در بهشت، پروازها به‌طرز نگران‌کننده‌ای در ارتفاع پایین جریان داشت. اسکادران‌های رزِ بادها بی‌هیچ مانع و مقاومتی پیش می‌رفتند، با همهٔ شاخ‌ها برافراشته. جز دوزخیان، دیگر هیچ‌چیز نه پرواز می‌کرد، نه شنا می‌کرد و نه راه می‌رفت. نه پشه‌ای. نه فرشته‌ای. نه قدیسی. جز همان گروهی که در باغ زمینی بود...
— هِی! آن خنده‌های سادیستیِ ریز را از دور می‌شنوید؟ آنری ناگهان میان حرف پرید و درس‌گفتارِ آن سازندهٔ ضرب‌المثل‌ها را نیمه‌کاره گذاشت.
بعد، کفِ دستش را پشت گوش گذاشت و به مارلین نگاه کرد، انگار دعوتش می‌کرد گوش بدهد. هر دو از این صداهایی که لحظه‌به‌لحظه آشکارتر و شیطانی‌تر به گوش می‌رسید، ترسیده به نظر می‌رسیدند.
— صداهای غیرعادی می‌شنوم... با توجه به مدتی که از ربوده‌شدنم گذشته، مطمئنم فرشته‌ها باید باخبر شده باشند. اما اینجا... این‌ها خنده‌های سادیستی است، مارلین با اضطراب گفت.
حالتِ دل‌زدگی و خشم بر چهرهٔ تیرهٔ عمو ماکسیم نشست.
— شما را ربوده‌اند؟ چه کسی جرئت کرده چنین کاری بکند؟ دورگه با خشم پرسید، اما توانست خودش را مهار کند.
— من، آنری خیلی ساده اعتراف کرد؛ خوب می‌دانست دیگر هیچ راهِ گریزی ندارد.
برای دفاع از خودش گفت فقط یک بی‌احتیاطی بوده... یک اشتباه در قضاوت. اما مهم‌تر از همه اینکه کشیشی نفرینش کرده بود که شرابِ عشای ربانی را خوب تحمل نمی‌کرد. به‌خصوص شرابِ بنجل را!
عمو ماکسیم با یکی از پاهای کوتاهش، منقارش را با ضربه‌های ریز مالید، انگار می‌خواست بهتر دربارهٔ وضع فکر کند.
— من حق ندارم دربارهٔ شما داوری کنم، آقای آنری. می‌دانستید آفرینندهٔ ما عاشقِ هنر است؟ و نه مثل یک آماتورِ سرسری، باور کنید. بارها فرصت داشته‌ام شاهکارهایش را تحسین کنم، اما مهم‌تر از آن، از آن‌ها درس بگیرم. آثارِ اصیل به نمایش می‌گذارد، ولی کپی هم می‌سازد؛ و انصافاً کپی‌های بسیار خوبی. با نگاه کردن به کارهایش یاد گرفتم بفهمم، نه اینکه حکم صادر کنم. تازه، برخلاف فرشته‌های ورودی، به من تواناییِ سنجیدنِ خطاهای دیگران داده نشده است.
— از همدلی‌تان ممنونم، اما حالا می‌خواهید با من چه کنید؟ آنری با نگرانی پرسید.
عمو ماکسیم می‌خواست جواب بدهد که «پوست‌های سیب‌زمینی» حرفش را برید. فرشته، پریشان و چهار دست‌وپا، نزدیک می‌شد و می‌کوشید بال‌های نرم و چسبناکش را به حرکت درآورد.
نگاهش بی‌درنگ روی آنری ثابت شد.
— دیگر نمی‌توانیم کاری علیه شما بکنیم، آقای توترک. شما کاملاً ما را شکست داده‌اید! جهنم دارد بهشت را اشغال می‌کند، می‌بلعد و در اختیار می‌گیرد! مصیبتِ مصیبت‌ها!!! فرشتهٔ پوست‌ها با زحمت گفت و به دشواری از جا بلند شد.
خوشبختانه فقط کمی شیرهٔ قند روی بال‌هایش بود. چون فرشته‌ها معمولاً ترجیح می‌دهند پرواز کنند، این پیاده‌رویِ اجباری حسابی از پایش درآورده بود. با این همه، تمام خستگی و اندوه آسمان هم نمی‌توانست مانع شود آنری توترک را پیدا کند. خیال می‌کرد مرد کوچک بخشی از نقشه‌های گوگردآلودِ هجوم و حملهٔ غافلگیرانه است.
— چطور من را پیدا کردید؟ آنری با کنجکاوی پرسید.
— تصویرِ شما را در اینوکشوک‌ها شناختم و ردشان را گرفتم.
— گوش کنید، آقای پوست‌ها، من هیچ بدی‌ای برایتان نمی‌خواهم. اینکه تا اینجا آمده‌ام، به این معنا نیست که به بهشت حمله کرده‌ام، آنری از خودش دفاع کرد و فکر می‌کرد شیطانک‌ها فعالانه دنبالش می‌گردند.
— حقیقت این است که رزِ بادها و ارتشش همه‌جای بهشت آشوب و بدبختی به پا کرده‌اند! دروازه‌ها!... از دروازه‌ها وارد شدند! ما در وظیفه‌مان شکست خوردیم! این ما هستیم که باید جای شما را بگیریم، آقای توترک! ما! فرشته گریه‌کنان گفت و می‌کوشید نفسش را به دست بیاورد.
همه از وحشت خشکشان زده بود. حتی آنری که هنوز هرگز فرصتِ بهره‌مندیِ آزادانه از بهشت را نیافته بود. زن سکوت را شکست و فرشتهٔ زخمی را دلداری داد.
— تقصیرِ همهٔ ماست. اما ببینید چه حالی دارید! احساسِ تحقیر نکنید. گریه نکنید. خودتان را جمع کنید، مارلین که کنار او چمباتمه زده بود، با ملایمت می‌کوشید دلگرمش کند. از همدلی، قطره‌های اشکش روی موهای فرشته می‌نشست، درحالی‌که آرام نوازششان می‌کرد.
— غمی که نیمی از آن سبک شده باشد، آدم را برای خوشبختی آماده می‌کند، عمو ماکسیم با موفقیتی کم‌وبیش نسبی جمله‌ای قصار ساخت تا مرهمی بر این لحظهٔ سنگینِ ویرانی بگذارد.
— به توترک بگویید لازم نیست فرار کند. اینجا خانهٔ اوست؛ جهنم همین‌جاست، فرشته آرام در گوشِ مارلینِ همدل زمزمه کرد.
— با احترام، پوست‌ها، من سزاوار جهنم نیستم. حتی اگر ادعا کنید حقم است در گرمای این هرج‌ومرج جا خوش کنم و این همان چیزی است که نصیبم باید بشود. تنها چیزی که برایم مهم است بودن کنار مارلین است، توترک صادقانه گفت؛ او اعتراف‌های تیرهٔ فرشته را شنیده بود.
— هیچ‌چیز مجبورم نمی‌کند هم‌بالینِ شما باشم. به‌خصوص برای ابدیت، مارلین خشک پاسخ داد؛ اصرارِ گیج‌کنندهٔ روحِ مردی که هم خواستگارش بود و هم رباینده‌اش، هر لحظه کمتر برایش قابل‌فهم می‌شد.
آیا همین فضای بهشتی که با حضورِ دیوها نفرین شده بود، ناگهان او را این‌قدر سخت کرده بود؟
— باز شروع نکنید، آنری جواب داد.
درکِ غریزیِ چیزها او را باهوش‌تر می‌کرد. بهتر فکر می‌کرد. حالا که فهمیده بود چیزهایی دارد که باید ثابت کند و خطاهایی که باید بابتشان بخشیده شود، آنری همهٔ توانش را به کار می‌گرفت؛ با آن میلِ منفعت‌طلبانه‌ای که می‌خواست خودش را نشان بدهد.
— برویم با آن‌ها بجنگیم! این هیولاها، این اژدهاها را نابود کنیم! فریاد زد و به همهٔ سمت‌هایی اشاره کرد که صداهای ناخوشایند از آن‌ها می‌آمد، انگار دن‌کیشوت باشد.
این تلاش‌ها فرشته‌ای را که کم‌کم نیرویش را بازمی‌یافت، غافلگیر کرد. بعد از توضیحِ آنچه دیده بود، انتظار داشت آنری توترک فرار کند یا حتی به او حمله کند. اما هیچ‌کدام را نکرد. داشت از آزمون سربلند بیرون می‌آمد.
— با شنیدن شادی این کلکسیونرهای چنگک، حتماً به‌زودی می‌خواهند پیروزی‌شان را با نوشیدنی جشن بگیرند. می‌توانیم از فرصت استفاده کنیم و چندتایی‌شان را از پا درآوریم. نظرتان دربارهٔ راه‌انداختن یک جنگ چریکی چیست؟ ضدقهرمان پیشنهاد کرد.
فرشته که داشت به خود می‌آمد، کم‌کم عمو ماکسیم را ورانداز کرد؛ ظاهرش هرچه بیشتر گیجش می‌کرد.
— می‌خواهیم بدانیم آیا شما فراریِ جهنم هستید؟ بی‌ملاحظه پرسید تا خیالش راحت شود؛ پرسشی که می‌توانست فضا را سرد کند.
— فرشته‌ها نارگیل را با پوستش نمی‌خورند! اسم من عمو ماکسیم است. نمی‌فهمم چه چیزی شما را «انبار» می‌کند... چی می‌گم؟! آزارتان می‌دهد. شما هم بهتر نیستید؛ طوری حرف می‌زنید که انگار چند نفر هستید. برای بازخواستِ وجدانِ خود چه می‌کنید؟ می‌گویید «ما اشتباه کردیم...» یا «من مرتکب خطای خودبزرگ‌بینی شدم»؟
— در آن لحظه‌ها دربارهٔ خودمان به سوم‌شخص حرف می‌زنیم. از «او» استفاده می‌کنیم. مثلاً می‌گوییم «او اشتباه کوچکی کرد...» محفل فرشتگان تصور می‌کرد این کار ما را از پشیمانی یا احساس گناه دور نگه می‌دارد. اما این تراژدی بیش از حد به آخرالزمان شبیه شده تا بتوانیم از مسئولیتش فرار کنیم، پوست‌ها جواب داد و صورتش را برگرداند تا اشکی را خشک کند.
با وجود درد، وخامتِ اوضاع و پرهای درهم‌ریخته، فرشته با شیطنت برای مردِ کوچک چشمک زد. می‌خواست با شوخی، جسارتِ ساده‌دلانه‌ای را که آنری نشان داده بود، تشویق کند.
عمو ماکسیم ناگهان پیشنهادی عجیب، بلکه تقریباً تصورناپذیر مطرح کرد.
— هر چهار نفرمان می‌رویم پیش من پناه می‌گیریم، در دهانِ گشوده... چی می‌گم؟! در نیستی.
— ما... ما نمی‌دانستیم که نیستی وجود دارد! ما... ما... فرشتهٔ حیرت‌زده من‌من کرد.
— فکر می‌کنید حالا وقتِ این همه امروزوفرداست؟ هیچ معجزه‌ای نداریم که نجاتمان بدهد! مارلین و آنری شتاب‌زده و هم‌صدا دوباره میان حرف پریدند.
— توی آسیابِ بزرگم... چی می‌گم؟! توی دهانم! زود.
— دهانت؟ هم‌سرنوشت‌های بدبخت با تعجب پرسیدند.
— چی؟ به نظرتان به اندازهٔ کافی بزرگ و مهمان‌نواز نیست؟ ذهنم را کاملاً خالی می‌کنم تا به نیستی نزدیک شوم. شما داخل دهانم می‌پرید. بعد، خودم را از ته باسن پشت‌ورو می‌کنم، بی‌آنکه لنگ‌هایم... چی می‌گم؟! پاهایم را فراموش کنم. بعد، بدون اینکه خفه شوم، باقیِ بختم... چی می‌گم؟! بدنم را پشت‌ورو می‌کنم... تا به منقار برسم که آخر از همه برمی‌گردانمش. در پایان، وقتی دیگر چیزی نباشم، همه در مرکز نیستی به هم می‌رسیم. جایی که ناپدید می‌شوم فقط سوراخی به اندازهٔ یک ذرهٔ ناچیز غبار باقی می‌ماند، وقتی دیگر نباشم. نگران نباشید! حتی اگر ذهنم را خالی کنم، دوست من کلارنس هست. او همان عنکبوتِ کوچکِ گوشهٔ سقفِ ذهنم است... وقتی دیگر جز شکافی بی‌انتها نباشیم، روی آن سوراخ کوچک تار می‌تند تا نگذارد ملاقه‌ها را ببلعم... چی می‌گم؟! مگس‌ها را. من به این می‌گویم «زیرگویی»!
هر سه شیفته شده بودند، اما فقط آنری هنوز راهی پیدا می‌کرد تا عمو ماکسیم را دست بیندازد و در دامِ کلماتش بیندازد.
— فهمیدم. مثل این است که جوراب‌هایتان را پشت‌ورو کنید و گلوله‌شان کنید تا جمعشان کنید.
— من معده ندارم! داخل من همه‌چیز دلیر است... چی می‌گم؟! خالی است. یک خلأ حساب‌ناشدنی. در واقع، وقتی در نیستی هستم، با حضورم خلأ را تغذیه می‌کنم و به نوبهٔ خودم از خلأ آن تغذیه می‌شوم. به‌خصوص وقتی وجودی ظاهری دارم، مثل همین حالا که روبه‌روی شما هستم.
— پیچیده است!... در نیستی غایب خواهیم بود یا حاضر؟ مارلین می‌کوشید بفهمد و از نگرانی انگار روحش را می‌خاراند.
— خواهید بود و نخواهید بود، بی‌آنکه کاملاً یکی یا دیگری باشید. با لب‌ها... چی می‌گم؟! با رؤیاها با هم ارتباط می‌گیریم! فقط رؤیاست که می‌تواند با نیستی کنار بیاید، عمو ماکسیم تا جایی که می‌توانست و با هرچه منطق ممکن بود توضیح داد.
— ما... ما صدای قدم‌هایشان را می‌شنویم که تند نزدیک می‌شوند. ما... توضیحات شما را پربار و شگفت‌انگیز می‌دانیم، اما بیشتر از همه می‌خواهیم بدانیم چه وقت می‌توانیم پنهان شویم، فرشته لرزان گفت.
— به نظر می‌رسد این گوشهٔ بهشت محافظت شده است. اما تا چه وقت؟ دسته‌های دیوها دیر یا زود حضور ما را حس خواهند کرد، مارلین با اضطراب پرسید و در همان حال می‌کوشید تا حد امکان اوضاع را بسنجد.
پاسخ فوری آمد: صداهایی تیز و خشن، بسیار نزدیک.
— تمام شد! آخرش ما را پیدا کردند! مارلینِ ترسیده با صدایی خفه گفت.
— حالا! همین حالاست که شما را می‌برم. بلافاصله بعدش خودم را از داخل پشت‌ورو می‌کنم. زود... بپرید! نترسید! عمو ماکسیم دستور داد و با نزدیک‌شدنِ سروصدا، کشسانیِ غیرعادیِ دهانش را آشکار کرد.
دورگه، نگهبان نیستی، به معنای دقیق کلمه دریچهٔ دهان بسیار بزرگی داشت... تعارف‌هایی ردوبدل شد و حتی ترس و تردیدهایی دربارهٔ بلعیده‌شدن پیش آمد... اما همان‌طور که مارلین، نخستین کسی که به نیستی پناه برد، گفت:
— فقط یک دهان برای خروج داریم... Exit to nothing!
فرشته دوم وارد شد، مزامیر می‌خواند و هنوز از پشیمانی سر تکان می‌داد. آنری، آخرین کسی که خودش را داخل دهانِ... عمو ماکسیم انداخت، از سرِ لاف‌زنی و خودنمایی سوت زد، با این خیال که مارلین را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد؛ مارلینی که دیگر صدایش را نمی‌شنید. سپس عمو ماکسیم خودش را پشت‌ورو کرد.
فراری که درست در آخرین لحظه موفق شد.
چند ثانیه بعد، شمار زیادی از کثیف‌ترین و پست‌ترین دیوهای جهنم توانسته بودند وارد باغ زمینی شوند و مثل شکارچیان جایزه از هر طرف بدوند.
رزِ بادها را افرادش روی دوش حمل می‌کردند و او زیر ریش‌بزیِ نوجوانانه‌اش لبخند می‌زد و از غرور می‌غرید. می‌گویند زمان خیلی چیزها را پاک می‌کند. اما تا این حد؟! رز باغِ عدن را نشناخته بود؛ همان جایی که در جوانی، در هیئتِ خزنده‌ای کاملاً باورپذیر، رفت‌وآمد می‌کرد.