کلارنس، عنکبوت، تارش را تمام می‌کرد و بدین‌ترتیب ورودیِ نیستی را می‌پوشاند. هرکس می‌کوشید دیگری را صدا بزند؛ جز عمو ماکسیم که می‌دانست این کار بیهوده و تقریباً نومیدانه است. سرانجام خستگیِ عظیمی بر همه چیره شد، انگار هرکدام هنوز در خلأ مطلق بدنی داشتند. خیلی زود به خوابی سنگین فرو رفتند و همه خروپف کردند؛ حتی فرشته‌ای که برای نخستین بار در تمامِ عمرش می‌خوابید.

نیستی خالی به نظر می‌رسید...

هیچ پیکری دیده نمی‌شد.

با این حال، نخستین شهودِ رؤیایی پدیدار شد.

— الو! با هرکس که حاضر باشد مرا خواب ببیند حرف می‌زنم! منم، آنری! کسی چیزی نمی‌گوید؟ هیچ حسی ندارم... خواب می‌بینم که در این نبودِ همه‌چیز دنبال شما می‌گردم. یک چیز فهمیده‌ام! ما در دلِ نیستی، هیچ نیستیم.

— وقتی دیگر هیچ نباشیم، طبیعی است که دیگر به خودمان دروغ نگوییم... چه می‌گویم؟! دیگر خودمان را حس نکنیم. منتظر بودم یکی از شما در این ناکجا خواب ببیند تا بتوانم با او حرف بزنم، عمو ماکسیم که در نیستی و در خواب‌ها کاملاً راحت بود، اطمینان داد.

— درود بر شما! اینجا پوست‌هاست! احساس می‌کنیم معلقیم، انگار در والاترین حالتِ فیض! خوابیدن جالب است، خواب دیدن از آن هم جالب‌تر. آیا همه خوابیم؟ فرشته در چارچوب این تله‌پاتیِ رؤیاییِ خاص، سیری‌ناپذیر خواب می‌دید.

سکوتی طولانی برقرار شد... انگار خواب‌هایشان شناور بود. ناگهان آنری نگران شد، چون مارلین پاسخی نداده بود.

— مارلین! مارلین!... کجایید؟... جواب بدهید!... کسی خوابِ مارلین را شنیده؟... با یکی از شما دو نفر تماس گرفته؟

— نه! هیچ تماسِ تله‌پاتیکی دریافت نکرده‌ایم، فرشته جواب داد.

— از طرف خودتان حرف بزنید... «ما»! خسته‌کننده شده که فکر می‌کنید سخنگوی تمام یخ‌زدگی‌تان هستید... چی می‌گم؟! جماعت‌تان... ما این‌طرف، ما آن‌طرف...

— مارلین را فراموش کرده‌اید؟ نمی‌فهمم. او اولین کسی بود که داخل منقار شما پرید، عمو. چه اتفاقی افتاد؟ تا به حال در این سوراخِ پرت‌افتاده گم شده‌اید؟ آنری عصبی و رگباری پرسید.

— نه! هرگز. باید بفهمید که من مجبورم به نیستیِ کوچولوی عزیزم اعتماد کنم.

— آیا خوابِ شما را می‌بینم یا شما کابوسی رنگ‌پریده‌اید؟! مارلین با پاسخی اطمینان‌بخش وارد گفت‌وگو شد.

سه همراهِ بدبختش بی‌درنگ رگبارِ پرسش‌ها را بر سرش ریختند.

— مارلین، سکوتِ شما روی ما اثر گذاشته بود و بال‌های آلوده‌مان از نگرانی می‌لرزید. چرا ساکت مانده بودید؟

— بله، چرا هیچ جیک... چی می‌گم؟! هیچ نگفتید.

— فکر می‌کردم اگر ساکت بمانم کمی آرامش پیدا می‌کنم. فراموش نکنید ممکن است آیندهٔ بهشتی‌ام را با یک احمق شلوغ کنم، مارلین گفت؛ ترس دوباره بالا آمده بود و روی خلقش اثر می‌گذاشت. اعتراف می‌کنم فعلاً یک «هیچ» در آنری برایم جذاب است: همین خلأیی که در سرش دارد. حتی می‌گویم خودِ نیستی باید به آن حسادت کند، مارلین با طعنه گفت؛ او آنری را مسببِ این افتضاح می‌دانست.

— راستی، شما و خلأ با هم نسبتِ خانوادگی ندارید؟ آه! از طرف من هم تشکرش کنید. حالا که نمی‌بینمتان، از همیشه زیباترید.

— آنری عزیز، اجازه می‌دهید با محبت صدایتان کنم «سوراخِ ماتحت»؟

— خوش‌شانسید که یک «هیچ» بین ما فاصله انداخته!

این تخلیهٔ کلامیِ دلپذیر وقتی پایان یافت که عمو ماکسیم، که گویی می‌دید خودِ نیستی هم دارد زخمِ معده می‌گیرد، همه را به نظم فراخواند.

— ساکت باشید! فرمان داد. این فرمان مثل پژواک در خوابِ دیگران پیچید. باید یادمان باشد «قابلِ انکار»... چی می‌گم؟! شیطان به بهشت حمله کرده است.

— اگر آن بزِ پیر واقعاً عدن را کنترل می‌کند، من دلیلی نمی‌بینم از اینجا بیرون برویم، آنری گفت؛ کم‌کم خلأ برایش راحت شده بود.

— یک موضوعِ پرسیدنی دارم... چه می‌گویم؟! یک پیشنهاد دارم. نور می‌خواهید؟... بله یا نه؟... دورگه خیلی عادی پرسید.

— یعنی چه؟... خودتان گفته بودید در نیستی دیدنِ همدیگر ناممکن است. حالا پیشنهاد می‌کنید برای آسودگیِ ما چراغ روشن کنید! مارلین جواب داد؛ رؤیایش هرلحظه بیشتر به تصویری تبدیل می‌شد که عرق سرد به تنش می‌نشاند.

— مگر نگفتم «ماهتاب درست کنیم»... چی می‌گم؟! نور... منظورم روشن‌کردنِ وضعیت بود، عمو ماکسیم با آهی خفیف از دلسردی توضیح داد.

— نمی‌دانم شما هم موافقید یا نه، فرشتهٔ عزیز... شهودم می‌گوید این دو روح به هم علاقه دارند. بالاخره اتم‌های هم‌جذب را وقتی می‌شناسیم که به هم جوش خورده باشند. نه؟

آنری سرفه‌ای کرد... حتی در خوابش شروع کرد دربارهٔ استقلال هذیان گفتن.

— زود باش، عمو! دیگر ابدیت را کش ندهیم. چه پیشنهادی داری؟

— آن سوراخِ کوچکی را یادتان هست که کلارنس با تار می‌پوشاند؟... برای جهان بیرون چیزی نیست. اما برای ما حالا یک گشودگی در نیستی است، یک خروجیِ ممکن. خب... من می‌توانم آن سوراخ را جابه‌جا کنم، نگهبانِ خلأ مطلق فاش کرد.

— بعدش چی؟... هر سه با تاجی از ناباوری، در خواب با هم گفتند.

— ویژگیِ نیستی این است که همیشه همه‌جا... در همان یک جاست. اما می‌شود دسترسی‌اش را آسان جابه‌جا کرد؛ یعنی همان سوراخِ کوچکی را که کلارنس پنهانش کرده. پس بروید به جهنم!... چی می‌گم؟! برویم پیشِ شیطان. برویم خانه‌اش تا بفهمد آتشِ ما از چه چوبی شعله می‌گیرد! خودش هم از این لحنِ لاف‌زنانه، درست مثل آنری، جا خورد.

— عمو، واقعاً چشم‌تان از چیزی نمی‌ترسد، همه با هم گفتند.

— وقتی شیطان نیست، دوزخی‌ها می‌رقصند. رزِ بادها دیگر در جهنم نیست؛ در «میخِ ماجرا نزد آتشِ نیک» است... چی می‌گم؟! در گرماگرمِ ماجرا پیشِ خدای خوب. پس راه باز است که یک حقهٔ حسابی سرش دربیاوریم. چراغ سبز می‌دهید سوراخ را جابه‌جا کنم؟...

— چه نقشه‌ای در سر دارید، عمو ماکسیم؟ پیش از آنکه بتوانیم بگوییم آخ، در شعله‌ها می‌سوزیم! مارلین نگران پرسید.

— نیستی نمی‌سوزد و هرگز بالنِ هوایی‌ای نیست که گردبادِ آتش جابه‌جایش کند. پس می‌توانم با کمترین خطر تعیین کنم کجا توقف کنیم، بی‌آنکه پلک بزند جواب داد و از خودش راضی بود.

نقشهٔ دورگه بسیار ساده بود: چیزی پیدا کنند که رزِ بادها به آن دلبستگی دارد؛ مثلاً یک یادگارِ قدیمی یا حتی نخستین شعلهٔ جهنم! مارلین حتی شک داشت چنین چیزی وجود داشته باشد. عمو ماکسیم اصرار کرد که موجودی مثل رزِ بادها بدون تردید مادی‌گراست و خودش هم به آن اعتراف دارد.

بی‌آنکه بقیهٔ گروه متوجه شوند، عمو ماکسیم همان روزنهٔ ریز، کوچک‌تر از یک‌هزارمِ سرِ سوزن، را که به جهان بیرون راه داشت، جابه‌جا کرده بود.

— رسیدیم. نخستین بار است که پایم به اینجا می‌رسد... همراه شما «جا را می‌شکنم»... چه می‌گویم؟! یخ را می‌شکنم، با ترس گفت.

— امیدوارم زود آب نشود. چی؟ همین حالا؟! در قلمروِ شیطان چه می‌بینید؟ آتش چطور است؟... داغ؟... آنری هراسان، با صدایی خفه و خش‌دار از تعجب، پرسید.

وحشت‌زده، ناگهان خیال کرد آمده است باقی روزهایش را همان‌جا بسوزاند... و به‌نوعی دید این گردش در جهنم چه زود و چه بی‌مقدمه به پایان می‌رسید.

— آتش هست، ولی دود نیست. با این حال... این شعله‌ها! هیچ راهی برای «پادگان ساختن» نیست... چه می‌گویم؟! هیچ راهی برای دست‌کشیدن از این سماجت نیست! عمو ماکسیم توصیف کرد.

فرشتهٔ پوست‌ها، بی‌آنکه بیدار شود، ناگهان علاقه‌ای تقریباً علمی نشان داد.

— می‌پرسیم چه انرژی‌ای این آتش را تغذیه می‌کند.

— از روی رنگش... حدس می‌زنم گازِ پروپان باشد؟ چه می‌گویم؟! پروفان... یعنی نامقدس... اما... آه! چه بدبختی‌ای! چه کنم؟ عمو ماکسیم مثل شکم‌گوی نفس‌بریده نالید.

— چه شده؟ پوست‌ها، مارلین و آنری همچنان در خواب پرسیدند.

— چه غم‌انگیز! آن‌قدر نزدیک شدم که به تارِ عنکبوتم گیر کردم. دوستِ بیچاره‌ام... او... افتاد داخل یکی از شعله‌ها! جرئت ندارم دیگر نگاه کنم، ماتم‌زده گفت و تمام اندوهش را بیرون ریخت.

— در غمتان شریکیم، عمو. خودتان را نگه دارید، مارلین دلداری داد و در رؤیایش می‌کوشید اشک‌های نگهبانِ نیستی را تصور کند: الماس؟ آب؟ هیچ؟...

آنری کوشید خیلی زود به همراهان عجیبش اعتمادبه‌نفس بدهد. فکر می‌کرد بهترین راه، پرت‌کردنِ حواسِ دورگه است.

— چرا توصیف را قطع کردید؟ دیگر نگاه نمی‌کنید؟ جایی پیدا کنید که بتوانیم بیرون بیاییم... یعنی جایی که بدون کباب‌شدنِ انگشت‌های پا فرود بیاییم.

— حق با شماست. باید احساسات و عواطفم را کنار بگذارم تا همه‌مان را نجات بدهم. دست‌کم می‌توانم به یادِ عنکبوتِ مهربان و وفادارم اکتشاف را ادامه بدهم!

عمو ماکسیم دوباره دل‌وجرئت پیدا می‌کرد و بوی فرار را حس می‌کرد.

— آه! ناقلای کوچولو! عمو ماکسیم با شادی‌ای انفجاری و بیش از حد فریاد زد.

— چه شده؟ یک دیوِ گل‌گلی دیدید؟

— نه! عنکبوتِ کوچکم زنده است! عجب!... هیچ‌وقت حدس نمی‌زنید چه می‌کند! او درحالی‌که از آن سوراخِ ریزِ رو به جهنم نگاه می‌کرد، در خواب گفت. می‌دانید، پوست‌ها، کلارنس همیشه غافلگیرم می‌کند. شعله‌ها رویش اثر ندارند. شاید باور نکنید: دورِ شعله‌ها تار می‌تند تا به دامشان بیندازد. آماده شوید بیدار شوید. از «زیرگویی» من بیرونتان می‌آورم.

پیش از آنکه هیچ‌کدام فرصتِ واکنش داشته باشند، همه از نیستی بیرون آمده بودند.

— ببینید! جهنم به او آسیبی نمی‌زند. و ظاهراً به ما هم نه.

به‌طرز شگفت‌آوری زمین سوزان نبود، فقط گرم بود. تارهای کلارنس مثل عایقِ حرارتی عمل می‌کردند. جهنم بیشتر گرم به نظر می‌رسید تا گداخته؛ چیزی که پوست‌ها را شگفت‌زده و البته آنری را آسوده کرد. تمام الگوهای تثبیت‌شده از سپیده‌دمِ زمان و تمام تصورهای مربوط به جهنم مثل دومینو فرو می‌ریختند.

با این همه، محیط فلزی و پرسر‌وصدا بود. نه فریاد، نه ناله، نه استغاثهٔ بیهوده؛ فقط صدای قرقره‌های جیرجیرکنان، تق‌تق، ساییده‌شدنِ قطعات فلزی و چرخ‌دنده‌هایی که به اندازهٔ کافی روغن‌کاری نشده بودند. بوی خفه‌کنندهٔ گوگرد نبود، اما بوی دیزل و لاستیکِ داغ همه‌جا را گرفته بود. دود کم، گردوغبار زیاد. شبیه کارخانه‌ای پیر که فوراً نیاز به بازسازی دارد. رنگ هم کم بود؛ رنگِ غالب: زنگ‌زدگی. هر چهار نفر کنار کلارنس ایستادند که یک شعله و بعد شعله‌ای دیگر را در تار زندانی می‌کرد.

با سرعتی حیرت‌آور تار می‌تنید.

عمو با لحنی چرب‌وشیرین و تقریباً مستهجن تلاش کرد عنکبوتش را راضی کند به خانه‌اش برگردد.

— بیا، کلارنسِ قشنگم، بیا داخل سقفِ کوچولوی نرم و راحتت، گفت و منقارِ کاملاً بازش را به او نشان داد.

کلارنس کاملاً نادیده‌اش گرفت و به ساختنِ تارهای متعدد ادامه داد. با سرعتی واقعاً جهنمی می‌بافت؛ تورِ ظریفِ بروژ، بافته از ابریشمی محکم، پیچیده و نفیس. داشت برایشان راه می‌ساخت. طبیعتِ شگفت‌انگیزِ جهان آسمانی از منطقی شهودی پیروی می‌کرد.

— برویم! همراهان گفتند و با شجاعتی لرزان میان شعله‌هایی که تارهای کلارنس مهارشان کرده بود پیش رفتند.

صداهای تیز، مثل کشیده‌شدنِ طولانیِ ناخن‌های نوک‌تیز روی لوح‌های سنگی، به گروه می‌رسید. این صداها حاصلِ پدیدآمدنِ رذیلت‌های تازه بود.

آهسته در راهروهایی پیش می‌رفتند که عنکبوت با تار پوشانده بود. اطرافشان هزارتویی از سازه‌های پیچیده بود: لوله‌ها، اهرم‌ها، تیرهای خمیده و پیچ‌های حلزونی، شبیه دکورِ پایانِ دنیا؛ ترس لرزه به جانشان انداخت.

پیشِ رو... تالاری غول‌پیکر با هوایی مسموم از گردوغبارِ نمناک. شبیه آزمایشگاهی کثیف و خاکستری بود، با دیوارهایی که برای جهنم به شکل عجیبی عرق می‌کردند. چند شیطانک آنجا بی‌اشتیاق مشغول دفع‌کردنِ گناهانِ آینده بودند. لباس‌هایشان از لاتکسِ قرمز و وینیلِ سیاه، با سبک سادومازوخیستی، بود و تلاش می‌کردند وسوسه‌های بی‌سابقه اختراع کنند؛ درحالی‌که به صداهای جیغ‌مانندی گوش می‌دادند که خودشان ساخته بودند.

آنری دید این شیمی‌دانانِ شر جیب‌هایشان پر از شعله است. کمی خسیس به نظر می‌رسیدند؛ لابد بخل. مدام می‌ایستادند و شعله‌ها را می‌شمردند. یکی از شیطانک‌ها اشتباهی روی شعله‌ای که روی زمین افتاده بود پا گذاشت. چون زبان‌های آتش شیطان‌ها را قلقلک می‌دهند، از خنده به خود پیچید. بعد همه با هم گلاویز شدند تا آن شعلهٔ قیمتی و بانمک را از هم بقاپند.

عمو ماکسیم، زوجِ توترک-مونرو... و فرشته حس می‌کردند این کارگرانِ نحیف اما مقاوم، این تکنسین‌های کوچکِ شر، مدام می‌کوشند رئیسِ آزمایشگاه را به چالش بکشند و تحریک کنند. با هر دستور، شیطانک‌ها سراغ یک همکار، همیشه همان یکی، می‌رفتند. نمایندهٔ رفقای شاخ‌دار در یک کتابِ جادو بررسی می‌کرد آیا آیین‌نامهٔ جهنمی رعایت شده یا نه. سپس، بسته به برداشتش از قراردادِ آشوب‌زده، با نوکِ سه‌شاخهٔ خودش به باسنِ رئیس نیش می‌زد یا نمی‌زد. این مخترعانِ شکنجه‌های اخلاقی از همه‌چیز و هیچ‌چیز شکایت داشتند، به‌خصوص از شرایطِ پژوهش. هرچه بیشتر مطالبه می‌کردند، وظایف پیچیده‌تر می‌شد.

آنری شنید رئیس‌شان می‌گوید: «چرا کار را ساده کنیم، وقتی می‌توانیم جهنمی‌اش کنیم؟» مارلین، که همه‌چیز برایش ترجمه می‌شد، ساده‌دلانه نتیجه گرفت جهنم هم مثل هر چیزی که بیش از حد بوروکراتیک باشد، کج‌وکوله کار می‌کند.

نزاعِ شیطان‌ها آن‌قدر شدید شد که کارِ کوچکشان را رها کردند و رفتند کمی دورتر یک پیک عرق بخورند.

ادامه »