فصل پانزدهم
در کمینِ برنامهٔ زمانی خودش! ناگهان مجبور شده میان مردن و زنده‌ماندن، فروپاشیدن یا رشدکردن انتخاب کند و بزرگی چالش را دست‌کم گرفته بود. — عشق را نمی‌شود دور انداخت، حتی پس از پرورشی ناخودآگاه که بیش از یک دهه مثل سرطان می‌جودش. از این بذر خدا، از این عصارهٔ کیهانی، خلاصی نیست؛ باید آن را بارور کرد، برای بهتر یا بدتر دگرگونش ساخت، پالود یا خوارش کرد.
هجده ساعت! هجده ساعت خوابیده!… هیچ‌چیز تمام نشده!
از خودش خشمگین بود و با زمان چانه می‌زد که چرا همراه او سر فرود نیاورده و نخوابیده است. این خشم بی‌دلیل، این غضب وصف‌ناپذیر، احساس شکست را در او تشدید می‌کرد. یک روز گریخته بود. بیشتر هم اگر تصمیم می‌گرفت همه‌چیز را از صفر آغاز کند. چهل‌ودو ساعت به باد رفته بود. همه به خاطر این خوابِ سزاوار اما ناخواسته.
خودش را جمع کرد. مگر از پیش چهار روز اجارهٔ این مکان را نپرداخته بود؛ جایی که تصویر و صدای نیِل را بی‌وقفه به سویش سرازیر می‌کرد؟ این بار مهلتی نامعین برای خودش تعیین کرد. ادامهٔ درون‌نگری بدون فشارِ زمان‌سنجی که بازپس‌گیری خویشتن را می‌شمرد انجام خواهد شد.
رؤیاپات به خودش اجازهٔ تلاش دومی می‌دهد تا از این باری که هنوز متوقفش کرده، از این آشوبی که نمی‌گذارد احساساتش به پختگی برسند، رها شود. بر مرور تمام‌شده تمرکز می‌کند؛ بر خاطراتی که روز پیش کاویده و از نو می‌گیرد. کامل؟… نه، خلاصه؛ همچون درون‌مایه‌های پیش‌درآمدِ بعضی اپراها.
— سایه‌هایمان که به هم سلام می‌کردند. دیدار یا برخورد؟ — آن هیپنوتیسم لحظه‌ای در جشن محله، آن عشقِ برق‌آسای ظاهراً دوسویه که بااین‌همه تنها یک قلب را زخمی کرد: قلب من. اشتباه در شخص؟ کوپید مست بود؟ — طلاق از میلن، نخستین فرشتهٔ زندگی‌ام… حرکت بی‌بازگشتی که وجود نیِل شتابش داد؟ — پیشنهاد خام و بی‌موقع خوابیدن با همسایه‌ام… گستاخی! — دسیسه‌های بروس، لو و کارلوس. از پیش حساب‌شده و بی‌رحم؟ — دستور رهگیری نامه‌ها… بدترین نیرنگ! تیزترین راهبرد! اما در اصل طراحی چه کسی بود؟ — همکاری در سناریو، نابودشده با بی‌صبری من، و آن تلاش توهین‌آمیز برای جبران در روز سن‌کاترین با هدیهٔ بی‌مزهٔ یک نقاشی پیش‌پاافتادهٔ سیاه‌وسفید. دو توهین پیاپی در جای خواستگاری! — قایم‌باشک نیِل برای دوری از من. ناراحتی‌ای که از درد می‌گریزد؟ — پیام‌های یک‌طرفه در استریو. یک پاسخ!… لئو فره: «… با گذشت زمان…» — ماجراهای زمستانیِ بیل نقاب‌دار. شوخی! بازی واژه‌ها بی‌طنین؟ — بازگشت ژوناتان!… دام؟ — رؤیای اروتیک. یک «wet dream» ازهم‌گسیخته… دو زندگی تازه نابودشده!
در این آخرین توالی گیر کرده، رؤیابین بیمار می‌بیند که تا اینجا علت‌های احتمالی بدبختی‌اش در خاطرات آشکار نیستند، یا فقط به زحمت دیده می‌شوند. توجه‌های مهربانانه و ظرافت‌های ناخودآگاه یا عمدیِ الههٔ الهام نسبت به او، گرفتارَش کرده بودند. شیرینی‌های نیِل، کمیاب و درخورِ گنجینه‌کردن، قلب خیال‌پردازش را ربوده بودند.
درها و کرکره‌ها بسته‌اند. بیرون، خورشید انگار برای بار دوم در همان روز غروب می‌کند. رؤیاپات بار دیگر تا ژرفای روح باز می‌شود، مثل صفحه‌های دفتر خاطراتش. عکس فرسودهٔ نیِل هم جان می‌گیرد. این دو شیء مثل دو دوست کنار هم قرار می‌گیرند تا در برابر بازگشتِ زخمی که در آخرین روز ژانویه زیسته بود از رؤیابین حمایت کنند…
— دیوانه است!… مگر نمی‌گویم دیوانه است! این اتهام سخت از همهٔ دیوارها عبور می‌کرد و حتی قلب رؤیابین را هم معاف نمی‌کرد.
— من… چی هستم؟ دامین من‌من‌کنان می‌گفت و همچنان صورت نیم‌تنه را صاف می‌کرد تا براق‌تر شود: آخرین پرداخت‌های پیکرتراشی.
— دیوانه! دیوانه! صدای نیِل هر لحظه برنده‌تر و اسیدی‌تر می‌شد.
اینکه الههٔ الهامش انگشت روی جنون بگذارد برایش ناخوشایند نبود: به او توجه می‌کرد. اما این اتهام سنگین را در خانهٔ برویِت‌ها مطرح می‌کرد. آنجا!… این را دوست نداشت. این حملهٔ اتهام‌آمیز و پرسر‌وصدا گیجش می‌کرد، شگفت‌زده و نگرانش می‌ساخت؛ چون حالا دیگران را هم وارد پرسش دربارهٔ اختلال احتمالی در تعادل روانی‌اش می‌کرد.
دامین نتیجهٔ آشفته‌کنندهٔ نیِل را مدرکی روشن از همدستی میان او و صاحبخانه‌ها می‌دانست. از خود می‌پرسید انگیزهٔ واقعی «دولچه»اش برای بدگویی نزد این آدم‌های مکار چیست؛ همان‌هایی که هر لحظه می‌توانستند علیه او بچرخند، همان‌طور که علیه دامین چرخیده بودند.
این حملهٔ کلامی وقتی نیِل خانهٔ همدستانِ صاحبخانه را ترک کرد خاموش نشد؛ فقط با کوبیده‌شدن درِ خودش پایان یافت. پیش از آن، باورش را با تأکید دوباره به خلأیی گفته بود که پشت پرده‌هایی بی‌سایه و بی‌حرکت پنهان بود.
در اتاقک، برای آرام‌شدن بی‌وقفه در اتاق قدم می‌زد. جرئت نداشت از خانه بیرون رود. هواخوری برای تغییر فکر یا پایین‌آوردن تب تازه، نامعقول و خطرناک به نظرش می‌رسید. از برخورد با اعضای خانوادهٔ برویِت، یا لو و کارلوس، یا میا، یا حتی… خودِ او می‌ترسید! چون آن‌وقت چه واکنش‌هایی ممکن بود روی صورت همه منفجر شود؟…
می‌دانست ترسوست و از همان‌جا تصمیم گرفت تا «ad vitam aeternam» ترسو بماند. آن‌قدر نگران بود که خوردن را فراموش کرد و در بزدلی محبوبش جا خوش کرد، البته بی‌آنکه از احساس گناه رها باشد.
— چیزی که دوست دارم به همه‌شان، حتی نیِل، بگویم آن چیزی است که واقعاً در سر دارم. بله، قطعاً! — همین!… جلویش می‌ایستم، شانه‌ها بالا و سینه جلو، و می‌گویم شنیده‌ام بیش از یک بار مرا دیوانه خوانده!… بعد می‌گویم… حق با توست، چون دیوانه‌وار دوستت دارم. با حماقت!
تک‌گویی بی‌پژواک ناگهان با ضربه‌های پیوستهٔ کوچکی به در پشتی قطع شد. درِ سمت حیاط، درِ اضطراری، دری که تقریباً آخرین پناهش بود… صاحبخانه پیوسته خودش را اعلام می‌کرد. دامین پیش از آنکه بند انگشتانش ساییده شود در را باز کرد.
— سلام دامین!… آمدم ببینم چه خبر است. دخترِ بالا ــ نام نیِل را از سر احتیاط بر زبان نیاورد ــ همین الان از خانهٔ ما بیرون رفت، حسابی خشمگین، با یک «تابارناک» جانانه!… گفت تو دیوانه‌ای… راسته؟ و همزمان روی گونه‌هایش لبخندی کوتاه و موذیانه پدیدار شد.
دامین که اول از گفتهٔ کوبندهٔ نیِل آسیب دیده و بعد از دیدار مزاحم پدر برویِت گیج شده بود، ساکت ماند. کم‌حرف، تنها به‌اندازه‌ای از لاک ترس خود بیرون آمد که اندکی افکارش را مرتب کند.
— من… دیوانه… نیستم، آقای برویِت!… و قبول دارم ممکن است چنین برداشتی به شما بدهم. اگر جای من بودید چه می‌کردید اگر کسی تلاش می‌کرد فریبتان بدهد و وادارتان کند دروغ‌ها را باور کنید، یا بدتر…؟ اگر نامه‌هایی را که نوشته‌اید بدزدند چه؟… اگر جلوی چشم خودتان بربایند؟… و اگر او دیوانه بود؟… اگر او بود، شما چه می‌کردید؟…
دامین امیدوار بود صاحبخانه را، پیرمردی که خودش هم می‌توانست دزد باشد، مات کند. اما زیرکی و تجربهٔ مرد پیش‌دستیِ هنرمند را وارونه کرد و همان شک‌هایی را که می‌خواست از خودش دور کند علیه او برگرداند.
— اتفاقاً! دخترِ بالا مشکل لوله‌کشی دارد. سینکش چکه می‌کند… خودش گفت. می‌روم درستش کنم و… می‌بینم دیوانه هست یا نه. اوکی؟… خداحافظ!
پیرمرد که با شهامت دنبال تحقیقش می‌رفت، با وجود کار ناخوشایندِ… چشم‌چرانی از خطوط هماهنگ دو خواهر، لوله‌کش از سر اجبار و بازرس ارشدِ خودخوانده، با عجله زنگ طبقهٔ سوم را زد. اگر نتوانسته بود خود را به دیوانگی مستأجر قانع کند، دست‌کم از اینکه به شکنندگی و آزادیِ ازپیش محدودِ رؤیابین آسیب زده راضی بود. همچنین از گفت‌وگو نتیجه گرفته بود که شاید هنرمند، موجودی عادی نباشد.
تنهایی همیشگی خانه هم رهایش کرده بود. نیِل آنچه از فضا و استقلالش مانده بود اشغال کرده بود. او آرزو داشت نگاهِ علاقه‌مندِ الههٔ الهامش را ببیند، اما توجهی که برانگیخته بود بافتی تلخ داشت. از هر لطافتی از سوی الههٔ الهامش محروم، حالا فقط انتظار تیرهای دیگری را داشت که غرورش را سوراخ کنند و روحش را بشکافند، حتی وقتی در خانه عقب‌نشینی کرده بود.
تنها در آشپزخانه، کمتر صدای پدر برویِت را می‌شنید که لوله‌ها را وصله می‌کرد و بیشتر هذیان‌ها و لاف‌هایش را. چون خودش پیش‌تر روش بازجویی صاحبخانه‌ها را تجربه کرده بود، فقط منتظر بود لوله‌کشِ موقت سراغ نشت‌هایی برود که نیِل حاضر بود رهایشان کند… رؤیابین مثل پایه‌ای ثابت ایستاده بود و از چشم‌انتظاری برای شنیدن خسته نمی‌شد.
— خب!… بیست دقیقه است دارد لوله‌کشی می‌کند!… نشت را تعمیر می‌کند و در همان حال حرف‌های بیهوده می‌زند. همان‌طور که می‌شناسمش، حالا باید موضوع را پیش بکشد. — مگر ذره‌ای خرد از راه برسد و توصیه کند رد شود. بگذارد اخگرها سفید شوند به‌جای ریختن روغن روی آتش. — صدای ابزارهایی را می‌شنوم که دوباره در جعبهٔ فلزی می‌گذارد.
حرف‌های پیرمرد پلی‌بوی، تقریباً نامحسوس و نیمه‌پوشیده زیر صدای نامرتب جمع‌کردن ابزار، تکه‌تکه به گوش دامین می‌رسید.
— … گفت… دیوانه نیست… تو… دیوانه‌ای!
— چی!… جرئت کرده بگوید من دیوانه‌ام! این هیچ‌کس جرئت کرده…! ازش متنفرم! ازش متنفرم! ولی خودش دیوانه است! دیوانه است!
این فورانِ موجهِ خشم با ضرباهنگ پاشنه‌های نیِل روی کف هم‌خوان بود. این کینهٔ با شدت ثابت و لگدکوبی‌شده در وجدان رؤیابین تا ریشه‌های گناه فرو می‌رفت. بی‌حرکتیِ نخستْ ارادیِ دامین کم‌کم به فلج‌شدگی می‌مانست. پاهایش تا خارش بی‌حس شدند، شکمش سفت و قفسهٔ سینه‌اش بی‌نفس ماند. فقط یک حرکت ممکن بود: فشار شدید دست‌ها روی گوش‌ها برای تقلید ناشنوایی. بر این سکوت مصنوعی، آه پشت آه، اشک‌ها جریان همیشگی‌شان را ادامه دادند؛ مثل رودخانه‌ای که بدبختی‌های نیِل و طایفه‌اش روی صورت او کنده بودند.
فقط نیروی آن را داشت که بررسی کند آیا بالا، عادی‌بودن برگشته است.
پشت پرده‌های گل‌دار آشپزخانه که تمام روز بسته نگه داشته بود پنهان شد، لباس‌هایش را درآورد و همان‌جا که میخکوب شده بود انداخت؛ انگار زندانی مانده باشد تا نفرت نیِل به او نزدیک شود.
برهنه و بی‌اعتنا به زندگی، دور خودش چرخید و سر را به سوی سقفی بالا گرفت که تنها بازتابِ الههٔ الهامش شده بود. نفس کوتاه، گلو فشرده و صدا خفه از گره‌های حنجره، حقیقتِ حس‌شده را به شکلی غریب اجرا می‌کرد. اصیل، هم بازیگر بود، هم نویسنده و هم موضوع.
— نیِل!… آه نیِل! نگاهت را پایین بیاور و مرا ببین که مثل کرم برهنه‌ام. هم بدنم، هم روحم. به این مردمک خالی نگاه کن… این قرنیهٔ خشک، نه از اشک، بلکه از نبود نور. همان نوری که با فروبردنم در نیستی از من دزدیدی، با پنهان‌شدن و گریختن تا نتوانم دیگر زیبایی، رنگدانهٔ آبی چشمانت را غافلگیر کنم. چشمانی که مزهٔ جوهر به من دادند…
نیِل!… آه نیِل! نفرینم نکن! آرزو نکن در جهنم بسوزم. چون حتی شیطان را با اشک‌هایم آشفته خواهم کرد. ناله‌ها و شکایت‌هایم نبود نگاهت را افشا خواهند کرد. ویرانی‌ام آن‌قدر است که او از فرمانروایی پشتِ عدن پشیمان شود؛ اندوهم چنان بزرگ است که خودش نفرین‌شده و قربانیِ بدترین عذابی شود که می‌توانی برایم بخواهی: نوازش جاودانهٔ چشمانت.
ضعفی ناگهانی. وقتی روی زانو افتاد، برخورد کشکک‌ها با کف چوب سخت را حس نکرد، چون مدارهای عصبی‌اش مشغول تحریک درد درونی و پرتاب تیزی آن به رؤیاهای آینده بودند.
درحالی‌که در طبقهٔ سوم جمع سر شام بود و عیب‌های تازه‌ای را گزارش می‌کرد و گرد جنون و دیوانگی رؤیابین، آن عجیبِ طبقهٔ پایین، حلقه‌هایی بدخواهانه می‌تنید، او به‌سختی خودش را تا تخت کشاند.
همان‌طور که پرندگانِ «پسر بندانگشتی» خرده‌نان‌های راه بازگشت را می‌خوردند، هوا اشک‌ها را می‌بلعید و خشکشان می‌کرد.
گربه‌اش آمد خودش را به او مالید، با معصومیت خیال کرد می‌خواهد بازی کند. بعد، گویی نگران، میوی کوتاه و نرم از دهانش بیرون داد؛ دلگرمی‌ای که وجود دوستی بزرگ را برجسته می‌کرد. تا تخت دنبالش رفت، جایی که دامین با فشردن محکم بالش از شدت اندوهش کاست و بالش به‌سرعت زیر گریه خیس شد.
سرنوشت، بی‌منطق، یادآورش می‌کرد که اگر خدا سازوکار زندگی است، او پویاییِ ناسازگار آن است. روی پشیمانی‌هایش دراز کشید و ایدهٔ پایانی برای سقوطش را صیقل داد: گریختن از شکست. بااین‌حال، مثل کسی که در بیابانی گرفتار شکنجهٔ تانتال است، سراب پشت سراب، هر ثانیه اندیشه، رؤیا یا واحه‌ای می‌ساخت تا تشنگی خاموش‌نشدنی‌اش برای الههٔ الهامش را سیراب کند.
از فرسودگی به تخت جوش خورده بود و از پشت پردهٔ چشم‌های مرطوب، جزئیات نیم‌تنهٔ مارلین را مبهم بررسی می‌کرد. نه به نقص‌ها توجه داشت نه موفقیت‌های مدل‌سازی؛ دربارهٔ رؤیای اروتیک، اثر پیش‌بینی‌نشده‌اش و رویدادهای روزی که تمام نمی‌شد با او درد دل می‌کرد. با بازگشت نفس عادی، اعتراف کرد از خود می‌پرسد روحش به سود یا علیه خودش کار می‌کند، هرچند از حضور نیِل مطمئن نیست. اما در اتاق بالا حرکت بود، رفت‌وآمد بود. به تکاپو افتاده بودند!
دامین با هشیاری کافی فهمید که، با وجود احتیاط‌های بسیار برای جلوگیری از صدا، بالا دو شیء سنگین جابه‌جا می‌شوند. زیرکانه شلوغی و صحنه‌آرایی عجیبی تشخیص داد. در مرکز اتاق، نزدیک اشیای نخست، چیزی نرم مثل بالش گذاشتند. دورش، به شکل پنج رأس پنتاکل، پنج وسیله سبک، هم‌وزن شمعدان کوچک. سپس چند دقیقهٔ گیج‌کننده سکوت محل دسیسه را اشغال کرد.
بازیگران بی‌آنکه پرده بالا رود، موقعیتی بداهه با deus ex machina اجرا کردند. دو شخصیت: خدا یا شیطان، و قدیسه یا افسون‌زده. نیِل نقش دوم را داشت. بعد صدایی که عمداً بم شده و با بلندگو ــ همان دو شیء سنگین ــ تقویت می‌شد گفت:
— باید قول بدهی دیگر دامین را نبینی!
صدای نیِل پاسخ داد: «بله، اما خداوندا، دوستش دارم!»
صدای آن موجود ادامه داد: «اگر این قول را ندهی، محکوم خواهی شد!»
پس از سکوتی کوتاه، تسلیم آمد: «بله، خداوندا، قسم می‌خورم… برای تمام عمر!»
صحنه‌آرایی کوتاه برای مراسمی کمتر از سه دقیقه! گروه به آشپزخانه عقب رفت و همه از خنده منفجر شدند، بی‌هیچ تردیدی دربارهٔ موفقیت شوخی‌شان و بی‌خبر از اینکه دامین هم خنده‌های طعنه‌آمیزشان را می‌شنود و هم صدای آن خدایِ دروغین را که هنوز طنین داشت… سرانجام بازیگران آماتور به جلو، به نشیمن رفتند و از قهقهه و تمسخر به نظرهای ساده برگشتند.
دامین که تا آن لحظه ساکت بود، از دیدن چرخش این نفرت، پستی و خیانت گرد خود بدش نمی‌آمد، چون ترحمی که نسبت به شکنجه‌گرانش حس می‌کرد در بازتاب احترام به خودش گرمش می‌کرد. این کمدی همسایه‌های طبقهٔ بالا… (?) فقط به‌اندازه‌ای نیرو داد که از فوران دوبارهٔ اشک‌ها کم کند.
بی‌آنکه دنبال نیتشان بگردد، در ذهن و روح با تحقیر نگاهشان کرد.
— از کجا می‌توانستند حدس بزنند در اتاق خوابم هستم؟… تصادف؟ — میا سینما می‌خواند و شاید این صحنه برای یکی از کارهایش بوده… بله، حتماً همین است و این اتاق مناسب بوده. اما چرا بلافاصله بعدش با عجله به آشپزخانه دویدند تا از خنده روده‌بُر شوند… چرا نام من چندبار تکرار شد؟
چشم‌های آزرده را به بازنمایی رازدار مرده‌اش، همان که با شوخی نخستین الهام‌بخش می‌نامید، دوخت و حضور جعلی‌اش را برکت دانست؛ همان تجسمِ گِلی. چون فقط او می‌دانست تعادل روانی‌اش موقتاً…
— …از کار افتاده! انگار مارلین به او گفت.
— تو هم، مارلین، فکر می‌کنی دیوانه‌ام؟
— من این را نگفتم! احمق!… تو زیر تأثیر عاطفه‌ای دردناک قرار گرفته‌ای؛ از یک سو چون می‌فهمی این زن هرگز دوستت نخواهد داشت، و از سوی دیگر چون با دیوانه نشان‌دادنت آشکارا می‌گوید شما دو نفر از دو جهان متفاوتید.
— اما… تو هم از جهانی دیگر هستی و بااین‌همه دوستم داری، دامین نالید.
— نه! دوستت ندارم. خوب می‌دانی برایم ناممکن است. حتی کوچک‌ترین نشانهٔ مهر هم نمی‌توانم بدهم. باز هم اشتباه کرده‌ای، رفیق. مثل همیشه خیال بافته‌ای!…
تو از رؤیا و خیال‌پردازی لذت می‌بری تا جایی که شهرت احمق ده را برای خودت می‌سازی. نمونه‌اش: یک مگس معمولی را جاسوس یا آزمون الهی می‌کنی، بسته به اینکه تصمیم بگیری لهش کنی یا زنده بگذاری. از یک قطره آب، جهانی خیالی و شگفت می‌سازی که بدبختانه جز خودت کسی نمی‌تواند واردش شود…!
— هیچ‌کس جز من و… نیِل، زیر لب و به کنایه میان حرف پرید.
— و من؟ همین حالا فراموشم کردی؟… و من؟… و من؟… مارلینِ فانتازیای او با لحنی نمایشی بانگ برداشت.
رؤیابین ناگهان در این اثیر تازه معلق ماند، نه چون از معنای پاسخ بی‌خبر بود ــ جواب از نوک لب‌هایش می‌جوشید ــ بلکه چون بالا آشوب بود. جایی که هرگز با نیِل شام دونفره نخورده بود، بحثی تند به تیرگی می‌رفت، مثل توفانی که به گردباد بدل شود.
— چه سر و صدایی!… هیچ! نباید گوش بدهم و بیشتر خودم را زخمی کنم. این جدل حتماً برای سنجیدن درجهٔ هذیان من است. دامین آن‌قدر کف دست‌ها را روی گوش‌هایش فشرد که دست‌ها رنگ باختند و لاله‌های گوش سفید شدند. در درونش با صدایی بم و غارمانند مشاجره را کم‌اهمیت جلوه می‌داد: «شاید دربارهٔ دیشب حرف می‌زنند؟… دربارهٔ آن رؤیای عجیب؟… نمی‌دانم. و چرا لزوماً باید مرکز نگرانی فعلی‌شان باشم؟»
بعد شنوایی حساسش را آزاد گذاشت تا جاسوسی کند. در طبقهٔ سوم، آن درگیریِ نسبتاً متلاطم تیزتر شده و به رویارویی لفظی شدیدی رسیده بود. استاد انگار نزد نیِل می‌جنگید تا چیزی را که حقِ به‌دست‌آمدهٔ خود می‌پنداشت حفظ کند: شیفتگی‌ای که نیِل نسبت به او داشت.
— چطور می‌توانی یک پُشِر را دوست داشته باشی؟… یک خرده‌فروش مواد. مگر نمی‌بینید قیافه‌اش مثل خوک است!…
سکوت. آتش‌بس؟ دامین آرامش ناگهانی را خودکار به آخرین جملهٔ ژوناتان نسبت داد که آشکارا با متهم‌کردن دیگری، دقیق‌ترین توصیف خودش را ارائه داده بود.
شتاب از یک راه‌پله به راه‌پلهٔ دیگر. در با خشونت میان آن دو بسته شد.
دامین، بینی چسبیده به لبهٔ پرده و یک چشم در شکاف آن، با مردِ فرهیخته‌ای که الههٔ الهام را ترک می‌کرد همدلی می‌کرد. دردی که او بی‌خبر تازه به دست آورده بود و تا پایان روزهایش تعقیبش می‌کرد، رؤیابین از پیش می‌شناخت.
وقتی پای تبعیدی به آسفالت یخ‌زده رسید، نگاهی کوتاه به پنجره‌ای انداخت که دامین از آن نگاه می‌کرد؛ انگار به هم‌فرقه‌ای تازه‌وارد سلام کند. سپس رفت، شاید تا نقش سگ کتک‌خورده را کنار همسر جوانش بازی کند، همان همسری که چند روز پیش مجبور شده بود رهایش کند.
آیا آن مردِ فرهیخته طرد شده بود؟… یا خودش پیش از آنکه بر خرده‌های سرخوردگی ببُرد، داوطلبانه از این قلعهٔ بلورین بیرون آمده بود؟ — در میدانِ پشت سرش، حیرت بعضی‌ها با نوعی آسودگی که از سکوت دیگران سوت می‌کشید روبه‌رو می‌شد.
یک طبقه پایین‌تر، دامین برای دلیل دیگری آه می‌کشید.
— این پُشِر… استاد در دعوایش به من اشاره می‌کرد، منی که فقط یک شب پیک بودم؟… یا از تحویل‌های مکرر مواد بروس برویِت به خانهٔ نیِل حرف می‌زد؟ — مگر لو ژوبیم در رستوران گولا لوپوس هشدار نداده بود من دقیقاً جایی هستم که نباید باشم… میان نیِل و بزهکار جوان؟ — لعنت! برو گمشو استاد!… حتی رفتنت هم به دردم نمی‌خورد! زیادی موش در یک قفس‌اند. بتا دور شد، آلفاها ماندند!
سرش را تکان داد تا افکارش را مرتب کند و به نتیجه‌ای ناسازگار اجازه داد. بی‌آنکه کاملاً جا بخورد، از نتیجه‌ای شوکه شد: نیِل ممکن بود به بروس علاقه داشته باشد، حتی در عشقی گذرا و صرفاً جسمانی. دامین بیشتر ناراحت بود چون خانوادهٔ برویِت بازگشتش به واقعیت را با انکار سرسختانهٔ حضور نیِل در ماه‌های گذشته مختل می‌کردند. حتی اگر انکارهایشان اثر مستقیم بر زندگی رؤیابین نداشت، قدرت اغواگری پسرشان را با واردکردنش به همان همدستی پنهان افزایش می‌داد.
دامین به کره‌های خیالی‌اش برگشت تا مارلین را پیدا کند. می‌خواست برداشتش از بدبیاری‌های تازه را با او در میان بگذارد و در عوض توصیه و سرزنش بخواهد.
— باز تو!… چه می‌خواهی؟… دیگر نیِل را دوست نداری؟… چرا با هر ناامیدی به من برمی‌گردی؟… جای مادرت را گرفته‌ام، نه؟…
— نه، مارلین! هنوز نیِل را دوست دارم اما… اما تو را هم… — دیگر نمی‌دانم. نمی‌دانم! فقط به تو می‌توانم اعتماد کنم؟
از اینکه روح بازیگر را حتی در آرامش او تحقیر کرده بود شرمسار شد؛ گونه‌ای را با مهر نوازش کرد و بوسه‌ای بر پیشانی بازنمایی سرد و چرب گذاشت تا بخشش او را به دست آورد. جبران حاصل شد. سپس سفر اختری‌اش را با آن‌سوی مرگ ادامه داد.
— راستی، مارلین… شنیدی چه شد، نه؟
— بله، زیادی هم شنیدم! متأسفانه قربانی دیگری از بازیگردان تو. تاس‌ها دستکاری شده‌اند، دوست من!
— حتماً اشتباه می‌کنی، نیِل احتمالاً منشاء… یعنی، نه عمداً. مطمئنی؟… گفت و لحظه‌ای برای فکرکردن به رازدارش داد، گویی مدل گِلی اقتداری بیشتر و واقعیتی بیش از خود او داشت.
— کاملاً مطمئنم! او تقریباً در همه‌چیز با تو فرق دارد، جز یک نکته. ذهنی به همان اندازه رؤیاپرداز تو دارد! — آیا این شهود فقط چون نامعقول است ردشدنی است؟… او از دوست‌داشتن تو می‌ترسد، زیرا روح شاعرانهٔ خودش، حتی بیش از روح تو، او را می‌ترساند!
شاید حتی تو سرآمدِ همهٔ موجوداتِ ناچیز باشی، عشقِ زندگی‌اش. — یا بهتر بگویم، می‌توانستی باشی، اگر با حرکتی انتقام‌جویانه طرح‌هایی را که خدا روی سینی نقره پیشِ رویت گذاشته بود منحرف نکرده بودی.
— منظورت رؤیای اروتیک است؟
— چیز دیگری؟… بله، همان رؤیای معروفِ سه صفحهٔ موسیقی. — احمق! — نیِل لعنتی‌ات را در آغوش داشتی اگر نمی‌خواستی واقعیت را با یک دروغ انتقام‌جویانه دور بزنی. اما نه!… آقا بازی را ترجیح داد و مثل بچه گذاشت دستش را بکشند. نتیجه؟… وجدانت با زهر اجتناب‌ناپذیر همان خلاف‌گویی‌ای که فریبت داد بی‌حس شده. — یک لحظه فکر کردی؟… جرئت کردی تصور کنی در اصرار و پشتکارت برای جلب نیِل به شخص کوچک خودت، شاید در او آشفتگی کاشته‌ای؟… دوزی از جنونِ تغییرناپذیر؟ چیزی غیرقابل‌غلبه برای موجودی با شکنندگی او؟
— نه! من دیوانه‌اش نکردم!… نه! من دیوانه‌ام!… نه، دیوانه نیستم! — مارلین، چرا این‌قدر بی‌رحمی؟… این‌قدر بُرنده! — آخرش اعصابم را خرد می‌کنی!
سریع سرش را برگرداند تا از نگاه بی‌حس و مردهٔ مجسمه فرار کند؛ از نفرت می‌خواست از حقیقتِ بازتاب خودش دور شود.
شدت رویدادها را با آه اندازه می‌گرفت و ژرفای پرتگاه را با اشک‌هایی که آهسته می‌ریخت می‌سنجید تا پژواکشان را پس بگیرد. عواطف فشرده در سینه با هر ضربان قلبش تماس می‌گرفتند. خطاهایش را لمس و جمع می‌کرد، انگار چشم‌بسته با چشم‌بندِ احساس گناه، بازی «کولین‌مایار» (چشم‌بسته) کند؛ هر بار خطا در دستش مثل میوهٔ گندیده می‌ترکید. ذهنش وارونه بود، همان‌قدر که ملحفه‌هایی که هنوز برهنه رویشان می‌غلتید.
— همه‌اش تقصیر من است! ناله‌های ضعیفش ترجمه می‌کردند.
میان سکوت‌ها، صداهای دیگری شنیده می‌شد. جنون، آشوب و این تنهایی انگلی شنوایی دامین را تیز کرده بود. انگار پرده‌های گوشش آکوستیک کل خانه را از زیرزمین تا شیروانی رام کرده بودند؛ دیگر لازم نبود گوش به دیوار یا کف چوبی بچسباند تا افتراها را بشنود. — این بار صداها از پایین می‌آمدند؛ برویِت‌ها گپ می‌زدند. طبق عادت، بلند حرف می‌زدند…
— دیوانه است!… می‌گویم دیوانه است!… این یارو عادی نیست! مادرِ عروسک‌وارِ خانواده، همچون سردستهٔ تشویق‌کنندگان، بدگویی مشتاقانهٔ خانواده را در مسیر خشن خودش می‌کشید.
— بله، مامان، موافقم. دامین عقب‌مانده است!… باید بستنش! نادین با غرور موافقتش را جار می‌زد، اما بیشتر خوشحال بود که برای یک بار کینه‌اش نسبت به رؤیابینی را که مخفیانه دوست داشت سبک می‌کند.
شکی نبود که حتی پیشنهادِ عملی‌نشدنیِ لینچ فوری هم مطرح می‌شد، اگر «آن»، یکی از سه دختر خانوادهٔ برویِت، آنجا نبود. او که دانشجوی روان‌شناسی بود، تبِ قاضیان و دادخواهانِ ژاکت‌پوش، پیژامه‌پوش و روبدوشامبرپوش را پایین آورد.
— شخصاً فکر نمی‌کنم دیوانه باشد. به نظرم فقط کمی نوروتیک است.
— می‌خواهید من بگویم؟… به نظر من هر دوشان دیوانه‌اند. نیِل و خودش! پدر برویِت افزود و لذتش از بدگویی دربارهٔ مستأجران برای محکم‌کردن جایگاه رئیس خانواده را به‌سختی پنهان کرد.
دیگر تحمل شنیدن این تحقیرها علیه خودش یا الههٔ الهامش را نداشت. اشک‌های تازه پدیدار شدند و همان‌جا ماندند، چون نمی‌توانست جواب بدهد. — ناگهان سرمستِ عزت‌نفس؟… غلط! — رسوایی روی زخم، توهین روی افترا، نفرت روی نفرت. امید زنده‌ماندن دیگر در رگ‌هایش نمی‌دوید. اکسیژن و امیدِ بیرون‌آمدن را جرعه‌جرعه می‌قاپید، مثل مبتلای آسم در حمله. ترس. وحشت دیوانه‌وار از این خانه مثل راهی مستقیم به دوزخ شده بود. روده‌هایش می‌پیچیدند و چون اوروبوروس، ماری که دم خودش را می‌خورد، دور خود می‌لولیدند. خشمش شعله می‌کشید!
انگار نورون‌هایش می‌خواستند منفجر شوند. در آستانهٔ ترکیدن از گریه بلند شد و تند به سوی دوش رفت.
سرد و بعد یخ‌زده، فوارهٔ آب که به ورق فلزی می‌خورد و روی بدنش می‌غلتید گریهٔ برگشته را می‌پوشاند. این آبشار اسیدی مثل فراری خشن، واژه‌ها را نیز پنهان می‌کرد.
— تمام شد، همهٔ نشانه‌های شورم برای نیِل! تمام! F. I. N. I… elle. (بازی با واژهٔ فرانسویِ «پایان» و نامِ نیِل.) بالا آمدن، بیرون‌رفتن از مغاک. زنده‌ماندن بی‌لغزش… — سینه‌ام آتش گرفته، از پشیمانی می‌سوزد. همهٔ سرزنش‌ها را به جان بخرم تا تو را بی‌گناه کنم، نیِلِ عشق من… — نلرزم… — هرگز!… هرگز موفق نمی‌شوند عشق مرا در تردید و به‌دست آن دفن کنند… هرگز!… حتی اگر مجبور شوم واقعاً دیوانه شوم و… با بیماری… روانی کنار بیایم!
وقتی پاکی بازیافتهٔ عشق از علف‌های هرز ذهنش رها شد، او را بیش از حد به ناله وامی‌داشت. اضطراب اینکه در حال نشان‌دادن دردش غافلگیر شود مجبورش می‌کرد خودش را مهار کند. با دشواری شیرها را بست و گذاشت دانه‌های آب خودبه‌خود از بدنش تبخیر شوند. زانو‌زده در دوش، به تصویرهای نیِل چنگ می‌زد که مثل حلقه‌های نجات یا میله‌هایی برای بلندشدن و مهار خود به سراغش می‌آمدند.
فشار خفه‌کردن عمدی و دشوار رنج، بزاقش را زیاد کرده بود و هنوز سخت نفس می‌کشید. نیمه‌نفس‌زنان به اتاق خواب برگشت و خودش را در ملحفه‌هایی پیچید که از عرق و اشک آلوده بودند؛ مثل حیوانی منزوی که زخم‌هایش را می‌لیسد تا درمان شود.
غرورش به‌عنوان عاشق از بی‌اعتنایی محبوب، خصومت همسایه‌ها، حقه‌ها و خیانت‌ها زخمی بود و حس می‌کرد سرش می‌پژمرد. — پناه‌بردن در بالش… پناهگاهی شبیه تیمارستان!
روی تختِ به‌هم‌ریخته جمع شده بود و حس می‌کرد رنج هر لحظه شدیدتر در او پیش می‌رود. نگه‌داشتن گریه؟ نزدیک به ناممکن. دردِ بودن داشت و دردِ آنچه اندوهناک به انجام رسیده بود. با ناله‌های خفه از آسمان می‌خواست الههٔ الهامش صدای رنج او را نشنود.
تصمیمش برای پایین‌آوردن شدت شکایت و ناله فقط شکنجه را تندتر می‌کرد. عذاب چنان تحمل‌ناپذیر شد که مقاومت دامین بخار شد و سکوت خطرناکی را که حفظ کرده بود پاشید.
ناگزیر شنیده شد!
ناله‌های موج‌دارش سرانجام خواب زوجی غریبه، مهمان نیِل، را شلاق زد. در این اتاق مهمان بداهه، اوج‌گیری افسردگی رؤیابینِ بحران‌زده به آن‌ها رسید.
— چرا این‌طور گریه می‌کند؟
— نمی‌دانم! اما حتماً خیلی درد دارد!
— چه شده؟ نیِل و میا، که صدای آشفتهٔ مهمانان بیدارشان کرده بود، پرسیدند.
— گریه می‌کند! اصلاً بند نیامده!
الههٔ الهام حالا می‌دانست الهام‌گرفته‌اش وحشتناک رنج می‌برد. بی‌آنکه علتش را بفهمد، نمی‌توانست این نخستین تماس با حساسیتِ پس‌زدهٔ موجودی را که زیر قدم‌هایش ناله می‌کرد انکار کند. نگرانی‌اش را آشکار نکرد و به اتاق خود برگشت؛ مطمئن بود در هر حال بر کابوس هنرمند هیچ نفوذی ندارد. بااین‌همه!… نتوانست دوباره چشم‌هایش را ببندد. قلبش به جنبش افتاده بود. احساس‌هایی شبیه آنچه رؤیابین پیش‌تر زیسته بود از روحش می‌گذشت؛ همان همدردیِ توضیح‌ناپذیری که خودش شبی تابستانی، هنگام بازگشتِ گریه‌کنان به خانه، تجربه کرده بود.
اما دامین هیچ‌چیز از این نمی‌دانست. بی‌علاقگی‌ای که تأییدشده می‌پنداشت و ارادهٔ غیراخلاقی‌ای که به الههٔ الهامش نسبت می‌داد تا خاموش بماند، برایش نوشیدن جام تا آخرین جرعهٔ تلخ بود. آنچه گمان می‌کرد از نیِل درمی‌یابد سرریز کرد. با فریادهای بلند بسیاری از هق‌هق‌های سنگینی را که سرکوبِ پیشین به دیواره‌های شکنندهٔ قلبِ رؤیابینش چسبانده بود از بدن بیرون ریخت.
بی‌نیرو از خودش می‌گریخت، از این ضعفی که خود را بابتش سرزنش می‌کرد دور می‌شد و در امتداد دیوارهای خانه راه می‌رفت، مثل حیوان زخمی‌ای که می‌خواهد از شکارچیِ پنهان در روحش فرار کند. به وجدانی که مثل قطب‌نمای دیوانه شده بود اعتماد داشت و در همهٔ اتاق‌ها سرگردان می‌شد، درمانده به دنبال شیء یا خاطره‌ای محکم‌تر از خودش.
اضطراب سرچشمهٔ ویرانی را شعله‌ور می‌کرد و با فریاد به گوشهای فضول ضربه می‌زد: «نیِل!… دوستت دارم!… ببخش من را!… تو عشق زندگی منی، شبح نیستی، واقعاً آن بالا زندگی می‌کنی. نیِل، تو مثل من دیوانه نیستی، فقط خیال‌پردازی، همین.»
هیچ گوشهای از ساختمان آن‌قدر جدا نبود که این شکایت‌های تیز از شکم دامین کنده و خاموش شوند. هیچ دیوار، کف یا سقفی در برابر این سرمای مغاک که روی وجدان‌ها می‌لغزید عایق نبود؛ لرزی که همان لحظه مجبورشان می‌کرد از زخمی که ایجاد کرده بودند بیزار شوند.
چشم‌های دامین، ورم‌کرده از اشک و شعله‌ور از تحریک و رنج، فقط نور کم‌رنگ زندگی می‌دادند؛ خرده‌های امید. بدن سنگین‌شده از پاک‌سازی عواطف و شکست احساسات را به‌سختی به دنبال خود می‌کشید. افزون بر آن، از اینکه قلبش را برابر همسایه‌های سخت و شکارچی برهنه کرده بود خجالت می‌کشید و خودش را نمی‌بخشید که شکسته است. نمی‌بخشید که خستگی‌اش از دوختنِ بی‌اعتنایی را اعتراف کرده. نمی‌بخشید که در برابر خطاهای دیگران و خودش به مرز تحمل رسیده است.
مست از این فوران‌ها، چاره‌ای نداشت جز اینکه در آغوش زمستان آرام بگیرد. با کندی محکومان پای چوبه‌دار لباس پوشید؛ همان‌هایی که فقط پنج دقیقه مانده به نیمه‌شب عجله‌شان می‌دهند. وانمود کرد هیچ‌چیز رخ نداده و با احتیاط مطلق و آرام بیرون رفت.
بالای سرش، نیِل که از خلسهٔ رؤیابین تکان خورده بود نگران می‌گفت: «امیدوارم خودش را از بالای پل پرت نکند… با وضعی که دارد، بیچاره.» اما اضطرابِ الههٔ الهام زود با حرف‌های آرام‌کنندهٔ لو ژوبیم فرو نشست؛ او تازه از کار برگشته بود و با آنکه ماجرا را از دست داده بود، از به‌ثمررسیدن نقشه‌هایش دست‌ها را به هم می‌مالید.
اگر داخل خانه زیادی باران باریده بود، بیرون آن‌قدر برف می‌آمد که باد شمال‌غربی تپه‌های برفی بسازد. با گذشت دقیقه‌ها و فکرها، ردهای کشیدهٔ قدم‌ها و پیچ‌وتابشان دوباره شبیه راه‌رفتن تقریباً عادی شد.
بادِ گزندهٔ صورت دامین واقعیت زمستانی‌اش را تحمیل می‌کرد. اما بالاتر از ترکیدن شاخه‌های صنوبر یخ‌زده، چند گریه و فریاد خشم واقعیت خودش را با اعتراض و شورش اعلام می‌کرد.
پشت چراغ قرمز، برف‌انباشت کوچکی کنار پاهایش دید؛ صرفاً از سر شعر خودش را دانهٔ برفی دانست که باد هرجا بخواهد می‌برد.
— هر دو کوچکیم. خیلی کوچک. تو را باد هرجا بخواهد می‌گذارد؛ من باید خودم باد به راه بیندازم!… تو آب می‌شوی؛ من از پیش آب شده‌ام… تو، چیز کوچک، نمی‌توانی عشق را زندگی کنی چون حقی بر آن نداری؛ من، چیز کوچک، من… من هم همین‌طور. تو آن‌قدر کوچکی که همه‌جا نفوذ می‌کنی، حتی می‌توانی بروی در گرمای خانهٔ الههٔ الهامم بمیری؛ من آن‌قدر کوچکم که می‌خواهم در او بمیرم، اما او خودش را به روی من باز نمی‌کند! پس جز یک اثباتِ عشقِ بی‌فایده چه می‌توانم به او بدهم… مثلاً رفتن و دورشدن از او؟ وقتی نبودنِ من خوشایندش است، چطور اسباب‌کشی را انتخاب نکنم؟…
هیچ‌کس از بازگشت دامین خبر نداشت؛ او با تندبادهای برف پودری که در میدان سفید والس می‌رقصیدند کمی سرزندگی باز یافته بود. شب بار دیگر در همان عادت‌های همیشگی می‌گریخت. او که قربانی طرد بود خیال کرد شب هم ترکَش می‌کند، اما از آن دلخور نشد چون پایان رنجش را آورده بود.
***
ظهر. میوهای نالان گربه دعوتش می‌کردند بلند شود و گرسنگی‌اش را رفع کند. هوسِ کمی ماهی بی‌قرارش کرده بود. پس از غذا دادن به گربه، با عجله رفت روزنامه بخرد و آگهی‌ها را ببیند. — آپارتمان برای اجاره!
همان روز همه‌چیز حل شد: امضای اجاره‌نامه، انتخاب باربرها، تهیهٔ جعبه‌های مقوایی که تقریباً بلافاصله پرشان کرد، و فسخ اجاره نزد برویِت‌ها که حتی یک لحظه در پذیرفتنش تردید نکردند. (فردا می‌رفت.)
همان شب خانه‌اش ناشناختنی شده بود. کارگاه و آشپزخانه خالی بودند و هرکدام بزرگ‌تر به نظر می‌رسیدند. نشیمن کوچک‌تر شده بود چون همه‌چیز منظم در آن چیده و روی هم گذاشته شده بود. در اتاق خواب، دامین فقط تخت را نگه داشت تا آخرین شب نزدیک نیِل بخوابد، و مارلینِ پلاستیسینی را برای تبادل برداشت‌های این لحظات تکان‌دهندهٔ جان‌کندن. البته به اختیارِ خودش.
نه موسیقی و نه صدا حضور نهایی‌اش را به همسایه‌ها خبر نداد. با کندی پیروان تای‌چی حرکت می‌کرد و تصمیم داشت نیِل را به غیبت نزدیکش عادت دهد. ظرافت را به اوج رساند و پیش از خواب چراغ را خاموش نکرد، مبادا صدای کلیک کلید نیت نخستش را خراب کند.
مطمئن بود گریه خواهد کرد، آرام بر بالش ضربه زد تا بیان دردش را بهتر از شب قبل جذب کند. روی روبالشی، مثل بقایای کشف‌شده بی‌حفاری، لکه‌های خون شگفت‌زده‌اش کردند.
— این‌قدر درد کشیده‌ام؟… نیِل را آن‌قدر دوست دارم که رنجَم را با داغی بر تنم حک کنم؟… چرا تا حد تعالی رنج بکشم؟… چرا قدسی و مقدس در زندگی‌ام هست… اگر فقط برای نزدیک‌کردنم به امر پست درونم؟ بله، من فقط مردی‌ام که عشقش خواهش‌ها را پس می‌زند! بله، اسم عجیبی دارم، دامین. بله، دامین فقط انسان است!
آرام و بی‌عجله، درحالی‌که مدام تکرار می‌کرد فقط یک مرد است و از نمادین‌بودن حرکت بعدی آگاه بود، بلند شد و از یکی از جعبه‌های بسته اسپری قرمز را بیرون آورد. همان اسپری برای نوشتن گرافیتی معروف «Hard Headed Woman» استفاده شده بود. — جلوی نقاشی دیواری‌اش ایستاد؛ همان فرسک که با حرف‌های مسیحایی کشیش را فریب داده بود تا برکتش دهد. علامت صلیب کشید و در سکوت برای آخرین بار اثری را نگاه کرد که خودش را در آن به شکل Kristos Anonymus نمایش داده بود.
مثل تکرار بی‌حرمتی، سیزده حرفِ قرمز روی آن سطح نقش زد؛ حروفی که وقتی پیش از رفتن پرده‌ها را کنار می‌زد تا پنجره‌ها برهنه شوند، مثل رونمایی یک سنگ‌نوشته به‌شدت دیده و رنج‌آور می‌شدند.
— JE T’AIME NIELLE !
بعد حتی سخت‌تر، با حرکتی تند رو به پلاستیسین برگشت و با حرکت خشن انگشتان قوی، پیکرهٔ خاموش را ویران کرد و آخرین جمله را پرتاب کرد: «اوست که دوستش دارم، مارلین! نیِل را دوست دارم!» سرانجام با افکار شیرین دربارهٔ همسایه خوابش برد.
روز بعد، همان‌طور که پیش‌بینی شده بود، دامین دیگر زیر قدم‌های الههٔ الهامش زندگی نمی‌کرد.
***
رهایی نسبی برای رؤیاپات. ساعت کجاست؟… خودش کجاست؟ نادانی مطلق دیگر ادامه ندارد… با استنتاج می‌فهمد تصمیمش برای اینکه نیِل را با ناپدیدشدن خودش آزاد بگذارد برای او مفید بوده. اما برای خودش؟… تشدید فوری سقوط موذیانه‌اش! اگر شهامت داشت مثل راهبی منزوی زیر فشار عزلت زندگی کند، در مراقبهٔ قدم‌هایش، روحش ناکام نمی‌ماند. نه اثر مستقیم اسباب‌کشی و نه فرار از آن فضای کاتالپتیک، بلکه امواجی که از زنجیرشان رها شده و دیگر پیدا نمی‌کرد، زخمش می‌زدند.
زمان، این دورشمار، این سرعت‌سنجِ سرنوشت انسانی، به‌جای رهانیدنش عذابش را بیشتر کرد. هیچ سم‌زدایی‌ای ممکن نبود. «نه، لئو فره! اغلب نادرست است که بگوییم با گذشت زمان… فراموش می‌کنیم.» نادرست است بگوییم موسیقیِ قدم‌های یک الههٔ الهام، پژواکِ صدای کسی که دوستش داریم و حتی سایه‌هایی که می‌کوشند ناپدید شوند… از حافظه پاک می‌شوند.
اما!… خدا هم کمتر از کرونوس مقصر نیست! چرا مثل قاره‌ای تازه برای فتح، این موجودِ نام‌دارِ نیِل را در این زندگی درجه‌هفتمیِ دامین، معروف به رؤیاپات، معروف به هنرمند و ملقب به رؤیابین، بیرون آورد؟
با نبوغی الهی، اعلی بی‌هیچ شرمی هنرمند را با واقعیت لمس‌پذیرِ شگفتی‌ای زنده روبه‌رو کرد، آن‌قدر نزدیک، واقعی‌تر و دورتر از مطلق؛ عشق غریزی مجبورش می‌کرد با بدن و از راه بدن دوست بدارد، هرقدر آن بدن زشت باشد. (تناسخ همزمان گوژپشت نوتردام و تولوز-لوترک؟) دامین که تا آن زمان فقط از لذت‌های عقل بهره می‌برد، با لطف این آزمون فهمید زندگی از ریشه‌هایش تغذیه می‌کند، نه از خودکفایی.
رؤیاپات در اشک‌ها افتاده و از اضطرابِ زمان ازدست‌رفته می‌لرزد. خودش را متهم می‌کند که برابر این ارزشِ بزک‌شده سجده کرده: غنی‌کردن زندگی از سودِ ناسپاسِ آفرینش، رؤیا و هنر. — خطا یا رسالت؟ دین تازهٔ مدرنیته؟… قهرمانی هنری؟! — از همان آغاز، این اخلاقِ کم‌خون با زهدِ ادعایی‌اش نیِل را ترساند و منزجر کرد و از دستش داد. این ادعای رسیدن به الههٔ الهامش، دو آهنربا با قطب‌های معکوس را یادآور می‌شود که یکدیگر را پس می‌زنند و اگر جور دیگری قرار بگیرند، تا جوش‌خوردنِ انرژی در هم می‌روند.
آگاهی محوشده، جنون فریبکار و خاطرهٔ قاطع. حتی با غیبت‌های دیوانه‌وار، نیِل او را از نیستی بیرون کشیده بود. بااین‌حال ناخودآگاه، وقتی دست راست را برای بیرون‌آوردنش از یک گودال دراز می‌کرد، دست چپ، همان دست قلب، او را به گودالی دیگر هل می‌داد.
آیا شیوه‌های فرضی و اغلب توضیح‌ناپذیرشان نتیجهٔ آلودگی خودجوش تماس دو موجود خیال‌پرداز بود؟ او که پیش از عشق‌ورزیِ ناپخته و زمخت فقط هماهنگی بود، او که زیبایی روحش را در کوچک‌ترین حرکت ترجمه می‌کرد، او که سخاوت طبیعی‌اش را در هر نفس ظریف می‌بخشید، او که پری‌های کودکی را به یادش می‌آورد. — بله! — نیِل سالم مانده بود، دامین او را با خیال‌هایش فاسد نکرده بود. — بله! خودش فقط یک رؤیابین بود. بالاخره جنون چیزی نیست که هدیه بدهند؛ حالتی است که با درد یا بی‌درد زندگی می‌شود!
رؤیاپات حس می‌کند فرساینده‌ترین و دشوارترین فاصله را پشت سر گذاشته.
از کاناپه به سوی آینه‌ای بی‌نقص می‌رود که مستأجر فعلی ــ که هنوز خبری از او نداده ــ اتفاقی روی باریک‌ترین دیوار نصب کرده بود؛ همان جایی که دامین زمانی نسخهٔ کوچک «زن کتاب‌خوان» فراگونار را آویخته بود.
چند ثانیه به خودش نگاه می‌کند بی‌آنکه خود را تماشا کند. خودش را همسفری می‌بیند که قرار است ترک شود؛ دوستی که راه دیگری را انتخاب می‌کند، مقصدی مبهم. اما هنوز زمان خداحافظی نیست، جداسازی بارها تمام نشده؛ افزون بر آن، باید باز هم بگردد و بلیت را پیدا کند…