ شده بود و این رنگ که صورتش را هم‌رنگ بینیِ سرخ‌شده از برندی‌اش می‌کرد فقط در پایان پاسخ محو شد.

این ریاکاری آشکار گویا چهرهٔ شگفت‌زدهٔ دامین را هم گل انداخت. خون به سر او نیز دویده بود. در نگاه نخست، این فریب انگار زیر تأثیر الکل بر زبان آمده بود، اما آشکارا هدفش کاشتن تردید بود.

— واقعاً فکر می‌کنی دیگر آن بالا زندگی نمی‌کند؟… پس این قدم‌ها و صدایش که می‌شنوم چیست؟… بگو کارلوس، دارم دیوانه می‌شوم؟…

— نگران نباش، حتی متوشالح هم می‌دانست همه یک جورهایی سرِ این گه‌بازی‌ها دیوانه‌اند. — خب… باید بروم! ممنون بابت شراب، دور بعد با من.

دانشجو، کمی نامنسجم و درهم‌ریخته از پلیدیِ دروغش، شرمسار و اندکی مست آنجا را ترک کرد… (؟)

دامین که از تردید برانگیخته‌شده خشمگین و تلخ بود، در ذهنش کارلوس را تا راه‌پله دنبال و تعقیب می‌کرد، حتی آرزو می‌کرد صدای سُرخوردنش از پله‌ها را بشنود و پس از هر سقوط، ناسزاهایش را برای تسکین درد به گوش بگیرد.

— فقط چهار پله مانده تا بیفتد. سه، دو، یکی…! — ناراحتم، نمی‌افتد. روی پاگرد ایستاده. بیچاره کارلوس، لابد دارد خودش را جمع می‌کند تا تعادلش را از دست ندهد. نه! به راست می‌پیچد تا برود خانه‌اش. اما راست! همان جهتِ… خانهٔ نیِل است!

به‌روشنی، دو صدا از بالا چون دو ضربهٔ شمشیر که پوست طبل را می‌درند طنین انداختند و هرکدام یکی از پرده‌های گوشش را به تصرف درآوردند. صدای الهه‌اش ضربهٔ نخست را زد.

— دامین برایم نوشته؟… شنیدم!

— بله، می‌گوید برایت شعری فرستاده.

— اما او هرگز این کلمه را نگفت! فقط از نامه‌ها حرف می‌زد. از کجا می‌دانی شعر بوده؟…

— من… همین‌طوری گفتم…! چی؟ یعنی صدای آن پایین را می‌شنوی؟…

— بله، که چه؟… تو کی هستی که به خودت اجازه می‌دهی نامه‌های مرا رهگیری کنی؟ نیِل خشمگین بود؛ آن‌قدر که کلماتش انگار دور گردن کارلوس پیچیده بودند و تا اعتراف نمی‌کرد رهایش نمی‌کردند.

لو رفته و ناتوان، با بی‌اعتنایی بی‌گناهی‌اش را فریاد زد و توطئه‌ای را لو داد که طراحش نبود. خبرچینی می‌کرد.

— …لو بود!… او مجبورم کرد. به من تحمیل کرد این کار را بکنم. قسم می‌خورم!

— دیگر نمی‌خواهم تکرار شود. روشن است؟… چه نامه‌های دامین باشد چه هرکس دیگری!… فهمیدی؟… دربارهٔ لو هم هنوز حسابش مانده. وقتش که برسد از خودش می‌پرسم ببینم راست می‌گویی یا نه!

اگر دانستنِ این ماجرا گوش دامین را از حیرت گیج کرده بود، آن افشای ضمنی ــ اینکه نیِل هم از زندگی خصوصی او خبر جمع می‌کرد ــ نگاهش را یخ زد. با وجود این‌که با آن‌که از راه فضولیِ خودش به اطلاعات تازه‌ای رسیده بود، نخواست باقی گفت‌وگوی پریشان و گیج‌کنندهٔ دانشجو و الهه را دنبال کند. می‌کوشید تلخی‌ای را که بر او چیره می‌شد پس بزند. خشم و میل انتقام از روی هم می‌پریدند و همدیگر را هل می‌دادند.

— درد دارم! گفت، درحالی‌که صدایش در سکوت خفه می‌شد.

برای گریه‌نکردن، از ترس اینکه نیِل صدایش را بشنود، به این تصادف دل خوش کرد که راز یادداشت‌های شیرینِ به‌گل‌نشسته‌اش را روشن کرده بود. کشف این تاکتیکِ زهرآگین او را از غرق‌شدن در چشم‌پوشی از الهه و مرثیه‌های آینده‌اش نجات داده بود.

دامنهٔ این شادیِ ساختگی از نفس افتاد و زیر فشار سوءظنی که مدتی بود او را می‌جوید فرو ریخت: گسترهٔ توهم‌های شنیداری. آیا میلش آن‌قدر نیرومند و خشن شده بود که نیِل را در پناهگاهش راه‌رفتن، چرخیدن، خندیدن، زندگی‌کردن و حتی حرف‌زدن با دیگری تصور کند… مثلاً همین چند لحظه پیش با کارلوس؟ آیا دیگر دیر شده بود؟…

درد دامین آن‌قدر بزرگ و به‌طرزی شگفت تلخ بود که به‌سختی می‌توانست هذیان‌هایش را مهار کند و مانع شود کینه‌اش را بر همسایه‌هایی که حضورشان را حس می‌کرد، اما در ذهنش صورتی مبهم داشتند تف کند.

— برای خوشایند شیطان، برای آن‌که به سازِ آن دیو برقصید و دلش را به دست آورید، پیمانی جمعی بسته‌اید؟… طوماری نامرئی، لکه‌دار و هم‌امضاشده با فریب‌هایتان که حمایت بی‌قیدوشرط شما از شر را ثابت کند. نابودی وجدان شما و عقل من. قتل عمد، ذره‌ذره در آتش جهنم!

موجودات متعفن!… چطور از پارانویا دور بمانم؟ من در تلهٔ موش شما گیر افتاده‌ام؛ شما مستأجران بالا و شما همسایه‌های پایین. همه‌تان با من بی‌رحمانه رفتار می‌کنید.

خانوادهٔ برویِت… هر بار جلویشان اسم «نیِل» را می‌آورم و از دیداری که شاید نیِل نصیبشان کرده باشد می‌پرسم، بدون استثنا جاخالی می‌دهند: «نیِل؟… کدام نیِل؟… دربارهٔ چه کسی حرف می‌زنی، دامین؟…» نه دیگر! — بیش از دو سال است مرتب اجاره‌اش را به آن‌ها می‌دهد. پول شاید بو نداشته باشد، اما لمس می‌شود! — مرا چه فرض کرده‌اید؟… هدفتان چیست؟… قبول، اختلالی در شخصیتم روحم را به هم ریخت و انکار نمی‌کنم فکر می‌کردم کریستوس هستم!… شاید خبر ندارید: اخراجش کرده‌ام…! از جنونم تکفیرش کرده‌ام.

پس چرا بیهوده شکنجه‌ام می‌کنید؟… مصلوب‌کردن روان؟… «چی را؟…» لابد می‌گفتید!

دامین که به تختش پناه برده بود، پژواک گریه‌هایش را در بالش خفه می‌کرد و شکایت‌هایش را با تحلیل‌هایی هرچه شکنجه‌آورتر قطع می‌کرد. بازگشت به تنفس طبیعی؟ دشوار! در برابر تلاش‌هایش افکارِ جان‌فرسایی قد علم می‌کردند که یکی پس از دیگری به نتیجه‌هایی بی‌منطق می‌رسیدند.

— مسخره است! مرا مثل برهٔ قربانی سر می‌بُرند، درحالی‌که او را زیر پوششی پنهان می‌کنند که شایستگیِ نگهبانی‌اش را ندارند. خطری نیست که مهار یا پیشگیری شود؛ چون هیچ استواری و شهامتی در من نیست که در برابر بازی‌هایشان بایستد. رویارویی مرا می‌ترساند؛ من ترسویم.

از حالا چطور به عشقم برسم، ذهنش را لمس کنم، روحش را مسحور کنم؟ برایش بنویسم؟ حتی یک شعر حماسی دربارهٔ احساساتم بیهوده خواهد بود؛ ممکن است اثر با وجود هشدارها باز هم رهگیری شود. — ببینمش؟ پنهانش می‌کنند، دفنش می‌کنند و خودشان در مکر نفرت‌انگیزشان فرو می‌روند.

چطور این واژه‌های گمشده و دزدیده‌شده را پس بگیرم؛ واژه‌هایی که امید اصلاح زندگی‌ام را حفظ می‌کردند و من آن‌ها را فرش قرمزی می‌دیدم که تا الهه‌ام باز می‌شود؟… از فقدانشان فراتر بروم، قتلشان را با پررنگ‌کردن طیف این واژه‌های ازپادرآمده از راه کوچک‌ترین نت و معنادارترین لرزش‌ها تعالی بدهم. از نوشتن برایش خسته نشوم… با همین موسیقی‌ای که به او تحمیل خواهم کرد. از من خشمگین نباش، خیلی درد دارم. «Hard Headed Woman.»

***

شبکهٔ خورشیدی ناله می‌کند، انگار هویتی مستقل شده باشد. رؤیاپات روی کاناپهٔ جدانشدنی‌اش مچاله می‌شود. آنچه روی سیناپس‌هایش اجرا می‌شود: حافظه‌اش، لقمه‌گویِ پشتِ صحنهٔ نمایشِ زندگی‌اش.

توفان شدید است. باران با برخورد به زمین تکثیر می‌شود؛ مثل فواره‌های کوچک و بی‌شمار اشک که دوباره بلعیده می‌شوند. پرگویی درونی با انتظار شادی‌ای که قرار است نورون‌های بیش‌ازحد خسته‌اش را تحریک کند بازمی‌گردد. در افقش سایهٔ پیام‌آورانی نامنتظر از جایی دیگر، گویی از سیاره‌ای دیگر، شکل می‌گیرد: جهان امواج رادیویی.

دامین با قرض‌گرفتن صفحه از دوستان، مجموعهٔ موسیقی‌اش را غنی کرده و راه‌های پیام‌رسانی‌اش را در قالب دسی‌بل گسترش داده بود. از پیش گزینشی، به‌تدریج التقاطی می‌شد. اثر هر ترانه را بر احساسات الهه‌اش می‌سنجید و عواطفی را که موسیقی منتقل می‌کرد اندازه می‌گرفت. می‌خواست تابلوی رؤیاهایش را به‌طور کامل نقاشی کند. مثل کارشناس محاسبهٔ بیمه حساب‌وکتاب می‌کرد و مثل یک آینده‌پژوه برون‌یابی؛ مطمئن بود پس از این ساعت‌های طولانی شنیدن، دست‌کم یک موج از قلب نیِل عبور خواهد کرد. صفحه‌دوست از تداعی‌های موسیقایی‌اش سرخوش بود. سپس، مثل دی‌جی، آهنگ و حرکاتِ موزونِ هماهنگِ ویژهٔ آن دلربا را آغاز کرد. واکنش‌ها؟ می‌دانست نه می‌بیندشان، نه می‌شنودشان و نه می‌تواند از آن‌ها لذت ببرد؛ اما از سر عادت، بهتر بگوییم از سر هوسِ وسواسی، تصورشان می‌کرد.

وجدان و تمامیتش فرسوده می‌شد. به وجدانش رشوه می‌داد و با انگیزه‌های معصومانه و آرام‌بخش خودش را تبرئه می‌کرد؛ با آنکه می‌دانست با این ترفند وارد آزارِ پیچیده و ناعادلانه‌ای می‌شود. گاهی بی‌هراس سه مشت به سینه‌اش می‌زد و در حالی که از خطای خود به‌درستی آگاه نبود و تلوتلو می‌خورد هم‌زمان به خودش می‌خندید: «انتخابی دارم؟… انتخابی دارم؟ انتخاب خیلی بزرگی دارم؟… آمین!» با اذعان به نفرت‌انگیزبودن این بازی، نتیجه گرفت در اصل این کمترین کاری است که می‌تواند بکند.

به همهٔ شکل‌ها و سبک‌های موسیقی پناه برد: سادگی موسیقی عامه‌پسند و پویایی راک؛ روح مه‌آلود بعضی قطعات جَز و بسیاری از بلوزها؛ شهرت کلاسیک‌ها و حقیقت‌های گاه مسیحایی ترانه‌سرایان بزرگ. در خیال‌هایش دیگر الهه‌های جهان را صدا می‌زد تا آن واژه‌های ناشناختهٔ روحش را در گوشش زمزمه کنند؛ همان کلماتی که به او جرئت ادامهٔ نبرد می‌دادند.

— نیِل، عشق من! بله، گستاخی می‌کنم و هنوز از احساسی حرف می‌زنم که ترجیح می‌دهی فوراً و برای همیشه از وجودم ریشه‌کن شود! دوستت دارم، اما دیگر دیر شده؛ چون این سرود چندفرهنگی با تروبادور برقیِ تو، کت استیونز، آغاز می‌شود؛ با متن‌ها و صدایی که مزه‌شان می‌کنی و تعادلت را برهم می‌زنند. او آغازش می‌کند. گوش کن: «Hard Headed Woman…!»

آن روز، پیش از آن‌که آخرین نت در هوا پدیدار شود، دامین به خودش اجازه داد مکث کند تا با سکوت، اثر و حقیقت ترانه را برجسته و توجیه کند. صبح داشت پیر می‌شد؛ چند ثانیه چهرهٔ ساعت یازده را کج کرده بودند. در این فاصله هیچ‌چیز زخمِ طردشدن را کم نمی‌کرد جز قدم‌های نیِل. اما امکان نیرنگ، یقین را لغو می‌کرد.

— …اگر این قدم‌ها فقط نوعی تقلید نمایشی باشند چه؟ انجمنِ کِشت‌کنندگانِ تردید بزرگ، مشغول تظاهرات و کار برای فریب من؟ نه!… محال است!

این قدم‌ها زیادی شبیه اوست… قلبم فقط می‌تواند حضورش را بشناسد: هماهنگ می‌شود و با سرعت حرکت‌هایش می‌زند. یک رمزِ ریتمیک.

آنجا… صبحانه می‌خورد و نبضم از بیداری او تغذیه می‌کند. تمام کرد؛ به اتاقش می‌رود تا لباس بپوشد، آرایش کند، عطر بزند… قلبم می‌تپد! — حالا بیرون می‌آید، از نشیمن می‌گذرد، کنار دستگاه صوتی می‌ایستد… قلبم دیگر چیزی مخابره نمی‌کند! پیش از این هرگز صبح‌ها موسیقی گوش نمی‌داد!

دامین روی کاناپه ایستاد، پاها چسبیده و تقریباً روی نوک انگشتان، تا به موسیقی‌ای که کمی از سقف فیلتر می‌شد نزدیک‌تر شود. این حالت، در آستانهٔ از دست‌دادن تعادل، ناراحت‌کننده بود. انگار نیِل بصیرتِ پیشگویی را داشت که حادثه‌ای را پیش‌بینی می‌کند؛ صدا را بلندتر کرد.

بی‌آنکه از گوش‌دادن دست بکشد دوباره نشست و از خود پرسید آیا این توجه، هرچند ناخواسته، مستقیم خشم و شرمندگی‌ای را به او نشان نمی‌دهد که خودخواهانه نیِل را در آن پرتاب کرده بود. بااین‌حال آهنگ مشهور «Let It Be» بیتلز را شناخت.

دانش انگلیسی‌اش محدود بود و هرچند خارج می‌خواند، مانع نشد به اندازهٔ توانش با تغییر آهنگ ترجمه کند: «همین است! ولش کن! همین است…!» این ملودی نوجوانی‌اش را به یادش می‌آورد، اما همین‌طور رخنه‌ای را که هرگز اتفاق نیفتاده بود و رقص‌هایی دیوانه‌وار و خیالی با نیِل که ستاره‌ها را به لرزه می‌انداخت. چیزی را به یاد می‌آورد که وجود نداشت.

اینکه دی‌جی نبود برایش خوشایند بود. از این لذت استفاده کرد و به قطعهٔ بعدی، «Across the Universe»، گوش سپرد.

ناگهان نوسان‌های صدا گوشش را آزار داد. نیِل سرگرم بود بندها را کم‌صدا کند و بر ترجیع‌بند تأکید بگذارد. این تغییرهای مقطع‌مقطع عصبانی‌اش کرد، اما آن‌ها را به علاقهٔ خاص نیِل به این جمله نسبت داد: «Nothing’s gonna change my world» ــ «هیچ‌چیز جهان من را تغییر نخواهد داد!» این عبارت می‌درخشید و آشکارا از بقیه جدا می‌شد. این جداسازیِ صوتی دامین را به این باور رساند که نیِل داشت جوابِ کار خودش را پس می‌داد. پایانِ میزان‌ها؛ فقط دو ترانهٔ قدیمی. نیِل صفحه را برداشت و صفحهٔ دیگری انتخاب کرد.

خفه! مبهوت! انتخاب تازهٔ محبوبش چنان خیره‌اش کرده بود که تقریباً به شبح بدل می‌شد. بااین‌حال نیِل، بی‌آنکه او بداند، با کمک لئو فره، شاعرِ بزرگِ افشاگرِ بی‌عدالتی اجتماعی و فریبکاریِ پرزرق‌وبرق، می‌کوشید طلسمِ عشق را از جانش بیرون براند: «Avec le temps, tout s’en va… on oublie…» ــ «با گذشت زمان، همه‌چیز می‌رود… فراموش می‌کنیم…»

زنگ خانهٔ او را زدند و مجبور شد حرکت کند. قدم‌هایش مثل مترونوم ضرب قلب دامین را تعیین می‌کردند. در را به روی مارک، دوست و مشاورش، باز کرد… سپس رفت صدا را تقریباً نامحسوس کم کرد.

— چطوری، مارک؟

— خیلی خوب، تو چطور نیِل؟… آماده‌ای؟…

— …همین حالا می‌آیم! می‌گفت و به سمت اتاقش می‌رفت تا کیفش را بردارد.

— نیِل، صفحه هنوز می‌چرخد؛ می‌خواهی دستگاه را خاموش کنم؟…

— نه! می‌گذارم ترانه تمام شود.

— چرا؟

— …ممم… چون…! با صدایی شیرین جواب مارک را داد. بعد زیرکانه برای فرار از رگبار طعنه‌ها افزود: «…اگر نرویم، با گذشت زمان… ممکن است حسابی دیر کنیم.»

برای رؤیابین کاملاً روشن بود. این پاسخ به بازی الهه‌اش شکل ملموسی می‌داد. او خودش را لو داده و ناخواسته اعتراف کرده بود که عمداً قصد ارتباط داشته است.

نیِل و مارک رفتند. در پشت سرشان بسته شد.

آواز ضبط‌شدهٔ فره در اجرای زنده، که گره‌های زمان را با گیوتین می‌برید، بازگشت دامین به تنهایی را تا رسیدن به کف‌زدن‌ها و درخواست‌های اجرای دوبارهٔ تماشاگران، که پایانِ ضبط قطعشان می‌کرد، آرام و نرم ساخت.

ناگهان، مثل لحظه‌ای که رؤیا ذوب می‌شود و در آستانهٔ پایان نتیجه‌ای ناخودآگاه تحمیل می‌گردد، دامین واقعیت‌ها را تحلیل و دربارهٔ روش کارِ الهه‌اش نتیجه‌گیری کرد. — فلجش کرده‌ام! — ارتباط‌های پنهانی‌اش، هرچند نامعمول و شکننده، نتیجه داده بودند.

— Bull’s eye! به هدفِ دلربایم زدم! نظریهٔ پیام پلاستیکی که امواج بلندگو حملش می‌کنند، هرچقدر دیوانه‌وار و موذیانه باشد، مؤثر است! دارم از شادی می‌ترکم! — حتی اگر نیِل به من گفته باشد «هیچ‌چیز تغییر نمی‌کند، با گذشت زمان همه‌چیز محو می‌شود و همین است!» باز هم جوابم را داده!

آیا این توجه ظریف، این لطافتِ پوشیده، لزوماً ترحم را نفی می‌کند؟ آیا لطافت و ترحم ناسازگارند؟ مهم نیست؛ من که فکر می‌کردم اصلاً دوستم ندارد… چه تکذیب دلپذیری!

اما اشتباهی در کار است! بسته و بدبخت، هرقدر هم مثل آسِ پیک باشم، باز شاهِ دل‌ام؛ چون زمان هرگز چشمانش را از حافظه‌ام تبعید نخواهد کرد. عشق را نمی‌شود از زندگی، از وجودِ آدم، با بریدنِ این احساسِ شگفت‌انگیز چنان‌که در نمونه‌برداری می‌برند بیرون کشید. هیچ جراحی، هرقدر دقیق، و هیچ تیغی، هرقدر برنده، نمی‌تواند زخمی را که عشق بر جا می‌گذارد هرس یا حذف کند. چنین حرکتی فقط زخم را تازه می‌کند بی‌آنکه بیمار را آرام سازد و با درد یادآوری می‌کند که عشق تا مرگ هر دو، پنهان در ذهنش لم خواهد داد.

***

سمفونی پنجم شنوایی رؤیاپات را می‌شکافد. باس‌های نیرومند و خروشان پرده‌های بلندگوهای ضعیف را قلقلک می‌دهند. لرزش‌های آزاردهنده تنها لذت در دسترسش را قتل‌عام می‌کنند.

با وجود انبوه تصویرهای به‌هم‌چسبیده، در اتاقک قدیمی‌اش محبوس، هنوز خطا را نیافته است: آن نقطهٔ دقیق در فضا-زمان که او را گیر انداخته، زندگی‌اش را به سیخ کشیده و دیگر دلبستگی‌ها را حذف کرده باشد. نگران است؛ پایان مهلتِ بی‌پروا نزدیک می‌شود…

گربه‌اش در آغوشش خرخر می‌کرد و او از پنجره‌ها دیده‌بانی می‌کرد؛ هر دو به هم امنیت و محبت می‌دادند. منظرهٔ خیابان و حیاط پشتی را با چشم بسته هم می‌توانست بکشد، آن‌قدر که برای سرگرم‌شدن در انتظارها آن‌ها را موشکافانه زیر و رو می‌کرد و جزئیاتشان را گرد می‌آورد.

— از وقتی بیتلز و فره را با هم پیوند دادی، در من زندگی می‌کنی؛ شهوانی، با شادی‌ای استثنایی و عمیقاً رازآلود وجودم را پر می‌کنی. دیگر برای تصور تو لازم نیست پلک‌هایم را پایین بیاورم یا حتی مژه بزنم؛ آنجایی، هم درون نفس من و هم بیرونش، سمج و ماندگار. از همیشه حاضرتر شده‌ای. بااین‌حال، به‌طرزی متناقض، می‌گذارم صورتم حلقه‌های چربی و عرق روی شیشه بسازد و منتظر آمدنت می‌مانم.

این خیال‌واره‌هایی که زمانش را با آن‌ها تغذیه می‌کرد اضطراب‌آور بودند. بی‌رحمانه نگرانی سوزانی را که درونش می‌پیچید جسورتر می‌کردند. وقتی با نمایش‌های گیج‌کنندهٔ همسایه‌ها روبه‌رو می‌شد، همین نگرانی او را سنگ می‌کرد. در برابر دروغ‌ها و سرزنش‌هایی که زیر نقابِ اخلاق‌گرایی پنهان شده بودند، ترجیح می‌داد با حذف حقیقت دروغ بگوید، با سکوت و واکنش‌های فشرده‌شده‌اش آن‌ها را بفریبد، در پناهگاهش منزوی.

— چه لذتی داشت نیِل را سرِ عمل گیر بیندازم و نقشهٔ لو را که پنهانش می‌کند خنثی کنم. غرورِ لو را اگر لازم باشد سر می‌بُرم، برایم مهم نیست! اما نیِل را بترسانم؟ هرگز! بااین‌همه هر دو از فریب دیده‌بانی من لذت شرورانه‌ای می‌برند…

…تقریباً هر صبح، لو لباسی را که به چوب‌لباسی فلزی آویزان و با سلفون پوشیده شده، با دست بالاگرفته حمل می‌کند؛ انگار تازه از خشک‌شویی آمده باشد. درحالی‌که از پله‌ها پایین می‌رود، بارش را کم‌کم به عقب می‌برد و زاویه را با هر پله تغییر می‌دهد. تمام این انضباط برای پنهان‌کردن حرکت‌های نیِل است که پشت همان لباس همیشه اتوکشیده مخفی می‌شود. شب هنگام بازگشت… همان ترفند.

احمقانه! از نخستین برف‌ها این حقه دیگر شدنی نیست. لازم نیست گفت وقتی انسان هستی، یعنی دوپا، چهار ردپا گذاشتن حسابی جلب توجه می‌کند؛ به قول فرانسوی‌ها، یک «effet bœuf»، یعنی اثری حیرت‌انگیز!.

حالا «effet œuf»، یعنی «اثرِ تخم‌مرغ»، چه می‌شود؟… کدام‌یک دیگری را زایید؟… مرغ؟… آیا این پرسش فقط پوسته‌ای خالی است؟ — میا همان ترجیع‌بند را بی‌کم‌وکاست تکرار می‌کند تا وادارم کند باور کنم خواهرش شاید واقعاً آنجا را ترک کرده. پس بازی قایم‌باشک برای چیست؟ این صحنه‌سازی‌ها و پاسخ‌هایی که میان ابهام و یقین نوسان می‌کنند؟ — طعنه‌های حساب‌شده‌اش، که بوی تبانی و بی‌اعتمادی می‌دهند، مرا به این نتیجه می‌رساند که نیِل وقتی آنجا نیست بالا زندگی می‌کند و وقتی در واقع جای دیگری نفس می‌کشد، حاضر است. آیا هدفش این است که درماندگی‌ام را بیشتر کند، با ابهام تغذیه‌اش کند و تا وحشت براند تا آن را به ماگمایی خطرناک فشرده کند؟… تا بعدتر تخلیه‌ای روانی رخ دهد که نتوانم سرچشمه‌اش را تشخیص بدهم؟

چه کسی می‌تواند با شرافت و صداقت از نیِل خبرم کند؟… میا؟ کارلوس؟ لو؟ برویِت‌ها، همسایه‌های پایین؟… بعضی‌شان آن‌قدر آسان دروغ می‌گویند که دروغ را در رفتارهای فاسد خود تعالی می‌دهند.

انگار فقط کافی است بشکن بزنم… نام «نیِل» را می‌گویم و همان لحظه آن‌ها را در مغالطه‌هایشان فرو می‌برم. درست وقتی نام عشق من در هوا می‌لرزد، لبخند خاص و بسیار خفیفی با تنبلی روی صورتشان شکل می‌گیرد؛ بعد از چشم‌های برق‌زنشان طعنه و انزجار بی‌رمقشان از من بیرون می‌ریزد.

پس نوبت حیرت من است. دهان‌هایشان ــ چه کسی باور می‌کرد دهان باشند ــ کاملاً باز می‌شود؛ لب‌هایشان در تیکی هماهنگ می‌لرزد. و سرانجام در این حفره‌های بدبوی دهانشان، پرزهای چشایی‌شان مثل گل‌های گوشت‌خوار گشاد می‌شود تا بهتر نفرت و کینه‌شان را مزه کنند. گرسنگی‌شان برای ضعیف‌تر.

***

کارایان و ارکستر فیلارمونیک برلین با آندانته کن موتو ادامه می‌دهند. هرچند بادهای توفان از سرعت افتاده‌اند، نوازندگان در شورشان راستین‌اند. نماد مرگ در توفان، در موسیقی و در روح رؤیاپات ثابت می‌ماند. از سر استیصال، میلش به بیرون‌کشیدن آگاهانهٔ این تومورهای گذشته قوی‌تر می‌شود…

آیا در آشپزخانه نشسته بود؟… روی کاناپه دراز کشیده؟… روی تخت خوابیده؟… روبه‌روی پنجره‌ها ایستاده؟… در کارگاه بی‌حرکت؟… پس از این‌همه فرازونشیب و صورت‌های گوناگونِ زندگی‌اش، دیگر کار نمی‌کرد؛ تخیلش می‌پوسید و می‌کوشید تقلیدِ عقب‌نشینی نیِل را رمزگشایی کند.

— استقلالی را که نیِل نشانم می‌دهد می‌توانم بفهمم، حتی کمی شریکش باشم؛ اما او افسارِ استقلالش را وحشیانه می‌تازاند. زندگی‌ام را لگدمال می‌کند، مرا مرده فرض می‌کند؛ و رنج مرگ من همین‌جاست.

با تمام نیرو بیشتر احساساتم را عقب نگه می‌دارم و می‌گذارم خفه شوند. آن‌هایی که مقاومت می‌کنند سرانجام در آتش شورم سوزانده می‌شوند. این مستی تلخ از تباهی دیدارهایمان و دخالت‌های بداقبال سرنوشت زاده می‌شود.

رؤیاپات کمتر از گذشته رنج می‌برد، اما بیشتر از آنچه باید. این مجازات سختی را که سرنوشت تحمیل کرده می‌گذراند: محکومیت به خاطرات اجباری در زندانی که ذهن خودش است.

سمفونی تمام می‌شود… از توفان فقط غرغرهای دور مانده. زمان طبق عادت خستگی‌ناپذیرش در ادراک‌های گوناگون جاری است، مثل هر چیز انسانی.

سخت‌ترین و دردناک‌ترین هنوز نیامده. کاروان آخرین «یادآوری‌ها»: لحظه‌های معلق، تصویرهایی که دوباره بیرون خواهد کشید و خواهد خواست آن‌ها را در خلسه‌ای تازه، در حافظهٔ راهنمایش بازآفریند.

پنجره را باز می‌کند. هوای آلوده را فراموش می‌کند. برای خشک‌کردن تلخی‌اش نفسی از رطوبت و تازگیِ لطیفی می‌گیرد که توفان به‌طور طبیعی از کومولونیمبوس‌هایش کم کرده است. سپس به کاناپه برمی‌گردد و چند بار دورش می‌چرخد؛ نه برای بازکردن پاها، بلکه برای اینکه با گیج‌کردن، کرخت‌کردن و بی‌حس‌کردن بیشترِ خودش، به خشکی و بی‌حرکتی تن بدهد. فراتر از نابهنجاری را بجوید، درحالی‌که در همان نابهنجاری جا خوش می‌کند.

ادامه »